DoH i przejęcie DNS
DNS zamienia nazwę strony internetowej na adres. Co chroni DoH i co robi pracownik, gdy strona wydaje się podejrzana.
Na tej stronie
W 30 sekund
- Gdzie to się zdarza
- Przy każdym otwarciu strony, linku lub usługi poczty elektronicznej, jeszcze zanim strona się wyświetli.
- Czego chce atakujący
- Zmienić odpowiedź DNS, by skierować ruch do infrastruktury, którą kontroluje, a następnie czytać lub manipulować tym, co przez nią przechodzi[2].
- Odruch
- Nie omijać DNS firmy, nie zmieniać ustawień DoH w przeglądarce bez zgody DSI i zgłaszać podejrzaną stronę, nawet gdy widać kłódkę.
- Jeśli już się stało
- Powiadomić DSI, która może sprawdzić ustawienie komputera.
O co chodzi
DNS (Domain Name System) łączy nazwę strony, którą się wpisuje lub klika, z adresem serwera, który ją udostępnia: tłumaczy nazwy domen na adresy IP i odwrotnie[1]. Gdy to tłumaczenie zostaje sfałszowane, pracownik wpisuje właściwy adres, a mimo to trafia na inny serwer.
Ten artykuł dotyczy DoH i przejęcia DNS. Żaden z tych mechanizmów nie zwalnia z ostrożnego spojrzenia na stronę.
Pytania wprost
Do czego służy DNS?
Tłumaczy nazwę domeny na adres IP i odwrotnie. Informacje są rozproszone między serwery nazw, z których każdy zna niewielką część przestrzeni nazw, i mają być dostępne dla każdego komputera w internecie[1].
Co się dzieje, gdy odpowiedź DNS zostaje sfałszowana?
Przeglądarka otrzymuje adres wybrany przez atakującego. W kampanii opisanej przez CISA atakujący zmienia rekordy DNS (adresu, poczty lub serwera nazw), by zastąpić prawidłowy adres usługi adresem, który kontroluje[2]. Ruch przechodzi wtedy przez jego infrastrukturę, gdzie może być zmanipulowany lub sprawdzony, zanim zostanie przekazany do prawdziwej usługi, jeśli tak zdecyduje[2].
Co daje DoH?
W DoH (DNS over HTTPS) zapytania DNS przechodzą przez szyfrowane połączenie HTTPS, zamiast krążyć otwartym tekstem, co chroni je przed przechwyceniem przez niezaufane osoby trzecie[4].
Czy kłódka w przeglądarce gwarantuje, że strona jest właściwa?
Nie, nie w przypadku opisanym przez CISA. Ponieważ atakujący ustala wartości rekordów, może też uzyskać ważne certyfikaty szyfrowania dla nazw domen organizacji. Przekierowany ruch może wtedy zostać odszyfrowany, a ponieważ certyfikat jest ważny dla domeny, użytkownik nie otrzymuje żadnego ostrzeżenia[2].
Jak to działa
Stacja robocza odpytuje resolver DNS, czyli serwer, który szuka odpowiedzi na pytanie „jaki adres odpowiada tej nazwie?”[5]. Treść odpowiedzi zależy więc od dwóch rzeczy: od odpytywanego serwera i od integralności rekordów, które on sprawdza.
NIST przypomina w wersji z marca 2026, że atak na infrastrukturę DNS firmy zagraża wszystkim operacjom sieciowym tej firmy[3]. Wytyczne zawierają zalecenia wdrożeniowe dotyczące zabezpieczenia protokołu i infrastruktury DNS[3].
Po stronie obrony brytyjskie NCSC proponuje ochronny resolver (PDNS), który uniemożliwia dostęp do domen znanych jako złośliwe, po prostu ich nie rozwiązując[5]. Jego reguły powstają na podstawie złośliwych domen wykrytych w źródłach komercyjnych, wewnętrznych i otwartych, a następnie są sprawdzane, by nie blokować legalnych stron[5]. Dla pracowników pracujących zdalnie opcja zwana PDNS Roaming kieruje ruch DNS do PDNS z użyciem DoH, także poza siecią biura[5]. Szyfrowanie trasy i filtrowanie mogą się więc łączyć, pod warunkiem że to organizacja wybiera resolver.
Co robić
- Zachować DNS dostarczany przez firmę. Nie zastępować go innym serwerem w ustawieniach swojego komputera lub przeglądarki, nawet dla usługi przedstawianej jako szybsza lub bardziej prywatna.
- Nie zmieniać ustawień DoH w przeglądarce lub systemie bez zgody DSI. W Windows Server 2022 zasady grupy pozwalają administratorowi zezwolić na DoH, zabronić go lub go wymagać[4]: to ustawienie jest zarządzane na poziomie organizacji.
- Stronę, która wydaje się dziwna (nieoczekiwany adres, prośba o dane logowania, nietypowy wygląd), należy zgłosić, nawet gdy widać kłódkę. Kłódka nie dowodzi, że DNS nie został przejęty[2].
- Jeśli dane logowania zostały wpisane na takiej stronie, należy bezzwłocznie powiadomić DSI: przekierowany ruch może narazić na ujawnienie dane wpisane przez użytkownika[2].
- Jeśli Pana/Pani komputer wyświetla stronę blokady, nie próbować jej obchodzić: NCSC opisuje tę blokadę jako zamierzony wynik dla domeny znanej jako złośliwa[5].
Pułapki
Pierwsza pułapka to przekonanie, że wystarczy szyfrować. DoH chroni zapytanie przed przechwyceniem w trakcie przesyłania[4]. W kampanii z 2019 roku punktem wyjścia jest skompromitowane konto, które może zmieniać rekordy[2].
Druga pułapka dotyczy samego ustawienia. Klient DNS w Windows Server oferuje tryb „szyfrowanie preferowane, brak szyfrowania dozwolony”: jeśli DoH nie jest możliwe, przechodzi na zapytania otwartym tekstem bez żadnego powiadomienia[4]. Użytkownik może więc błędnie sądzić, że jego zapytania są szyfrowane. Serwer DNS wybrany na komputerze określa też, kto otrzymuje zapytania: klient Windows Server ustawia się na DoH tylko wtedy, gdy główny lub pomocniczy serwer DNS interfejsu znajduje się na liście znanych serwerów DoH, a Windows zna domyślnie serwery Cloudflare, Google i Quad9[4]. Komputer, którego zapytania trafiają gdzie indziej niż do resolvera organizacji, nie przechodzi przez filtrowanie wprowadzone przez organizację, na przykład filtrowanie NCSC, które opiera się na resolverze[5]. Stąd zasada, by nie zmieniać tych ustawień samodzielnie.
Trzecia pułapka to tunel DNS. Według MITRE ATT&CK atakujący komunikują się z systemami, które kontrolują, ukrywając dane w polach pakietów DNS, aby wtopić się w zwykły ruch[6]. Polecenia wysyłane do zdalnego systemu, a często także ich wyniki, są włączone w ruch DNS między klientem a serwerem[6]. Ten ruch jest bardzo powszechny i może być nawet dozwolony przed zakończeniem uwierzytelniania w sieci[6]. Sygnały DNS, które rzadko komunikują się z zainfekowanymi urządzeniami, trudno wychwycić[6]. MITRE zauważa też, że zapytania służące do odnalezienia infrastruktury dowodzenia mogą być zawarte w szyfrowanych pakietach HTTPS (DoH), i wymienia Brute Ratel C4, oprogramowanie zdolne używać w tym celu DoH[7]. Dla pracownika oznacza to, że szyfrowanie DNS samo w sobie nie jest oznaką zaufania.
Rzeczywiste przypadki
Styczeń 2019: światowa kampania przejmowania DNS
24 stycznia 2019 roku CISA publikuje alert (AA19-024A) o światowej kampanii przejmowania infrastruktury DNS[2]. Atakujący zaczyna od skompromitowania danych logowania do konta, które może zmieniać rekordy DNS, lub uzyskuje je w inny sposób[2]. Następnie zastępuje prawidłowy adres usługi adresem, który kontroluje, i uzyskuje ważne certyfikaty dla nazw domen organizacji[2]. Ruch internetowy i pocztowy został w ten sposób przekierowany i przechwycony, a inne usługi sieciowe mogłyby zostać przekierowane i przechwycone[2].
Dwa dni wcześniej, 22 stycznia 2019 roku, CISA wydała dyrektywę nadzwyczajną ED 19-01: wskazuje ona, że dotknięto kilka domen agencji federalnych[8]. Wymaga ona w terminie 10 dni roboczych sprawdzenia publicznych rekordów DNS, zmiany haseł kont, które mogą je zmieniać, włączenia uwierzytelniania wieloskładnikowego na tych kontach oraz monitorowania dzienników przejrzystości certyfikatów, by wychwycić te, o które nie wnioskowano[8]. CISA zamknęła następnie tę dyrektywę, uznając, że jej cel został osiągnięty[8].
Sea Turtle i LAPSUS$: przekierowania serwerów nazw
MITRE ATT&CK wymienia dwa inne przypadki zmiany rekordów DNS. Sea Turtle zmienił rekordy serwerów nazw, by skierować ofiary do serwerów DNS, które kontrolował, i dostarczać odpowiedzi na wszystkie zapytania[9]. LAPSUS$ przekonfigurował rekordy DNS ofiary na domeny i strony, które kontrolował[9]. MITRE zaznacza, że tej techniki trudno przeciwdziałać środkami zapobiegawczymi, ponieważ odbywa się poza obszarem obrony firmy[9].
Źródła
- NIST, „Secure Domain Name System (DNS) Deployment Guide”, 18 września 2013. https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/81/2/final (dostęp 10 listopada 2026)
- CISA, „DNS Infrastructure Hijacking Campaign”, 24 stycznia 2019. https://www.cisa.gov/news-events/cybersecurity-advisories/aa19-024a (dostęp 10 listopada 2026)
- NIST, „Secure Domain Name System (DNS) Deployment Guide”, 19 marca 2026. https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/81/r3/final (dostęp 10 listopada 2026)
- Microsoft, „Secure DNS Client over HTTPS (DoH)”. https://learn.microsoft.com/en-us/windows-server/networking/dns/doh-client-support (dostęp 10 listopada 2026)
- NCSC (Royaume-Uni), „Protective Domain Name Service (PDNS)”, 17 sierpnia 2017. https://www.ncsc.gov.uk/information/pdns (dostęp 10 listopada 2026)
- MITRE ATT&CK, „Application Layer Protocol: DNS, Sub-technique T1071.004 - Enterprise”. https://attack.mitre.org/techniques/T1071/004/ (dostęp 10 listopada 2026)
- MITRE ATT&CK, „Protocol Tunneling, Technique T1572 - Enterprise”. https://attack.mitre.org/techniques/T1572/ (dostęp 10 listopada 2026)
- CISA, „ED 19-01: Mitigate DNS Infrastructure Tampering (Closed)”, 22 stycznia 2019. https://www.cisa.gov/news-events/directives/ed-19-01-mitigate-dns-infrastructure-tampering-closed (dostęp 10 listopada 2026)
- MITRE ATT&CK, „Compromise Infrastructure: DNS Server, Sub-technique T1584.002 - Enterprise”. https://attack.mitre.org/techniques/T1584/002/ (dostęp 10 listopada 2026)
Zacytuj ten artykuł
Brain, „DoH i przejęcie DNS”, Cyberpedia, 2026. https:/
BibTeX
@misc{brain_cp223_pl_2026,
author = {Brain},
title = {DoH i przejęcie DNS},
year = {2026},
howpublished = {Cyberpedia},
url = {https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/dnssec-doh-dot-szyfrowany-dns/},
note = {CC BY 4.0}
}