Cyberpediaod Brain
PLDEENESFRITNLPT

Weryfikacja źródeł podawanych przez wyszukiwarki AI

Wyszukiwarka AI pokazuje linki obok odpowiedzi. Jak je otworzyć, porównać z twierdzeniem i rozpoznać, kiedy nie można im ufać.

W 30 sekund

Gdzie to się zdarza
W każdej odpowiedzi AI z linkami, niezależnie od tego, czy służy do przygotowania notatki, zakupu, dokumentacji czy decyzji.
Czego chce atakujący
Czasem nikogo takiego nie ma, ponieważ OWASP zauważa, że błąd może wyrządzić szkody bez żadnego atakującego1. Gdy atakujący jest, próbuje umieścić polecenia na stronie, którą AI przeczyta2.
Odruch
Otworzyć każdy przywołany link, sprawdzić, czy strona istnieje, kto ją wydaje i czy mówi to, co twierdzi odpowiedź, a potem nie podejmować żadnej ważnej decyzji na podstawie niezweryfikowanej odpowiedzi.
Jeśli to już się stało
Powtórzyć weryfikację teraz i uprzedzić zainteresowane osoby, jeśli źródło nie wytrzymuje sprawdzenia.

O co chodzi

Wyszukiwarka oparta na AI odpowiada gotowymi zdaniami i wyświetla obok linki. Taki układ sprawia wrażenie, że każde zdanie zostało sprawdzone w tych stronach. Tymczasem model językowy może wytworzyć treść, która wygląda na prawdziwą, choć jest zmyślona. OWASP, który prowadzi listę głównych zagrożeń dla aplikacji generatywnej AI, nazywa to zjawisko halucynacją1.

Ta fiszka wyjaśnia, jak samodzielnie sprawdzić wyświetlane źródła, zanim oprze się Pan/Pani na odpowiedzi, zwłaszcza gdy ma ona posłużyć do podjęcia decyzji. Źródła cytowane w tej fiszce nie opisują wewnętrznego działania konkretnych produktów. Dotyczą zagrożeń związanych z tego rodzaju narzędziami w ogólności.

Pytania wprost

Dlaczego AI może przywołać źródło, które nie mówi tego, co ona twierdzi?

Według OWASP modele wypełniają luki w danych treningowych prawidłowościami statystycznymi, nie rozumiejąc treści. Mogą więc tworzyć odpowiedzi wiarygodne, ale bezpodstawne1. Link wyświetlony obok zdania nie dowodzi, że zdanie z niego pochodzi. To wystarczający powód, by przeczytać stronę.

Czy link, który się otwiera, dowodzi, że informacja jest prawdziwa?

Nie. Istnienie strony to pierwsza kontrola, nie ostatnia. Trzeba następnie przeczytać odpowiedni fragment i porównać go z twierdzeniem AI. OWASP zaleca porównywanie odpowiedzi modelu z zaufanymi źródłami zewnętrznymi1.

Czy AI może zmyślać dokumenty?

OWASP przytacza dwa przypadki. Pierwszy dotyczy twierdzeń bez podstaw: ChatGPT sfabrykował fałszywe sprawy sądowe, co spowodowało poważne problemy przed sądem1. Drugi dotyczy kodu: asystenci programowania podpowiadają biblioteki, które nie istnieją, a atakujący publikują potem pod tymi nazwami złośliwe pakiety1. Ta zasada dotyczy też odwołań: nazwę, numer lub tytuł podane przez AI należy sprawdzić u źródła.

Czy strona internetowa może zmanipulować odpowiedź?

Tak. OWASP opisuje pośredni prompt injection: model przyjmuje dane z zewnętrznych źródeł, takich jak strony internetowe czy pliki, a ich zawartość zmienia jego zachowanie w nieprzewidziany sposób2. W jednym ze scenariuszy użytkownik prosi AI o streszczenie strony zawierającej ukryte instrukcje, które powodują wyciek prywatnej rozmowy2. Instrukcje te nie muszą być widoczne ani czytelne dla człowieka: wystarczy, że model je przetworzy2.

Czy zabezpieczenia producentów rozwiązują problem?

Nie w pełni. OWASP pisze, że generowanie wspomagane wyszukiwaniem (RAG), które pobiera dokumenty na poparcie odpowiedzi, nie usuwa całkowicie podatności na prompt injection2. Brytyjskie NCSC uważa za bardzo możliwe, że tych ataków nigdy nie uda się całkowicie zneutralizować, ponieważ obecne modele nie odróżniają danych od instrukcji w prompcie3. Kontrola człowieka pozostaje więc konieczna.

1Jak to działa1 min

Wyszukiwarka AI pobiera treści z zewnątrz i na ich podstawie redaguje odpowiedź. OWASP zalicza strony internetowe i pliki do danych zewnętrznych, które mogą zmienić zachowanie modelu2. NCSC podaje przyczynę: pod maską model nie odróżnia danych od instrukcji, tylko przewiduje „next token”3.

Mogą się nałożyć dwa błędy. Pierwszy pochodzi od modelu: OWASP wymienia halucynacje, ale także uprzedzenia w danych treningowych i informacje niekompletne1. Drugi pochodzi od użytkownika. OWASP nazywa „overreliance” nadmierne zaufanie do wygenerowanej treści bez sprawdzenia jej poprawności, co nasila skutki dezinformacji1.

NIST, amerykańska instytucja, opublikował profil poświęcony generatywnej AI, który może pomóc organizacjom rozpoznać zagrożenia właściwe tym narzędziom4. Profil ten jest dokumentem towarzyszącym ramom zarządzania ryzykiem AI, których stosowanie jest dobrowolne5.

2Co Pan/Pani robi1 min
  • Proszę otwierać każdy przywołany link, po kolei. Link, który się nie otwiera, zwraca błąd albo prowadzi do strony niezwiązanej z pytaniem, niczego nie potwierdza.
  • Proszę sprawdzić, kto wydaje stronę. Urząd, organizacja normalizacyjna lub rozpoznawalny wydawca są warte więcej niż witryna bez autora i daty.
  • Proszę znaleźć na stronie zdanie odpowiadające twierdzeniu. Jeśli go nie ma, twierdzenie należy uznać za niepotwierdzone.
  • Proszę dojść do źródła pierwotnego. Jeśli strona sama przywołuje inny dokument, proszę otworzyć ten dokument.
  • Proszę sprawdzić w drugim, niezależnym źródle każdą liczbę, datę, nazwę lub decyzję, która ma znaczenie. OWASP zaleca takie porównanie z zaufanymi źródłami zewnętrznymi1.
  • W sprawach o wysokiej stawce (zdrowie, prawo, finanse, bezpieczeństwo) proszę poprosić o ocenę osobę kompetentną. OWASP zaleca nadzór człowieka, zwłaszcza przy informacjach krytycznych lub wrażliwych1.
  • Nie należy wklejać niezweryfikowanej odpowiedzi do dokumentacji, wiadomości do klienta ani decyzji. Proszę odnotować, co zostało sprawdzone, a co nie.
3Pułapki1 min

Fałszywa precyzja. Dokładna liczba lub cytat w cudzysłowie sprawiają wrażenie rzetelności. OWASP zwraca uwagę, że model może stwarzać iluzję zrozumienia złożonego tematu, co wprowadza użytkowników w błąd1. Liczbę i cytat trzeba odnaleźć na stronie.

Źródła drugiej ręki. Strona, która powtarza inną witrynę, nie dodaje dowodu. Proszę dojść do pierwotnego wydawcy.

Treść z pułapką. Strona może zawierać tekst napisany dla AI, a nie dla Pana/Pani. NCSC podaje przykład CV z ukrytym tekstem, który każe zignorować wcześniejsze polecenia i zatwierdzić kandydata. To przykład ilustracyjny, a nie datowany incydent3. Jeśli odpowiedź nieoczekiwanie poleca witrynę, produkt lub działanie, proszę otworzyć stronę i poszukać wyjaśnienia. Nigdy nie należy wykonywać polecenia znalezionego w źródle: proszę je zgłosić.

Nadmierne zaufanie. Linki, układ strony i pewny ton uspokajają. OWASP przytacza chatbota Air Canada, który podał podróżnym błędne informacje: linia lotnicza przegrała proces1. Strona nie podaje daty tego przypadku. Zaleca też, by jasno informować użytkowników o granicach wiarygodności tych narzędzi1. Jeśli narzędzie nic takiego nie pokazuje, proszę przyjąć, że ta granica istnieje.

Domniemane filtry. NCSC odradza filtry typu lista zakazanych treści, ponieważ atak można przeformułować na nieskończenie wiele sposobów3. Ostrzega też przed produktami, które obiecują „zatrzymać” prompt injection3. Zatwierdzone narzędzie firmowe nie zwalnia więc z czytania źródeł.

Karta

Identyfikator
CP-280
Skrzydło
4. Sztuczna inteligencja
Kompetencja Brain
Weryfikować odpowiedzi (verify_output)
Odruch Brain
air-031
Schemat
G2 · Mit kontra rzeczywistość
Języki
de, en, es, fr, it, nl, pl, pt
Źródła
Źródła sprawdzone 3 listopada 2026: 5
ŹródłaŹródła: 5
  1. OWASP, „LLM09:2025 Misinformation”, 10 kwietnia 2024. https://genai.owasp.org/llmrisk/llm092025-misinformation/ (dostęp 3 listopada 2026)
  2. OWASP, „LLM01:2025 Prompt Injection”, 10 kwietnia 2024. https://genai.owasp.org/llmrisk/llm01-prompt-injection/ (dostęp 3 listopada 2026)
  3. NCSC (Royaume-Uni), „Prompt injection is not SQL injection (it may be worse)”, 8 grudnia 2025. https://www.ncsc.gov.uk/blog-post/prompt-injection-is-not-sql-injection (dostęp 3 listopada 2026)
  4. NIST, „AI Risk Management Framework”. https://www.nist.gov/itl/ai-risk-management-framework (dostęp 3 listopada 2026)
  5. NIST, „Artificial Intelligence Risk Management Framework: Generative Artificial Intelligence Profile”, 26 lipca 2024. https://www.nist.gov/publications/artificial-intelligence-risk-management-framework-generative-artificial-intelligence (dostęp 3 listopada 2026)

Zacytuj ten artykuł

Brain, „Weryfikacja źródeł podawanych przez wyszukiwarki AI”, Cyberpedia, 2026. https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/weryfikacja-zrodel-wyszukiwarek-ai/

BibTeX 
@misc{brain_cp280_pl_2026,
  author = {Brain},
  title = {Weryfikacja źródeł podawanych przez wyszukiwarki AI},
  year = {2026},
  howpublished = {Cyberpedia},
  url = {https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/weryfikacja-zrodel-wyszukiwarek-ai/},
  note = {CC BY 4.0}
}
Licencja CC BY 4.0