Cyberpediaod Brain

Homografy IDN i Punycode

Nazwa domeny może imitować znany serwis za pomocą liter z innego alfabetu. Jak działa atakujący, co widać na ekranie i co robić.

Na tej stronie
  1. 1W 30 sekund
  2. 2O co chodzi
  3. 3Pytania wprost
  4. 4W skórze atakującego
  5. 5Co widać na ekranie
  6. 6Pod maską
  7. 7Analizy incydentów
  8. 8Źródła
  9. 9Zacytuj ten artykuł

W 30 sekund

Gdzie to się zdarza
W odnośniku w e-mailu, który imituje znany serwis[2].
Czego chce atakujący
Skłonić do otwarcia serwisu, który instaluje oprogramowanie złośliwe albo nakłania do podania hasła lub wykonania przelewu[3].
Odruch
Korzystać z menedżera haseł, z których niektóre rozpoznają prawdziwe serwisy i niczego nie wypełniają na fałszywym; gdy ręczne wpisywanie staje się rzadkie, podejrzaną prośbę łatwiej zauważyć[3].
Jeśli już się stało
Zgłosić kliknięcie od razu, nawet bez pewności; NCSC wymaga, by nikogo nie karać za kliknięcie, a następnie zgłoszenie[3].
Plan artykułu

O co chodzi

Homograf IDN to nazwa domeny, w której niektóre litery zastąpiono znakami z innego alfabetu, które je przypominają. MITRE ATT&CK opisuje atakujących, którzy używają internacjonalizowanych nazw domen (IDN) i różnych zestawów znaków, takich jak cyrylica czy greka, aby tworzyć domeny sobowtóry, w tekście „visually similar lookalike domains”, przeznaczone do dostarczania oprogramowania złośliwego[1]. Odnośnik w e-mailu może wtedy wyglądać niewinnie, a mimo to imitować prawdziwy serwis dzięki znakom specjalnym[2].

Ten artykuł opisuje, jak atakujący uzyskuje domenę sobowtóra, jak wygląda ona dla pracownika i co chroni.

Pytania wprost

Czym jest domena homograf?

To domena sobowtór zbudowana ze znaków z innych alfabetów, na przykład cyrylicy lub greki, które przypominają znaki prawdziwej nazwy. MITRE nazywa to „IDN homograph attack”[1].

Czy domena sobowtór zawsze używa innego alfabetu?

Nie. Według MITRE atakujący może też wybrać domenę zbliżoną do prawdziwej dzięki homoglifom albo innemu rozszerzeniu domeny (TLD)[1]. Grupa EXOTIC LILY zarejestrowała więc domeny imitujące atakowane organizacje, zmieniając rozszerzenie na „.us”, „.co” lub „.biz”[1].

Jak atakujący uzyskuje domenę?

Nazwę domeny można kupić, a w niektórych przypadkach uzyskać za darmo[1]. Rejestry publikują dane kontaktowe właściciela, ale usługi prywatnego WHOIS wyświetlają zamiast nich dane firmy, co ukrywa kupującego[1]. Atakujący może też wykupić wygasłą domenę, którą obrońcy czasem uznali już za wiarygodną na podstawie jej historii[1].

Czy przeglądarka lub filtr wystarczą, by mnie chronić?

Same nie. Brytyjskie NCSC zauważa, że większość nowoczesnych przeglądarek blokuje znane witryny phishingowe, ale nie zawsze na urządzeniach mobilnych[3]. Zaleca też, by nie opierać wszystkiego na oku użytkownika i łączyć zabezpieczenia techniczne z procedurami[3].

W skórze atakującego

Atakujący zaczyna od zarejestrowania domeny. MITRE zalicza to do fazy przygotowania ataku: zdobyte domeny służą do phishingu, do kompromitacji przez samo odwiedzenie strony i do sterowania oprogramowaniem złośliwym[1]. Może tworzyć takie, które służą tylko raz[1], oraz zmieniać dane rejestracyjne i rejestratorów, by zatrzeć ślady[1].

Imitacje są różnorodne. APT28 zarejestrował domeny imitujące serwisy bezpieczeństwa NATO i OBWE[1]. Scattered Spider zarejestrował domeny imitujące firmowe portale logowania[1]. Sandworm Team utworzył nazwy i adresy imitujące strony logowania do poczty, udostępniania plików i resetowania hasła[1].

Co widać na ekranie

Odnośnikowi towarzyszy zwykle tekst, który skłania do kliknięcia albo skopiowania adresu do przeglądarki[2]. Odwiedzona strona może wykorzystać lukę w przeglądarce albo zaproponować pobranie aplikacji, dokumentu, archiwum lub pliku wykonywalnego, zależnie od pretekstu e-maila[2]. Sam e-mail może podszywać się pod nadawcę, co zwodzi zarówno odbiorcę, jak i narzędzia filtrujące[4].

Inne przynęty nie wymagają żadnego obcego alfabetu. MITRE przywołuje też adres, w którym nazwa znanego serwisu poprzedza inną domenę[1], oraz host zapisany jako liczba po znaku „@”: przeglądarka ignoruje tekst umieszczony przed „@”[2]. Oto zneutralizowane ilustracje.

Fragment
Ilustracja, adresy zneutralizowane, nie otwierać.
Domena zbliżona do nazwy tytułu prasowego: mail-newyorker[.]com
Znana nazwa umieszczona na początku dłuższego adresu: news12.com.recover-session-service[.]site
Tekst przed @ ignorowany, host zapisany jako liczba: hxxp://google.com@1157586937

W dwóch pierwszych przypadkach MITRE przypisuje te domeny grupie Magic Hound, która zarejestrowała je, by wymierzyć atak w konkretne ofiary[1]. Trzeci przykład ilustruje odnośnik phishingowy[2].

Pod maskąZespoły IT

IDN pozwalają używać innych zestawów znaków, które atakujący wykorzystuje do stworzenia nazwy wizualnie zbliżonej[1].

  • Po stronie firmy MITRE radzi samemu rejestrować domeny zbliżone do własnych, aby zniechęcić do imitacji, oraz monitorować domeny tworzone o strukturze podobnej do własnej, także w innym rozszerzeniu[1].
  • Mechanizmy SPF, DKIM i DMARC służą do filtrowania wiadomości na podstawie poprawności domeny nadawcy[4]. NCSC dodaje, że DMARC uniemożliwia phisherom podszywanie się pod domenę organizacji[3].
  • Po stronie pracownika niektóre menedżery haseł rozpoznają prawdziwe serwisy i nie wypełniają fałszywych[3].
  • Podwójna weryfikacja innym kanałem (SMS, telefon, zalogowanie się na konto, list lub spotkanie) chroni ważne prośby otrzymane e-mailem[3].

Analizy incydentówPrawdziwe przypadki

Maj 2021: kampania przypisywana NOBELIUM, pod fałszywym adresem agencji

Microsoft publikuje swój alert 27 maja 2021 r. Alert datuje początek kampanii na 28 stycznia 2021 r., w postaci zwykłych stron śledzących kliknięcia, a następnie zmianę skali 25 maja 2021 r.: NOBELIUM korzysta z usługi masowej wysyłki Constant Contact i wymierza atak w około 3 000 kont w ponad 150 organizacjach[5]. W jednym wariancie e-mail wydaje się pochodzić od USAID, ale rzeczywisty adres nadawcy kończy się domeną Constant Contact i zaobserwowano adres do odpowiedzi w imieniu agencji[5]. Odnośnik prowadzi przez legalną usługę, a potem przekierowuje do subdomeny zawierającej „usaid”, która udostępnia plik ISO[5].

Fragment
Zneutralizowana ilustracja przebiegu opisanego przez Microsoft, nic do otwierania.
Wyświetlany nadawca: ashainfo@usaid[.]gov
Pierwszy odnośnik: hxxps://r20[.]rs6[.]net/tn.jsp?f=
Przekierowanie: hxxps://usaid[.]theyardservice[.]com/d/[adres-odbiorcy]

ISO zawiera skrót, fałszywy dokument PDF pokazywany ofierze oraz bibliotekę DLL, która służy jako program ładujący dla Cobalt Strike Beacon[5]. CISA i FBI ze swojej strony naliczają ponad 7 000 kont w około 350 organizacjach i zauważają, że kampania podszyła się pod amerykańską organizację rządową[6]. CISA przyznaje, że otwarte źródła przypisują tę aktywność APT29, ale zaznacza, że na tym etapie nie przypisuje jej żadnemu aktorowi[6]. MITRE wiąże nazwę NOBELIUM z grupą APT29, którą przypisuje rosyjskiej służbie wywiadu zagranicznego (SVR)[7].

Żadna z tych stron nie opisuje w tej kampanii domeny homografu: przynęta opiera się na wyświetlanym adresie i na subdomenie z nazwą agencji[5].

Od września 2013 do października 2019: Operation Ghost

MITRE datuje Operation Ghost grupy APT29 na okres od września 2013 do października 2019[7]. W tej kampanii APT29 zarejestrował domeny do sterowania oprogramowaniem złośliwym, z których niektóre „crafted to appear as existing legitimate domains”[1]. Ten przypadek dotyczy komunikacji oprogramowania złośliwego, a nie e-maila phishingowego, ale pokazuje ten sam sposób imitowania nazw.

Źródła

  1. MITRE ATT&CK, „Acquire Infrastructure: Domains, Sub-technique T1583.001 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1583/001/ (dostęp 10 listopada 2026)
  2. MITRE ATT&CK, „Phishing: Spearphishing Link, Sub-technique T1566.002 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1566/002/ (dostęp 10 listopada 2026)
  3. NCSC (Royaume-Uni), „Phishing attacks: defending your organisation”, 5 lutego 2018. https://www.ncsc.gov.uk/guidance/phishing (dostęp 10 listopada 2026)
  4. MITRE ATT&CK, „Phishing, Technique T1566 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1566/ (dostęp 10 listopada 2026)
  5. Microsoft, „New sophisticated email-based attack from NOBELIUM”, 27 maja 2021. https://www.microsoft.com/en-us/security/blog/2021/05/27/new-sophisticated-email-based-attack-from-nobelium/ (dostęp 10 listopada 2026)
  6. CISA, „Sophisticated Spearphishing Campaign Targets Government Organizations, IGOs, and NGOs”, 28 maja 2021. https://www.cisa.gov/news-events/cybersecurity-advisories/aa21-148a (dostęp 10 listopada 2026)
  7. MITRE ATT&CK, „APT29, IRON RITUAL, IRON HEMLOCK, NobleBaron, Dark Halo, NOBELIUM, UNC2452, YTTRIUM, The Dukes, Cozy Bear, CozyDuke, SolarStorm, Blue Kitsune, UNC3524, Midnight Blizzard, Group G0016 | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/groups/G0016/ (dostęp 10 listopada 2026)