Cyberpediadoor Brain

Fraude met gewijzigde bankgegevens

Een oplichter doet zich voor als leverancier en stuurt nieuwe bankgegevens. Hoe u de fraude herkent en controleert voordat u betaalt.

Op deze pagina
  1. 1In 30 seconden
  2. 2Waar gaat het over
  3. 3Directe vragen
  4. 4In de huid van de aanvaller
  5. 5Wat u op het scherm ziet
  6. 6Onder de motorkap
  7. 7Incidentanalyses
  8. 8Bronnen
  9. 9Dit artikel citeren

In 30 seconden

Waar het gebeurt
Meestal per telefoon, via elektronische berichten, of beide, en in alle soorten organisaties[2].
Wat de aanvaller wil
Een overschrijving omleiden door zich voor te doen als de schuldeiser van het slachtoffer[1].
De reflex
Bij elke nieuwe bankgegevens die per bericht binnenkomen, de schuldeiser bellen op zijn gebruikelijke nummer, zodat hij het bericht en de bankgegevens bevestigt[1].
Als het al gebeurd is
De bank onmiddellijk waarschuwen om te proberen de overschrijving op te schorten, of om teruggave van het geld vragen[1]. Het NCSC (Verenigd Koninkrijk) raadt ook aan zo snel mogelijk de IT-afdeling te waarschuwen[3].

Waar gaat het over

Fraude met gewijzigde bankgegevens is erop gericht iemand te misleiden, zodat die geld overmaakt naar een bankrekening van een oplichter. Volgens Cybermalveillance.gouv.fr[1] geeft de oplichter zich uit voor een schuldeiser met wie het slachtoffer in contact staat (ambachtsman, notaris, advocaat, eigenaar of verhuurder). Deze oplichting volgt vaak op het hacken van een e-mailaccount, dat van de schuldeiser of dat van het slachtoffer[1].

De fraude kent varianten. Cybermalveillance.gouv.fr[2] beschrijft de oplichting met valse overschrijvingsopdrachten (FOVI), waarbij de oplichter zich kan voordoen als bedrijfsleider (“CEO-fraude”), als leverancier die nieuwe bankgegevens doorgeeft, of als werknemer die vraagt de rekening voor de uitbetaling van zijn salaris te wijzigen[2].

Directe vragen

Wat zijn valse bankgegevens precies?

Meestal voegt de oplichter bij zijn bericht een factuur met vervalste bankgegevens, die horen bij een rekening van hemzelf[1]. Hij heeft een op handen zijnde of terugkerende transactie tussen de schuldeiser en het slachtoffer opgemerkt en vraagt dan om betaling per overschrijving[1].

Waarom kan het bericht echt lijken?

Proofpoint[4] heeft vastgesteld dat veel aanvallen van dit type uitgaan van een legitiem e-mailaccount dat is gehackt. Een bericht dat vanaf dit account wordt verstuurd, doorstaat de authenticatiecontroles van e-mail (DKIM, SPF, DMARC), omdat het van een echt account komt[4]. Volgens Proofpoint[4] bevatten de frauduleuze e-mails in het voorbeeld dat het analyseert geen bijlage en geen link.

Wat doet u voordat u op een nieuwe rekening betaalt?

Cybermalveillance.gouv.fr[1] geeft aan de schuldeiser te bellen op zijn gebruikelijke nummer. Voor organisaties beveelt Cybermalveillance.gouv.fr[2] een interne verificatie- en validatieprocedure via de hiërarchie aan, waarvan niet mag worden afgeweken, voor onverwachte overschrijvingsverzoeken of wijzigingen van bankgegevens, en duidelijke procedures voor de gemachtigde medewerkers[2]. Proofpoint[5] noemt ook verificatie door terug te bellen op reeds bekende gegevens[5].

En als de overschrijving al is vertrokken?

Cybermalveillance.gouv.fr[1] somt de stappen op: de bank waarschuwen, de schuldeiser wiens identiteit is misbruikt waarschuwen, het bewijs bewaren, de instellingen van de e-mail controleren (doorsturen, filterregels), het wachtwoord wijzigen en vervolgens aangifte doen[1]. Voor een organisatie vraagt het informatieblad ook alle uitgevoerde, lopende of toekomstige overschrijvingen naar de frauduleuze bankgegevens te identificeren, de leidinggevenden en de boekhoudafdeling te informeren en te vragen deze bankgegevens te blokkeren in de bedrijfstoepassingen[2].

Wat zegt de wet?

Cybermalveillance.gouv.fr[1] herinnert eraan dat oplichting (artikel 313-1 van de Code pénal) wordt gestraft met vijf jaar gevangenisstraf en een boete van 375.000 euro. Als de e-mail van het slachtoffer is gehackt, is frauduleuze toegang tot een geautomatiseerd systeem voor gegevensverwerking (artikel 323-1) strafbaar met drie jaar gevangenisstraf en een boete van 100.000 euro[1].

In de huid van de aanvaller

De oplichter begint met het zoeken naar een transactie die hij kan omleiden. Volgens Cybermalveillance.gouv.fr[1] identificeert hij een op handen zijnde of terugkerende betaling tussen de schuldeiser en het slachtoffer. Proofpoint[5] beschrijft de eerste fasen van een BEC-aanval: een lijst met doelwitten samenstellen (LinkedIn-profielen, databases met zakelijke adressen, websites) en dan de eerste berichten versturen en daarbij vergelijkbare namen of domeinen nabootsen[5].

Een gehackt legitiem account is zeer gewild. Proofpoint[4] legt uit dat het grondige verkenning mogelijk maakt. Bij een gehackt account van een werknemer schrijft Proofpoint[5] dat de aanvallers er doorgaans weken blijven om de berichtenwisseling en de interne processen te bestuderen voordat ze handelen[5].

Zodra de transactie is opgemerkt, voegt de aanvaller zich in de lopende gespreksdraad (Proofpoint spreekt van “thread hijacking”), wat zijn bericht geloofwaardiger maakt[4]. Daarna kan hij in het antwoord of in kopie een nagebootst account toevoegen, met een domein dat erop lijkt (Proofpoint noemt supp1ier.com in plaats van supplier.com). Zo kan hij het gesprek voortzetten, ook als het gecompromitteerde account wordt opgeschoond[4]. De bankrekening van de oplichter bevindt zich vaak in het buitenland[2].

Wat u op het scherm ziet

In het voorbeeld dat Proofpoint[4] analyseert, kaapt de aanvaller een bestaande gespreksdraad: het bericht komt binnen in een gesprek dat al loopt[4]. Proofpoint[4] geeft als voorbeeld verzoeken om de bankrekening te wijzigen die worden gerechtvaardigd met een audit of met COVID-19 en die plausibel lijken in een gesprek dat al loopt[4]. Meestal bevat de bijgevoegde factuur vervalste bankgegevens[1].

In het voorbeeld dat het analyseert, signaleert Proofpoint[4] een bericht dat gezag en urgentie combineert, twee klassieke drijfveren van dit soort aanvallen[4]. Proofpoint[5] noemt signalen om op te letten:

  • een verzoek dat de gebruikelijke kanalen omzeilt: de meeste organisaties hebben een boekhoudsysteem waar facturen en betalingen doorheen moeten, ook bij urgentie[5];
  • een verzoek om het onderwerp vertrouwelijk te houden of alleen per e-mail met de afzender te communiceren[5];
  • een domein of antwoordadres dat niet overeenkomt met de afzender, bijvoorbeeld yourc0mpany.com in plaats van yourcompany.com[5].

Deze signalen volstaan niet altijd, want een bericht dat vanaf een echt gehackt account wordt verstuurd, is voor de gebruiker zeer moeilijk te herkennen[4]. Vandaar de reflex om een bekend nummer te bellen.

Onder de motorkapIT-teams

Leveranciersaanvallen met facturen berusten vooral op imitatie en accountcompromittering, technieken die technisch gezien niet geavanceerd zijn, volgens Proofpoint[4]. De imitatie kan het account zelf of het domein betreffen (nagebootste domeinen)[4]. In een gehackt account maken aanvallers vaak e-mailregels aan om hun handelingen te verbergen en blijvend toegang te houden[5]. Daarom vraagt Cybermalveillance.gouv.fr[1] te controleren of er geen doorsturing of filterregels zijn en die te fotograferen voordat ze worden verwijderd[1].

Volgens Proofpoint[5] zijn BEC-aanvallen moeilijk te detecteren omdat ze geen schadelijke software en geen schadelijk webadres gebruiken[5]. Om het risico te beperken beveelt Cybermalveillance.gouv.fr[2] ook aan de publicatie te beperken van informatie waarmee de medewerkers die overschrijvingen of wijzigingen van bankgegevens mogen vragen, kunnen worden geïdentificeerd en benaderd, sterke wachtwoorden te gebruiken en tweestapsverificatie op de e-mail te activeren[2].

IncidentanalysesEchte gevallen

Februari 2020: bijna 400.000 dollar voorkomen

Volgens Proofpoint[4] dreigde een bekende Amerikaan in februari 2020 bijna 400.000 Amerikaanse dollars te verliezen in een aanval met leveranciersfacturen. Het geld is teruggehaald voordat de aanvallers erbij konden[4]. Proofpoint[4] preciseert dat deze afloop zeldzaam is: deze fraudes eindigen zelden met het terughalen van het geld.

Van 2013 tot 2015: 121 miljoen dollar bij Facebook en Google

Proofpoint[5] meldt dat een fraude met Facebook en Google als doelwit tussen 2013 en 2015 121 miljoen dollar aan verliezen heeft veroorzaakt. Evaldas Rimasauskas had een nepbedrijf opgezet dat een leverancier van apparatuur nabootste en had valse contracten en brieven van advocaten gebruikt om de banken de frauduleuze overschrijvingen te laten accepteren[5].

Van 3 tot 5 augustus 2026: een campagne gedetecteerd door Microsoft

In een bericht van 10 september 2026 beschrijft Microsoft[6] een campagne die van 3 tot 5 augustus is gedetecteerd, met meer dan een miljoen e-mails met als doelwit gebruikers in bedrijven, waarvan 87,7 % in de Verenigde Staten[6]. De aanvaller deed zich voor als algemeen directeuren en probeerde de afdelingen crediteurenboekhouding te overtuigen een ACH-betaling van bijna 50.000 dollar te verwerken[6]. Om geloofwaardiger te lijken voegde hij een gespreksdraad bij die als doorgestuurd werd gepresenteerd en een valse ServiceNow-factuur, waarvan de betaalwijze een overschrijving was naar rekeningen onder controle van de aanvaller[6]. Microsoft[6] heeft geen enkel bewijs gevonden dat ServiceNow is gecompromitteerd of erbij betrokken was.

Microsoft[6] signaleert aanwijzingen dat het om een vervalsing gaat: de kopteksten van de als doorgestuurd gepresenteerde gespreksdraad ontbraken, de weergegeven naam kwam niet overeen met het adres van de afzender, en de eerdere berichten waren links uitgelijnd, terwijl ze in echte gesprekken normaal ingesprongen of visueel gegroepeerd zijn[6]. Het domein dat ServiceNow nabootste, was op 31 juli geregistreerd, kort voor de campagne[6].

Bronnen

  1. Cybermalveillance.gouv.fr, “Que faire en cas de fraude au virement ou au « faux RIB » ?”, 25 mei 2023. https://www.cybermalveillance.gouv.fr/tous-nos-contenus/fiches-reflexes/que-faire-en-cas-de-fraude-au-virement-ou-au-faux-rib (geraadpleegd op 14 november 2026)
  2. Cybermalveillance.gouv.fr, “La fraude au virement bancaire (FOVI) ou au faux ordre de virement”, 27 januari 2021. https://www.cybermalveillance.gouv.fr/tous-nos-contenus/fiches-reflexes/escroquerie-faux-ordres-virement-fovi (geraadpleegd op 14 november 2026)
  3. NCSC (Royaume-Uni), “Business payment fraud”. https://www.ncsc.gov.uk/section/respond-recover/business-payment-fraud (geraadpleegd op 14 november 2026)
  4. Proofpoint, “Understanding BEC Scams: Supplier Invoicing Fraud | Proofpoint UK”, 7 december 2020. https://www.proofpoint.com/uk/blog/cybersecurity-essentials/understanding-bec-scams-supplier-invoicing-fraud (geraadpleegd op 14 november 2026)
  5. Proofpoint, “What Is BEC? - Business Email Compromise Defined | Proofpoint US”, 24 januari 2021. https://www.proofpoint.com/us/threat-reference/business-email-compromise (geraadpleegd op 14 november 2026)
  6. Microsoft, “Protecting organizations from AI-assisted executive impersonation and invoice fraud”, 10 september 2026. https://www.microsoft.com/en-us/security/blog/2026/09/10/protecting-organizations-ai-assisted-executive-impersonation-invoice-fraud/ (geraadpleegd op 14 november 2026)