De gehackte leverancier: fraude via een omweg
Een aanvaller neemt de mailbox van een echte leverancier over en schrijft naar diens klanten om de bankgegevens te laten wijzigen. Zo werkt het.
Op deze pagina
In 30 seconden
- Waar het voorkomt
- In een lopend factuurgesprek met een bekende leverancier. In een geval dat Proofpoint beschrijft, waren twee personen met functies in financiën en boekhouding het doelwit[2].
- Wat de aanvaller wil
- Een legitieme factuur laten betalen op een bankrekening onder controle van de aanvaller[3].
- De reflex
- Bel vóór elke wijziging van bankgegevens de leverancier op een nummer uit een bekende lijst met contactgegevens, nooit uit het ontvangen bericht[1].
- Als het al gebeurd is
- Volgens de CISA zou het personeel de transactie moeten uitstellen tot er aanvullende controles zijn geweest wanneer de bank contact opneemt met het bedrijf om een overboeking te controleren[1]. Proofpoint merkt op dat deze fraudes zelden eindigen met het terugkrijgen van het geld[2].
Waar gaat het over
Een vaste leverancier schrijft dat de bankgegevens zijn gewijzigd. Het bericht komt van het echte adres van de leverancier, binnen het gesprek over een lopende factuur. Toch is het niet meer de leverancier die schrijft: een aanvaller heeft de controle over de mailbox overgenomen en gebruikt die om zich tot de klanten te richten.
In juni 2015 beschrijft de CISA (Verenigde Staten) incidenten waarbij de mailbox van een leverancier wordt gecompromitteerd om de bankrekening te wijzigen die aan die leverancier is gekoppeld[1].
Directe vragen
Wat is een compromittering van een leverancier?
De CISA definieert de compromittering van zakelijke e-mail (BEC) als betalingsfraude die verloopt via de compromittering van legitieme zakelijke mailaccounts, om een ongeautoriseerde overboeking te verkrijgen[1]. Bij de variant die hier aan bod komt, is het gecompromitteerde account dat van een leverancier[1]. MITRE ATT&CK merkt op dat een aanvaller een gecompromitteerd mailaccount kan gebruiken om bestaande gesprekken te kapen met de doelwitten die voor de aanvaller van belang zijn[4].
Waarom komt het bericht door de filters?
Het komt van een legitiem account. Proofpoint legt uit dat frauduleuze berichten die vanuit zo'n account worden verstuurd, de authenticatiecontroles van e-mail (DKIM, SPF, DMARC) doorstaan[2]. In een campagne die Microsoft beschrijft, hadden enkele beoogde organisaties regels die e-mail van vertrouwde leveranciers automatisch toestonden, waardoor de aanvaller erdoor kon[5]. MITRE ATT&CK voegt toe dat aanvallers bekende accounts of domeinen kunnen uitkiezen, van waaruit spam of phishing kan ontsnappen aan filterregels die op reputatie zijn gebaseerd[4].
Kan men het bericht met het blote oog herkennen?
Zelden. Proofpoint is van mening dat aanvallen via gekaapte gesprekken voor gebruikers zeer moeilijk, of zelfs onmogelijk te herkennen zijn[2]. In het geval dat Proofpoint beschrijft, bevatten de berichten geen link en geen bijlage[2]. Volgens Proofpoint kunnen deze aanvallen tot de overtuigendste behoren die een gebruiker tegenkomt[3].
Wat te doen voordat u bankgegevens wijzigt?
De CISA noemt meerdere methoden[1]:
- elke wijziging van betalingsinstructies controleren door de leverancier te bellen; het nummer mag niet uit het bericht komen, maar uit een bekende lijst met contactgegevens;
- bij voorkeur op niet-elektronische wijze een dossier bijhouden met de contactgegevens van de personen bij de leverancier die deze wijzigingen mogen goedkeuren;
- het aantal medewerkers beperken dat overboekingen mag goedkeuren of uitvoeren;
- dubbele goedkeuring eisen voor elke overboeking waarbij onder meer nieuwe rekeningnummers voor bestaande partners, een nieuwe partner of een land buiten de gebruikelijke handelspatronen betrokken zijn.
Proofpoint voegt toe dat de eigen bewustwordingstraining van Proofpoint gebruikers in staat kan stellen deze berichten als verdacht te melden[2].
In de huid van de aanvaller
De aanvaller begint met toegang tot het account te krijgen. MITRE ATT&CK noemt meerdere wegen: inloggegevens via phishing bemachtigen, ze kopen op sites van derden, ze raden met brute kracht of medewerkers, leveranciers of partners betalen voor toegang[4].
Daarna observeert de aanvaller. De CISA beschrijft een verkenningsfase waarin aanvallers de legitieme uitwisselingen van het bedrijf lezen, soms door ontvangen e-mails automatisch door te sturen naar een eigen account, totdat ze zich voldoende op hun gemak voelen om hun overboekingsinstructies te sturen[1]. In de campagne die Microsoft in 2022 analyseerde, bekeek de aanvaller om de paar uur financiële e-mails en bijlagen en zocht naar gesprekken waarin betalingsfraude haalbaar was[6].
Zodra de transactie is gevonden, antwoordt de aanvaller binnen het lopende gesprek. Het bericht maakt deel uit van een gesprek dat het slachtoffer voor echt houdt, wat het geloofwaardiger maakt; Proofpoint noemt verzoeken om van bank te veranderen die worden gerechtvaardigd met een audit of met COVID-19[2].
De aanvaller verbergt ook de eigen sporen. In het geval dat Microsoft beschrijft, maakte de aanvaller een inboxregel aan die inkomende berichten van het domein van het doelwit naar het archief verplaatste en als gelezen markeerde, en vervolgens de eigen antwoorden verwijderde[6]. De houder van het gehackte account ziet de antwoorden van het doelwit dus niet[6].
Ten slotte wisselen sommige aanvallers onderweg van identiteit. Proofpoint beschrijft een „pivot” waarbij de aanvaller in het veld „reply-to” of „cc” een account zet dat op dat van de leverancier lijkt. Zo kan het gesprek doorgaan als het gecompromitteerde account wordt opgeschoond, en het bemoeilijkt het onderzoek, omdat de logbestanden van de mailgateway van de leverancier verloren gaan[2].
De bedragen verklaren de belangstelling: volgens Proofpoint kunnen aanvallen die misbruik maken van relaties met leveranciers tienduizenden tot enkele miljoenen dollars kosten[3].
Wat u op het scherm ziet
Een e-mail van de leverancier, van het gebruikelijke adres, in een gesprek over facturen die werkelijk lopen[2]. De tekst vraagt de bankrekening voor de betaling te wijzigen en combineert gezag en urgentie, twee klassieke drijfveren van deze aanvallen[2].
Illustratie (geparafraseerd bericht, adressen geneutraliseerd)
Van: jane.doe@supplier[.]invalid (echt adres van de leverancier, gehackte mailbox)
Onderwerp: RE: [onderwerp van de lopende factuur]
[Verzoek om de volgende factuur op een nieuwe bankrekening te betalen,
met een motivering en een dringende toon]Er kan een tweede bericht volgen, van een bijna identiek adres. Proofpoint geeft als voorbeeld supp1ier.com in plaats van supplier.com[2]. In het geval dat Proofpoint beschrijft, nam deze tweede e-mail dezelfde factuurnummers over als de eerste en ging naar twee doelwitten, en de twee berichten versterkten elkaar[2].
Illustratie (adressen geneutraliseerd)
Echt domein: supplier[.]invalid
Gelijkend domein: supp1ier[.]invalidOnder de motorkapIT-teams
De e-mail is technisch gezien legitiem, aangezien die uit het echte account komt[2]. MITRE ATT&CK geeft aan dat deze techniek niet gemakkelijk met preventieve controles te voorkomen is, omdat ze berust op handelingen buiten de verdedigingsperimeter van het bedrijf, en dat een groot deel van de activiteit buiten het zicht van de beoogde organisatie plaatsvindt[4]. Vandaar het belang van betalingsprocedures, die werken na het bericht en niet ervoor.
Om het account over te nemen is een methode die Microsoft documenteert phishing van het type „adversary-in-the-middle” (AiTM). De aanvaller plaatst een tussenserver tussen de gebruiker en de echte site, waardoor het wachtwoord en het sessiecookie kunnen worden gestolen[6]. Microsoft preciseert dat het niet gaat om een zwakte van multifactorauthenticatie: met het cookie is de aanvaller geauthenticeerd, ongeacht de inlogmethode[6]. In de campagne van 2023 voegde de aanvaller vervolgens een methode voor multifactorauthenticatie toe (een code per sms) om zonder opgemerkt te worden opnieuw in te loggen[5]. Voor Microsoft volstaat het opnieuw instellen van het wachtwoord dan niet: ook de sessiecookies moeten worden ingetrokken en de wijzigingen aan de multifactorauthenticatie ongedaan worden gemaakt[5].
IncidentanalysesEchte gevallen
Juni 2015: de waarschuwing TA15-175A van de CISA
Op 24 juni 2015 publiceert de CISA een waarschuwing over de toename van overboekingsfraude tegen Amerikaanse bedrijven[1]. Het geld gaat vooral naar Azië[1]. De meeste incidenten betreffen de mailbox van de algemeen directeur of de financieel directeur, andere die van een leverancier[1].
Mei 2021: meer dan 100.000 dollar beoogd met een valse wijnfactuur
Proofpoint beschrijft in mei 2021 een poging om meer dan 100.000 dollar te stelen. De aanvaller deed zich voor als wijnverkoper, nam een bestaand gesprek over en vroeg het kopende bedrijf de bankgegevens voor de betaling te wijzigen, met de eis dat alle communicatie per e-mail verliep[3]. Omdat een antwoord uitbleef, werd de toon harder, en daarna werd een factuur met zegel en stempel meegestuurd[3]. Proofpoint vermoedt een compromittering buiten het eigen zicht, gevolgd door imitatie via weergavenaam en antwoordadres[3].
Juli 2022: een campagne gericht op meer dan 10.000 organisaties
In een artikel van 12 juli 2022 beschrijft Microsoft een AiTM-phishingcampagne die volgens de eigen gegevens sinds september 2021 geprobeerd heeft meer dan 10.000 organisaties als doelwit te nemen[6]. Na de sessiediefstal kon de tijd tot de betalingsfraude slechts vijf minuten bedragen[6]. Bij één gelegenheid voerde de aanvaller meerdere pogingen tegelijk uit vanuit dezelfde mailbox, door elk nieuw doeldomein aan de regel toe te voegen[6].
Juni 2023: een campagne die uitging van een vertrouwde leverancier
Op 8 juni 2023 beschrijft Microsoft een aanval op banken en financiële dienstverleners, uitgaande van een gecompromitteerde vertrouwde leverancier en daarna uitgegroeid tot een reeks AiTM-aanvallen en BEC-activiteit bij meerdere organisaties[5]. De eerste e-mail kwam van een vertrouwde leverancier van het doelwit, met een code van zeven cijfers in het onderwerp en een link om een fax te bekijken[5]. Met de gestolen mailbox stuurde de aanvaller meer dan 16.000 e-mails naar de contacten van het slachtoffer, gekozen op basis van diens recente uitwisselingen[5]. De aanvaller las de antwoorden van wie twijfelde aan de echtheid van de mail en antwoordde hun, vermoedelijk om ten onrechte te bevestigen dat de mail legitiem was[5].
Bronnen
- CISA, “Business Email Compromise Continues to Swindle and Defraud U.S. Businesses”, 24 juni 2015. https://www.cisa.gov/news-events/alerts/2015/06/24/business-email-compromise-continues-swindle-and-defraud-us-businesses (geraadpleegd op 14 november 2026)
- Proofpoint, “Understanding BEC Scams: Supplier Invoicing Fraud”, 7 december 2020. https://www.proofpoint.com/us/blog/cybersecurity-essentials/understanding-bec-scams-supplier-invoicing-fraud (geraadpleegd op 14 november 2026)
- Proofpoint, “BEC Taxonomy: Invoice Fraud”, 6 mei 2021. https://www.proofpoint.com/us/blog/threat-insight/bec-taxonomy-invoice-fraud (geraadpleegd op 14 november 2026)
- MITRE ATT&CK, “Compromise Accounts: Email Accounts, Sub-technique T1586.002”. https://attack.mitre.org/techniques/T1586/002/ (geraadpleegd op 14 november 2026)
- Microsoft, “Detecting and mitigating a multi-stage AiTM phishing and BEC campaign”, 8 juni 2023. https://www.microsoft.com/en-us/security/blog/2023/06/08/detecting-and-mitigating-a-multi-stage-aitm-phishing-and-bec-campaign/ (geraadpleegd op 14 november 2026)
- Microsoft, “From cookie theft to BEC: Attackers use AiTM phishing sites as entry point to further financial fraud”, 12 juli 2022. https://www.microsoft.com/en-us/security/blog/2022/07/12/from-cookie-theft-to-bec-attackers-use-aitm-phishing-sites-as-entry-point-to-further-financial-fraud/ (geraadpleegd op 14 november 2026)
Dit artikel citeren
Brain, “De gehackte leverancier: fraude via een omweg”, Cyberpedia, 2026. https:/
BibTeX
@misc{brain_cp018_nl_2026,
author = {Brain},
title = {De gehackte leverancier: fraude via een omweg},
year = {2026},
howpublished = {Cyberpedia},
url = {https://startbrain.io/cyberpedia/nl/articles/gecompromitteerde-leverancier-valse-bankgegevens/},
note = {CC BY 4.0}
}