Znaleziona pamięć USB: przynęta, która infekuje
Znaleziona lub otrzymana pamięć USB może być pułapką: co się dzieje po podłączeniu, trzy datowane kampanie i właściwy odruch.
Na tej stronie
W 30 sekund
- Gdzie to się zdarza
- W miejscach uczęszczanych, jak mówi Microsoft[1]. W kampanii SOGU (Campaign 22-054) Mandiant wskazał drukarnie i hotele jako możliwe punkty infekcji[2].
- Czego chce atakujący
- Ukraść informacje w kampaniach szpiegowskich opisanych przez Mandiant w 2023 roku[2] albo zdobyć pieniądze w kampanii UNC4990, prawdopodobnie o motywacji finansowej[3].
- Odruch
- Nie podłączać urządzenia USB, które nie należy do Pana/Pani. Znalezioną pamięć należy oddać w recepcji lub w biurze rzeczy znalezionych[1].
- Jeśli już się stało
- Bez zwłoki uruchomić skanowanie zabezpieczeń urządzenia[1].
O co chodzi
Baiting (przynęta) polega na zostawieniu spreparowanego urządzenia, najczęściej pamięci USB, w miejscu, w którym ktoś je znajdzie. Microsoft pisze, że atakujący celowo zostawiają zainfekowane urządzenia USB w miejscach uczęszczanych, w nadziei, że ktoś je znajdzie i podłączy do swojego komputera[1]. Microsoft nazywa to „USB drop attack”[1].
Ten artykuł opisuje, co się dzieje po podłączeniu i co widzi ofiara, a następnie trzy datowane przypadki.
Pytania wprost
Czym jest „USB drop attack”?
To nazwa, której Microsoft używa dla praktyki polegającej na zostawianiu zainfekowanych urządzeń USB w bardzo uczęszczanych miejscach, aby ktoś je znalazł i podłączył[1].
Co grozi po podłączeniu znalezionej pamięci?
Microsoft wskazuje, że wiele robaków rozprzestrzenia się przez infekowanie nośników wymiennych oraz że złośliwe oprogramowanie może zainstalować się automatycznie po podłączeniu zainfekowanego nośnika[1]. W kampanii SOGU opisanej przez Mandiant uruchomienie legalnego pliku wykonywalnego znajdującego się na pamięci powoduje załadowanie złośliwej biblioteki DLL[2]. W przypadkach UNC4990 infekcja zaczyna się, gdy ofiara dwukrotnie kliknie złośliwy skrót LNK umieszczony na pamięci[3].
Co zrobić ze znalezioną pamięcią?
Nie podłączać jej. Według Microsoftu urządzenie, którego się nie podłącza, nie może zainfekować komputera[1]. Jeśli pamięć wygląda na zgubioną, Microsoft radzi oddać ją w recepcji lub w biurze rzeczy znalezionych[1]. Zaleca też nieufność wobec każdego urządzenia USB, którego się nie posiada[1].
A jeśli pamięć jest już podłączona?
Microsoft wskazuje, by natychmiast uruchomić skanowanie zabezpieczeń urządzenia[1].
Czy pułapka może przyjść pocztą?
Tak. Według MITRE ATT&CK podmioty z grupy FIN7 wysyłały pocztą pamięci USB zawierające złośliwe oprogramowanie do potencjalnych ofiar. Oprogramowanie to instalowało tylne drzwi, w niektórych przypadkach także na potrzeby operacji z użyciem oprogramowania wymuszającego okup[4].
Czy telefon lub kabel mogą posłużyć jako przynęta?
MITRE ATT&CK wskazuje, że urządzenia mobilne mogą zainfekować komputer podłączony przez USB, a w niektórych przypadkach mogą do tego posłużyć kable do ładowania USB[4].
Co może zrobić firma?
Mandiant wskazuje, że organizacje powinny w pierwszej kolejności ograniczyć dostęp do urządzeń zewnętrznych, takich jak pamięci USB. Jeśli nie jest to możliwe, powinny co najmniej przeanalizować je przed podłączeniem do sieci wewnętrznej[2]. MITRE ATT&CK wymienia inne środki: w systemie Windows 10 włączyć reguły redukcji powierzchni ataku (ASR), aby blokować uruchamianie niepodpisanych lub niezatwierdzonych plików z pamięci USB; wyłączyć Autorun, jeśli nie jest potrzebny; zakazać lub ograniczyć nośniki wymienne w polityce organizacji, jeśli nie są wymagane do działalności; ograniczyć użycie urządzeń USB w sieci[4].
W skórze atakującego
Pułapka opiera się na prostym założeniu: ktoś w końcu podłączy ten przedmiot. Motywy różnią się w zależności od podmiotu. Mandiant ocenia, że TEMP.Hex, podmiot powiązany z Chinami, prawdopodobnie przeprowadzał ataki przez pamięci USB, aby zbierać informacje na rzecz chińskich interesów bezpieczeństwa narodowego i gospodarki[2]. Natomiast UNC4990 Mandiant uznaje za prawdopodobnie motywowanego zyskiem finansowym[3].
Pamięć służy też do dotarcia do sieci bez dostępu do internetu. MITRE ATT&CK opisuje podmioty, które kopiują złośliwe oprogramowanie na nośnik wymienny, aby przedostać się do systemów znajdujących się czasem w sieciach izolowanych, zwanych „air-gapped”[4]. W przypadku oprogramowania USBStealer MITRE pisze, że jest ono używane przez APT28 od co najmniej 2005 roku do wyprowadzania informacji z sieci izolowanych[5].
W UNC4990 po rozpoczęciu kampanii dodano unikalny identyfikator właściwy dla każdej infekcji, aby śledzić zainfekowane maszyny[3].
Co widać na ekranie
We wszystkich przypadkach UNC4990, na które zareagował Mandiant, infekcja zaczęła się, gdy ofiara dwukrotnie kliknęła złośliwy skrót LNK umieszczony na pamięci USB[3]. Nazwa skrótu zawierała zazwyczaj markę pamięci i jej pojemność w nawiasie, na przykład „KINGSTON (32GB).lnk”, albo nazwę dysku, na przykład „D (32GB).lnk”[3]. Jego ikoną była ikona, którą Windows domyślnie wyświetla dla dysku, prawdopodobnie po to, by skłonić do dwukrotnego kliknięcia[3]. Skrót uruchamia skrypt PowerShell z ukrytym oknem[3].
Oprogramowanie QUIETBOARD, które towarzyszy tej kampanii, przygotowuje pamięci, które infekuje. Tworzy na pamięci ukryty folder, przenosi do niego istniejące dane i dodaje fałszywy skrót imitujący ikonę dysku w Windows[3]. Folder zawiera znak Unicode („Hangul Filler”), który wyświetla się jako spacja, przez co ścieżka wygląda jak „D:\”[3].
W kampanii SNOWYDRIVE ofiara jest nakłaniana do kliknięcia złośliwego pliku podszywającego się pod legalny plik wykonywalny[2].
Inna inscenizacja: pamięć, która udaje klawiaturę. MITRE ATT&CK zauważa, że FIN7 używała złośliwych pamięci USB, które działały jak wirtualne klawiatury, aby zainstalować złośliwe oprogramowanie[4].
Pod maskąZespoły IT
Klasycznym mechanizmem jest automatyczne uruchamianie: MITRE ATT&CK opisuje podmioty, które kopiują złośliwe oprogramowanie na nośnik wymienny i wykorzystują funkcje Autorun po włożeniu nośnika[4]. Oprogramowanie Agent.btz na przykład kopiuje się na nośniki wymienne i tworzy plik autorun.inf, który nakazuje uruchomienie tego pliku[4]. Warianty Conficker wykorzystywały funkcję AUTORUN systemu Windows, by rozprzestrzeniać się przez USB[4]. MITRE opisuje też inny sposób: skopiowanie złośliwego oprogramowania ze zmienioną nazwą, tak by przypominało legalny plik, aby skłonić użytkownika do uruchomienia go w innym systemie[4].
W kampanii SOGU łańcuch zaobserwowany przez Mandiant składa się zazwyczaj z trzech plików: legalnego pliku wykonywalnego, złośliwej biblioteki DLL i zaszyfrowanego ładunku[2]. Legalne pliki wykonywalne to często oprogramowanie zabezpieczające (Avast, Smadav lub Symantec)[2]. Po uruchomieniu pliku wykonywalnego ładuje on złośliwą bibliotekę DLL, która wykonuje ładunek w pamięci[2]. Oprogramowanie może też kopiować się na nowe nośniki wymienne podłączane do zainfekowanej maszyny, co pozwala mu się rozprzestrzeniać i potencjalnie zbierać dane z systemów izolowanych[2].
USBStealer kopiuje się na nośnik i liczy na to, że Autorun uruchomi złośliwy plik, gdy użytkownik otworzy nośnik w innym systemie[5]. Imituje legalny rosyjski program o nazwie USB Disk Security[5].
W 2014 roku badacze ogłosili kolejne ryzyko. Według ESET Karsten Nohl z SR Labs wyjaśnił, że układy sterujące urządzeń USB można podrobić, a pamięci USB można przeprogramować tak, by podawały się za inne typy urządzeń w celu przejęcia kontroli nad komputerem[6]. W chwili publikacji tego artykułu David Harley z ESET podkreślał, że żadne takie urządzenie nie jest znane „in the wild”[6].
Analizy incydentówPrawdziwe przypadki
Pierwsze półrocze 2023: trzykrotnie więcej ataków przez zainfekowane pamięci
We wpisie z 11 lipca 2023 roku Mandiant pisze, że w pierwszym półroczu 2023 roku zaobserwował trzykrotny wzrost liczby ataków wykorzystujących zainfekowane pamięci USB do kradzieży tajemnic[2]. Według Mandiant większość incydentów pochodziła z kilku aktywnych kampanii dotyczących sektora publicznego i prywatnego na całym świecie[2].
Dwie kampanie są opisane szczegółowo. Pierwsza rozpowszechnia oprogramowanie SOGU przez pamięci USB w wielu sektorach i krajach. Mandiant przypisuje ją TEMP.Hex i uznaje za jedną z najbardziej agresywnych kampanii wymierzonych w organizacje publiczne i prywatne[2]. Druga, SNOWYDRIVE, jest wymierzona w przedsiębiorstwa naftowe i gazowe w Azji i jest przypisywana UNC4698. Oprogramowanie tworzy tam tylne drzwi, które umożliwiają wysyłanie poleceń zdalnie, i kopiuje się na inne pamięci[2].
W kampanii SOGU Mandiant wskazuje drukarnie i hotele jako możliwe punkty infekcji[2]. Mandiant uważa kampanię SOGU raczej za oportunistyczną[2].
Styczeń 2024: kampania UNC4990
We wpisie z 30 stycznia 2024 roku Mandiant opisuje UNC4990, podmiot, który intensywnie wykorzystuje pamięci USB do początkowej infekcji. Jego celem są głównie użytkownicy we Włoszech, jest prawdopodobnie motywowany pieniędzmi, a kampania trwa od co najmniej 2020 roku[3]. Dotyka organizacji z kilku sektorów, w tym ochrony zdrowia, transportu, budownictwa i logistyki[3].
Złośliwy skrypt pobiera swoje elementy ze znanych witryn: GitHub, GitLab, Vimeo, a następnie Ars Technica. Zakodowany ładunek umieszczono w opisie filmu Vimeo opublikowanego 5 marca 2023 roku, a następnie, od 27 listopada 2023 roku, w profilu konta Ars Technica utworzonego 23 listopada 2023 roku[3].
Wśród wdrożonych narzędzi oprogramowanie QUIETBOARD monitoruje schowek: wykrywa adresy portfeli kryptowalut i zastępuje je adresami atakującego[3]. W jednej infekcji, po miesiącach zwykłego sygnalizowania, zainstalowało oprogramowanie wydobywcze[3].
Przykłady wymienione przez MITRE ATT&CK
MITRE ATT&CK wymienia oprogramowanie rozprzestrzeniające się przez nośniki wymienne: Stuxnet, przez plik autorun.inf lub podatność LNK CVE-2010-2568, oraz Raspberry Robin, które historycznie używało zainfekowanych pamięci USB, by dotrzeć do nowych ofiar[4]. Wśród odnośników MITRE znajduje się artykuł z 7 stycznia 2022 roku zatytułowany „FBI: FIN7 hackers target US companies with BadUSB devices to install ransomware”[4].
Źródła
- Microsoft, „How malware can infect your PC”. https://support.microsoft.com/en-us/windows/security/how-malware-can-infect-your-pc (dostęp 14 listopada 2026)
- Google, „The Spies Who Loved You: Infected USB Drives to Steal Secrets”, 11 lipca 2023. https://cloud.google.com/blog/topics/threat-intelligence/infected-usb-steal-secrets/ (dostęp 14 listopada 2026)
- Google, „Evolution of UNC4990: Uncovering USB Malware's Hidden Depths”, 30 stycznia 2024. https://cloud.google.com/blog/topics/threat-intelligence/unc4990-evolution-usb-malware/ (dostęp 14 listopada 2026)
- MITRE ATT&CK, „Replication Through Removable Media”. https://attack.mitre.org/techniques/T1091/ (dostęp 14 listopada 2026)
- MITRE ATT&CK, „USBStealer”. https://attack.mitre.org/software/S0136/ (dostęp 14 listopada 2026)
- ESET, „Malware: Every USB port is "defenseless" against new scam”, 31 lipca 2014. https://www.welivesecurity.com/2014/07/31/malware/ (dostęp 14 listopada 2026)
Zacytuj ten artykuł
Brain, „Znaleziona pamięć USB: przynęta, która infekuje”, Cyberpedia, 2026. https:/
BibTeX
@misc{brain_cp025_pl_2026,
author = {Brain},
title = {Znaleziona pamięć USB: przynęta, która infekuje},
year = {2026},
howpublished = {Cyberpedia},
url = {https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/baiting-pamieci-usb-z-pulapka/},
note = {CC BY 4.0}
}