Cyberpediaod Brain

DoH i przejęcie DNS

DNS zamienia nazwę strony internetowej na adres. Co chroni DoH i co robi pracownik, gdy strona wydaje się podejrzana.

Na tej stronie
  1. 1W 30 sekund
  2. 2O co chodzi
  3. 3Pytania wprost
  4. 4Jak to działa
  5. 5Co robić
  6. 6Pułapki
  7. 7Rzeczywiste przypadki
  8. 8Źródła
  9. 9Zacytuj ten artykuł

W 30 sekund

Gdzie to się zdarza
Przy każdym otwarciu strony, linku lub usługi poczty elektronicznej, jeszcze zanim strona się wyświetli.
Czego chce atakujący
Zmienić odpowiedź DNS, by skierować ruch do infrastruktury, którą kontroluje, a następnie czytać lub manipulować tym, co przez nią przechodzi[2].
Odruch
Nie omijać DNS firmy, nie zmieniać ustawień DoH w przeglądarce bez zgody DSI i zgłaszać podejrzaną stronę, nawet gdy widać kłódkę.
Jeśli już się stało
Powiadomić DSI, która może sprawdzić ustawienie komputera.

O co chodzi

DNS (Domain Name System) łączy nazwę strony, którą się wpisuje lub klika, z adresem serwera, który ją udostępnia: tłumaczy nazwy domen na adresy IP i odwrotnie[1]. Gdy to tłumaczenie zostaje sfałszowane, pracownik wpisuje właściwy adres, a mimo to trafia na inny serwer.

Ten artykuł dotyczy DoH i przejęcia DNS. Żaden z tych mechanizmów nie zwalnia z ostrożnego spojrzenia na stronę.

Pytania wprost

Do czego służy DNS?

Tłumaczy nazwę domeny na adres IP i odwrotnie. Informacje są rozproszone między serwery nazw, z których każdy zna niewielką część przestrzeni nazw, i mają być dostępne dla każdego komputera w internecie[1].

Co się dzieje, gdy odpowiedź DNS zostaje sfałszowana?

Przeglądarka otrzymuje adres wybrany przez atakującego. W kampanii opisanej przez CISA atakujący zmienia rekordy DNS (adresu, poczty lub serwera nazw), by zastąpić prawidłowy adres usługi adresem, który kontroluje[2]. Ruch przechodzi wtedy przez jego infrastrukturę, gdzie może być zmanipulowany lub sprawdzony, zanim zostanie przekazany do prawdziwej usługi, jeśli tak zdecyduje[2].

Co daje DoH?

W DoH (DNS over HTTPS) zapytania DNS przechodzą przez szyfrowane połączenie HTTPS, zamiast krążyć otwartym tekstem, co chroni je przed przechwyceniem przez niezaufane osoby trzecie[4].

Czy kłódka w przeglądarce gwarantuje, że strona jest właściwa?

Nie, nie w przypadku opisanym przez CISA. Ponieważ atakujący ustala wartości rekordów, może też uzyskać ważne certyfikaty szyfrowania dla nazw domen organizacji. Przekierowany ruch może wtedy zostać odszyfrowany, a ponieważ certyfikat jest ważny dla domeny, użytkownik nie otrzymuje żadnego ostrzeżenia[2].

Jak to działa

Stacja robocza odpytuje resolver DNS, czyli serwer, który szuka odpowiedzi na pytanie „jaki adres odpowiada tej nazwie?”[5]. Treść odpowiedzi zależy więc od dwóch rzeczy: od odpytywanego serwera i od integralności rekordów, które on sprawdza.

NIST przypomina w wersji z marca 2026, że atak na infrastrukturę DNS firmy zagraża wszystkim operacjom sieciowym tej firmy[3]. Wytyczne zawierają zalecenia wdrożeniowe dotyczące zabezpieczenia protokołu i infrastruktury DNS[3].

Po stronie obrony brytyjskie NCSC proponuje ochronny resolver (PDNS), który uniemożliwia dostęp do domen znanych jako złośliwe, po prostu ich nie rozwiązując[5]. Jego reguły powstają na podstawie złośliwych domen wykrytych w źródłach komercyjnych, wewnętrznych i otwartych, a następnie są sprawdzane, by nie blokować legalnych stron[5]. Dla pracowników pracujących zdalnie opcja zwana PDNS Roaming kieruje ruch DNS do PDNS z użyciem DoH, także poza siecią biura[5]. Szyfrowanie trasy i filtrowanie mogą się więc łączyć, pod warunkiem że to organizacja wybiera resolver.

Co robić

  • Zachować DNS dostarczany przez firmę. Nie zastępować go innym serwerem w ustawieniach swojego komputera lub przeglądarki, nawet dla usługi przedstawianej jako szybsza lub bardziej prywatna.
  • Nie zmieniać ustawień DoH w przeglądarce lub systemie bez zgody DSI. W Windows Server 2022 zasady grupy pozwalają administratorowi zezwolić na DoH, zabronić go lub go wymagać[4]: to ustawienie jest zarządzane na poziomie organizacji.
  • Stronę, która wydaje się dziwna (nieoczekiwany adres, prośba o dane logowania, nietypowy wygląd), należy zgłosić, nawet gdy widać kłódkę. Kłódka nie dowodzi, że DNS nie został przejęty[2].
  • Jeśli dane logowania zostały wpisane na takiej stronie, należy bezzwłocznie powiadomić DSI: przekierowany ruch może narazić na ujawnienie dane wpisane przez użytkownika[2].
  • Jeśli Pana/Pani komputer wyświetla stronę blokady, nie próbować jej obchodzić: NCSC opisuje tę blokadę jako zamierzony wynik dla domeny znanej jako złośliwa[5].

Pułapki

Pierwsza pułapka to przekonanie, że wystarczy szyfrować. DoH chroni zapytanie przed przechwyceniem w trakcie przesyłania[4]. W kampanii z 2019 roku punktem wyjścia jest skompromitowane konto, które może zmieniać rekordy[2].

Druga pułapka dotyczy samego ustawienia. Klient DNS w Windows Server oferuje tryb „szyfrowanie preferowane, brak szyfrowania dozwolony”: jeśli DoH nie jest możliwe, przechodzi na zapytania otwartym tekstem bez żadnego powiadomienia[4]. Użytkownik może więc błędnie sądzić, że jego zapytania są szyfrowane. Serwer DNS wybrany na komputerze określa też, kto otrzymuje zapytania: klient Windows Server ustawia się na DoH tylko wtedy, gdy główny lub pomocniczy serwer DNS interfejsu znajduje się na liście znanych serwerów DoH, a Windows zna domyślnie serwery Cloudflare, Google i Quad9[4]. Komputer, którego zapytania trafiają gdzie indziej niż do resolvera organizacji, nie przechodzi przez filtrowanie wprowadzone przez organizację, na przykład filtrowanie NCSC, które opiera się na resolverze[5]. Stąd zasada, by nie zmieniać tych ustawień samodzielnie.

Trzecia pułapka to tunel DNS. Według MITRE ATT&CK atakujący komunikują się z systemami, które kontrolują, ukrywając dane w polach pakietów DNS, aby wtopić się w zwykły ruch[6]. Polecenia wysyłane do zdalnego systemu, a często także ich wyniki, są włączone w ruch DNS między klientem a serwerem[6]. Ten ruch jest bardzo powszechny i może być nawet dozwolony przed zakończeniem uwierzytelniania w sieci[6]. Sygnały DNS, które rzadko komunikują się z zainfekowanymi urządzeniami, trudno wychwycić[6]. MITRE zauważa też, że zapytania służące do odnalezienia infrastruktury dowodzenia mogą być zawarte w szyfrowanych pakietach HTTPS (DoH), i wymienia Brute Ratel C4, oprogramowanie zdolne używać w tym celu DoH[7]. Dla pracownika oznacza to, że szyfrowanie DNS samo w sobie nie jest oznaką zaufania.

Rzeczywiste przypadki

Styczeń 2019: światowa kampania przejmowania DNS

24 stycznia 2019 roku CISA publikuje alert (AA19-024A) o światowej kampanii przejmowania infrastruktury DNS[2]. Atakujący zaczyna od skompromitowania danych logowania do konta, które może zmieniać rekordy DNS, lub uzyskuje je w inny sposób[2]. Następnie zastępuje prawidłowy adres usługi adresem, który kontroluje, i uzyskuje ważne certyfikaty dla nazw domen organizacji[2]. Ruch internetowy i pocztowy został w ten sposób przekierowany i przechwycony, a inne usługi sieciowe mogłyby zostać przekierowane i przechwycone[2].

Dwa dni wcześniej, 22 stycznia 2019 roku, CISA wydała dyrektywę nadzwyczajną ED 19-01: wskazuje ona, że dotknięto kilka domen agencji federalnych[8]. Wymaga ona w terminie 10 dni roboczych sprawdzenia publicznych rekordów DNS, zmiany haseł kont, które mogą je zmieniać, włączenia uwierzytelniania wieloskładnikowego na tych kontach oraz monitorowania dzienników przejrzystości certyfikatów, by wychwycić te, o które nie wnioskowano[8]. CISA zamknęła następnie tę dyrektywę, uznając, że jej cel został osiągnięty[8].

Sea Turtle i LAPSUS$: przekierowania serwerów nazw

MITRE ATT&CK wymienia dwa inne przypadki zmiany rekordów DNS. Sea Turtle zmienił rekordy serwerów nazw, by skierować ofiary do serwerów DNS, które kontrolował, i dostarczać odpowiedzi na wszystkie zapytania[9]. LAPSUS$ przekonfigurował rekordy DNS ofiary na domeny i strony, które kontrolował[9]. MITRE zaznacza, że tej techniki trudno przeciwdziałać środkami zapobiegawczymi, ponieważ odbywa się poza obszarem obrony firmy[9].

Źródła

  1. NIST, „Secure Domain Name System (DNS) Deployment Guide”, 18 września 2013. https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/81/2/final (dostęp 10 listopada 2026)
  2. CISA, „DNS Infrastructure Hijacking Campaign”, 24 stycznia 2019. https://www.cisa.gov/news-events/cybersecurity-advisories/aa19-024a (dostęp 10 listopada 2026)
  3. NIST, „Secure Domain Name System (DNS) Deployment Guide”, 19 marca 2026. https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/81/r3/final (dostęp 10 listopada 2026)
  4. Microsoft, „Secure DNS Client over HTTPS (DoH)”. https://learn.microsoft.com/en-us/windows-server/networking/dns/doh-client-support (dostęp 10 listopada 2026)
  5. NCSC (Royaume-Uni), „Protective Domain Name Service (PDNS)”, 17 sierpnia 2017. https://www.ncsc.gov.uk/information/pdns (dostęp 10 listopada 2026)
  6. MITRE ATT&CK, „Application Layer Protocol: DNS, Sub-technique T1071.004 - Enterprise”. https://attack.mitre.org/techniques/T1071/004/ (dostęp 10 listopada 2026)
  7. MITRE ATT&CK, „Protocol Tunneling, Technique T1572 - Enterprise”. https://attack.mitre.org/techniques/T1572/ (dostęp 10 listopada 2026)
  8. CISA, „ED 19-01: Mitigate DNS Infrastructure Tampering (Closed)”, 22 stycznia 2019. https://www.cisa.gov/news-events/directives/ed-19-01-mitigate-dns-infrastructure-tampering-closed (dostęp 10 listopada 2026)
  9. MITRE ATT&CK, „Compromise Infrastructure: DNS Server, Sub-technique T1584.002 - Enterprise”. https://attack.mitre.org/techniques/T1584/002/ (dostęp 10 listopada 2026)