Cyberpediaod Brain

Znaleziona pamięć USB: przynęta, która infekuje

Znaleziona lub otrzymana pamięć USB może być pułapką: co się dzieje po podłączeniu, trzy datowane kampanie i właściwy odruch.

Na tej stronie
  1. 1W 30 sekund
  2. 2O co chodzi
  3. 3Pytania wprost
  4. 4W skórze atakującego
  5. 5Co widać na ekranie
  6. 6Pod maską
  7. 7Analizy incydentów
  8. 8Źródła
  9. 9Zacytuj ten artykuł

W 30 sekund

Gdzie to się zdarza
W miejscach uczęszczanych, jak mówi Microsoft[1]. W kampanii SOGU (Campaign 22-054) Mandiant wskazał drukarnie i hotele jako możliwe punkty infekcji[2].
Czego chce atakujący
Ukraść informacje w kampaniach szpiegowskich opisanych przez Mandiant w 2023 roku[2] albo zdobyć pieniądze w kampanii UNC4990, prawdopodobnie o motywacji finansowej[3].
Odruch
Nie podłączać urządzenia USB, które nie należy do Pana/Pani. Znalezioną pamięć należy oddać w recepcji lub w biurze rzeczy znalezionych[1].
Jeśli już się stało
Bez zwłoki uruchomić skanowanie zabezpieczeń urządzenia[1].

O co chodzi

Baiting (przynęta) polega na zostawieniu spreparowanego urządzenia, najczęściej pamięci USB, w miejscu, w którym ktoś je znajdzie. Microsoft pisze, że atakujący celowo zostawiają zainfekowane urządzenia USB w miejscach uczęszczanych, w nadziei, że ktoś je znajdzie i podłączy do swojego komputera[1]. Microsoft nazywa to „USB drop attack”[1].

Ten artykuł opisuje, co się dzieje po podłączeniu i co widzi ofiara, a następnie trzy datowane przypadki.

Pytania wprost

Czym jest „USB drop attack”?

To nazwa, której Microsoft używa dla praktyki polegającej na zostawianiu zainfekowanych urządzeń USB w bardzo uczęszczanych miejscach, aby ktoś je znalazł i podłączył[1].

Co grozi po podłączeniu znalezionej pamięci?

Microsoft wskazuje, że wiele robaków rozprzestrzenia się przez infekowanie nośników wymiennych oraz że złośliwe oprogramowanie może zainstalować się automatycznie po podłączeniu zainfekowanego nośnika[1]. W kampanii SOGU opisanej przez Mandiant uruchomienie legalnego pliku wykonywalnego znajdującego się na pamięci powoduje załadowanie złośliwej biblioteki DLL[2]. W przypadkach UNC4990 infekcja zaczyna się, gdy ofiara dwukrotnie kliknie złośliwy skrót LNK umieszczony na pamięci[3].

Co zrobić ze znalezioną pamięcią?

Nie podłączać jej. Według Microsoftu urządzenie, którego się nie podłącza, nie może zainfekować komputera[1]. Jeśli pamięć wygląda na zgubioną, Microsoft radzi oddać ją w recepcji lub w biurze rzeczy znalezionych[1]. Zaleca też nieufność wobec każdego urządzenia USB, którego się nie posiada[1].

A jeśli pamięć jest już podłączona?

Microsoft wskazuje, by natychmiast uruchomić skanowanie zabezpieczeń urządzenia[1].

Czy pułapka może przyjść pocztą?

Tak. Według MITRE ATT&CK podmioty z grupy FIN7 wysyłały pocztą pamięci USB zawierające złośliwe oprogramowanie do potencjalnych ofiar. Oprogramowanie to instalowało tylne drzwi, w niektórych przypadkach także na potrzeby operacji z użyciem oprogramowania wymuszającego okup[4].

Czy telefon lub kabel mogą posłużyć jako przynęta?

MITRE ATT&CK wskazuje, że urządzenia mobilne mogą zainfekować komputer podłączony przez USB, a w niektórych przypadkach mogą do tego posłużyć kable do ładowania USB[4].

Co może zrobić firma?

Mandiant wskazuje, że organizacje powinny w pierwszej kolejności ograniczyć dostęp do urządzeń zewnętrznych, takich jak pamięci USB. Jeśli nie jest to możliwe, powinny co najmniej przeanalizować je przed podłączeniem do sieci wewnętrznej[2]. MITRE ATT&CK wymienia inne środki: w systemie Windows 10 włączyć reguły redukcji powierzchni ataku (ASR), aby blokować uruchamianie niepodpisanych lub niezatwierdzonych plików z pamięci USB; wyłączyć Autorun, jeśli nie jest potrzebny; zakazać lub ograniczyć nośniki wymienne w polityce organizacji, jeśli nie są wymagane do działalności; ograniczyć użycie urządzeń USB w sieci[4].

W skórze atakującego

Pułapka opiera się na prostym założeniu: ktoś w końcu podłączy ten przedmiot. Motywy różnią się w zależności od podmiotu. Mandiant ocenia, że TEMP.Hex, podmiot powiązany z Chinami, prawdopodobnie przeprowadzał ataki przez pamięci USB, aby zbierać informacje na rzecz chińskich interesów bezpieczeństwa narodowego i gospodarki[2]. Natomiast UNC4990 Mandiant uznaje za prawdopodobnie motywowanego zyskiem finansowym[3].

Pamięć służy też do dotarcia do sieci bez dostępu do internetu. MITRE ATT&CK opisuje podmioty, które kopiują złośliwe oprogramowanie na nośnik wymienny, aby przedostać się do systemów znajdujących się czasem w sieciach izolowanych, zwanych „air-gapped”[4]. W przypadku oprogramowania USBStealer MITRE pisze, że jest ono używane przez APT28 od co najmniej 2005 roku do wyprowadzania informacji z sieci izolowanych[5].

W UNC4990 po rozpoczęciu kampanii dodano unikalny identyfikator właściwy dla każdej infekcji, aby śledzić zainfekowane maszyny[3].

Co widać na ekranie

We wszystkich przypadkach UNC4990, na które zareagował Mandiant, infekcja zaczęła się, gdy ofiara dwukrotnie kliknęła złośliwy skrót LNK umieszczony na pamięci USB[3]. Nazwa skrótu zawierała zazwyczaj markę pamięci i jej pojemność w nawiasie, na przykład „KINGSTON (32GB).lnk”, albo nazwę dysku, na przykład „D (32GB).lnk”[3]. Jego ikoną była ikona, którą Windows domyślnie wyświetla dla dysku, prawdopodobnie po to, by skłonić do dwukrotnego kliknięcia[3]. Skrót uruchamia skrypt PowerShell z ukrytym oknem[3].

Oprogramowanie QUIETBOARD, które towarzyszy tej kampanii, przygotowuje pamięci, które infekuje. Tworzy na pamięci ukryty folder, przenosi do niego istniejące dane i dodaje fałszywy skrót imitujący ikonę dysku w Windows[3]. Folder zawiera znak Unicode („Hangul Filler”), który wyświetla się jako spacja, przez co ścieżka wygląda jak „D:\”[3].

W kampanii SNOWYDRIVE ofiara jest nakłaniana do kliknięcia złośliwego pliku podszywającego się pod legalny plik wykonywalny[2].

Inna inscenizacja: pamięć, która udaje klawiaturę. MITRE ATT&CK zauważa, że FIN7 używała złośliwych pamięci USB, które działały jak wirtualne klawiatury, aby zainstalować złośliwe oprogramowanie[4].

Pod maskąZespoły IT

Klasycznym mechanizmem jest automatyczne uruchamianie: MITRE ATT&CK opisuje podmioty, które kopiują złośliwe oprogramowanie na nośnik wymienny i wykorzystują funkcje Autorun po włożeniu nośnika[4]. Oprogramowanie Agent.btz na przykład kopiuje się na nośniki wymienne i tworzy plik autorun.inf, który nakazuje uruchomienie tego pliku[4]. Warianty Conficker wykorzystywały funkcję AUTORUN systemu Windows, by rozprzestrzeniać się przez USB[4]. MITRE opisuje też inny sposób: skopiowanie złośliwego oprogramowania ze zmienioną nazwą, tak by przypominało legalny plik, aby skłonić użytkownika do uruchomienia go w innym systemie[4].

W kampanii SOGU łańcuch zaobserwowany przez Mandiant składa się zazwyczaj z trzech plików: legalnego pliku wykonywalnego, złośliwej biblioteki DLL i zaszyfrowanego ładunku[2]. Legalne pliki wykonywalne to często oprogramowanie zabezpieczające (Avast, Smadav lub Symantec)[2]. Po uruchomieniu pliku wykonywalnego ładuje on złośliwą bibliotekę DLL, która wykonuje ładunek w pamięci[2]. Oprogramowanie może też kopiować się na nowe nośniki wymienne podłączane do zainfekowanej maszyny, co pozwala mu się rozprzestrzeniać i potencjalnie zbierać dane z systemów izolowanych[2].

USBStealer kopiuje się na nośnik i liczy na to, że Autorun uruchomi złośliwy plik, gdy użytkownik otworzy nośnik w innym systemie[5]. Imituje legalny rosyjski program o nazwie USB Disk Security[5].

W 2014 roku badacze ogłosili kolejne ryzyko. Według ESET Karsten Nohl z SR Labs wyjaśnił, że układy sterujące urządzeń USB można podrobić, a pamięci USB można przeprogramować tak, by podawały się za inne typy urządzeń w celu przejęcia kontroli nad komputerem[6]. W chwili publikacji tego artykułu David Harley z ESET podkreślał, że żadne takie urządzenie nie jest znane „in the wild”[6].

Analizy incydentówPrawdziwe przypadki

Pierwsze półrocze 2023: trzykrotnie więcej ataków przez zainfekowane pamięci

We wpisie z 11 lipca 2023 roku Mandiant pisze, że w pierwszym półroczu 2023 roku zaobserwował trzykrotny wzrost liczby ataków wykorzystujących zainfekowane pamięci USB do kradzieży tajemnic[2]. Według Mandiant większość incydentów pochodziła z kilku aktywnych kampanii dotyczących sektora publicznego i prywatnego na całym świecie[2].

Dwie kampanie są opisane szczegółowo. Pierwsza rozpowszechnia oprogramowanie SOGU przez pamięci USB w wielu sektorach i krajach. Mandiant przypisuje ją TEMP.Hex i uznaje za jedną z najbardziej agresywnych kampanii wymierzonych w organizacje publiczne i prywatne[2]. Druga, SNOWYDRIVE, jest wymierzona w przedsiębiorstwa naftowe i gazowe w Azji i jest przypisywana UNC4698. Oprogramowanie tworzy tam tylne drzwi, które umożliwiają wysyłanie poleceń zdalnie, i kopiuje się na inne pamięci[2].

W kampanii SOGU Mandiant wskazuje drukarnie i hotele jako możliwe punkty infekcji[2]. Mandiant uważa kampanię SOGU raczej za oportunistyczną[2].

Styczeń 2024: kampania UNC4990

We wpisie z 30 stycznia 2024 roku Mandiant opisuje UNC4990, podmiot, który intensywnie wykorzystuje pamięci USB do początkowej infekcji. Jego celem są głównie użytkownicy we Włoszech, jest prawdopodobnie motywowany pieniędzmi, a kampania trwa od co najmniej 2020 roku[3]. Dotyka organizacji z kilku sektorów, w tym ochrony zdrowia, transportu, budownictwa i logistyki[3].

Złośliwy skrypt pobiera swoje elementy ze znanych witryn: GitHub, GitLab, Vimeo, a następnie Ars Technica. Zakodowany ładunek umieszczono w opisie filmu Vimeo opublikowanego 5 marca 2023 roku, a następnie, od 27 listopada 2023 roku, w profilu konta Ars Technica utworzonego 23 listopada 2023 roku[3].

Wśród wdrożonych narzędzi oprogramowanie QUIETBOARD monitoruje schowek: wykrywa adresy portfeli kryptowalut i zastępuje je adresami atakującego[3]. W jednej infekcji, po miesiącach zwykłego sygnalizowania, zainstalowało oprogramowanie wydobywcze[3].

Przykłady wymienione przez MITRE ATT&CK

MITRE ATT&CK wymienia oprogramowanie rozprzestrzeniające się przez nośniki wymienne: Stuxnet, przez plik autorun.inf lub podatność LNK CVE-2010-2568, oraz Raspberry Robin, które historycznie używało zainfekowanych pamięci USB, by dotrzeć do nowych ofiar[4]. Wśród odnośników MITRE znajduje się artykuł z 7 stycznia 2022 roku zatytułowany „FBI: FIN7 hackers target US companies with BadUSB devices to install ransomware”[4].

Źródła

  1. Microsoft, „How malware can infect your PC”. https://support.microsoft.com/en-us/windows/security/how-malware-can-infect-your-pc (dostęp 14 listopada 2026)
  2. Google, „The Spies Who Loved You: Infected USB Drives to Steal Secrets”, 11 lipca 2023. https://cloud.google.com/blog/topics/threat-intelligence/infected-usb-steal-secrets/ (dostęp 14 listopada 2026)
  3. Google, „Evolution of UNC4990: Uncovering USB Malware's Hidden Depths”, 30 stycznia 2024. https://cloud.google.com/blog/topics/threat-intelligence/unc4990-evolution-usb-malware/ (dostęp 14 listopada 2026)
  4. MITRE ATT&CK, „Replication Through Removable Media”. https://attack.mitre.org/techniques/T1091/ (dostęp 14 listopada 2026)
  5. MITRE ATT&CK, „USBStealer”. https://attack.mitre.org/software/S0136/ (dostęp 14 listopada 2026)
  6. ESET, „Malware: Every USB port is "defenseless" against new scam”, 31 lipca 2014. https://www.welivesecurity.com/2014/07/31/malware/ (dostęp 14 listopada 2026)