Zhakowany dostawca: oszustwo rykoszetem
Atakujący przejmuje skrzynkę prawdziwego dostawcy i pisze do jego klientów, aby zmienili jego dane rachunku bankowego. Jak to działa.
Na tej stronie
W 30 sekund
- Gdzie to się zdarza
- W trwającej korespondencji o fakturze ze znanym dostawcą. W przypadku opisanym przez Proofpoint atak był wymierzony w dwie osoby pełniące funkcje w finansach i księgowości[2].
- Czego chce atakujący
- Doprowadzić do zapłaty prawdziwej faktury na rachunek bankowy, który kontroluje[3].
- Odruch
- Przed każdą zmianą danych bankowych zadzwonić do dostawcy pod numer wzięty ze znanej listy kontaktów, nigdy z otrzymanej wiadomości[1].
O co chodzi
Stały dostawca pisze, że jego dane bankowe się zmieniły. Wiadomość przychodzi z jego prawdziwego adresu, w korespondencji dotyczącej trwającej faktury. A jednak nie on pisze: atakujący przejął kontrolę nad jego skrzynką mailową i korzysta z tego, by zwracać się do jego klientów.
W czerwcu 2015 r. CISA (Stany Zjednoczone) opisuje incydenty, w których skrzynka mailowa dostawcy zostaje przejęta w celu zmiany rachunku bankowego powiązanego z tym dostawcą[1].
Pytania wprost
Czym jest kompromitacja dostawcy?
CISA definiuje kompromitację firmowej poczty e-mail (BEC) jako oszustwo płatnicze polegające na przejęciu legalnych firmowych kont pocztowych w celu uzyskania nieautoryzowanego przelewu[1]. W omawianym wariancie przejęte jest konto dostawcy[1]. MITRE ATT&CK zauważa, że atakujący może użyć przejętego konta mailowego, by przejmować istniejące rozmowy z interesującymi go celami[4].
Dlaczego wiadomość przechodzi przez filtry?
Pochodzi z legalnego konta. Proofpoint wyjaśnia, że oszukańcze wiadomości wysyłane z takiego konta przechodzą kontrole uwierzytelniania poczty (DKIM, SPF, DMARC)[2]. W kampanii opisanej przez Microsoft kilka organizacji objętych atakiem miało reguły, które automatycznie zezwalały na pocztę od zaufanych dostawców, co przepuściło atakującego[5]. MITRE ATT&CK dodaje, że atakujący mogą wybierać znane konta lub domeny, z których spam lub phishing może uniknąć reguł filtrowania opartych na reputacji[4].
Czy można rozpoznać wiadomość na pierwszy rzut oka?
Rzadko. Proofpoint uważa, że ataki z przejęciem rozmowy są dla użytkowników bardzo trudne, a nawet niemożliwe do rozpoznania[2]. W przypadku opisanym przez Proofpoint wiadomości nie zawierały ani linku, ani załącznika[2]. Według Proofpoint takie ataki mogą należeć do najbardziej przekonujących, z jakimi użytkownik się spotyka[3].
Co zrobić przed zmianą danych rachunku bankowego?
CISA wymienia kilka metod[1]:
- zweryfikować każdą zmianę instrukcji płatności, dzwoniąc do dostawcy; numer nie powinien pochodzić z wiadomości, lecz ze znanej listy kontaktów;
- prowadzić, najlepiej w formie nieelektronicznej, rejestr danych kontaktowych osób u dostawcy upoważnionych do zatwierdzania takich zmian;
- ograniczyć liczbę pracowników, którzy mogą zatwierdzać lub wykonywać przelewy;
- wymagać podwójnego zatwierdzenia każdego przelewu dotyczącego między innymi nowych numerów kont istniejących partnerów, nowego partnera lub kraju spoza zwykłych relacji handlowych.
Proofpoint dodaje, że jego szkolenie uświadamiające może pozwolić użytkownikom zgłaszać takie wiadomości jako podejrzane[2].
W skórze atakującego
Atakujący zaczyna od uzyskania dostępu do konta. MITRE ATT&CK wymienia kilka dróg: zdobycie danych logowania przez phishing, kupno ich na stronach osób trzecich, odgadnięcie metodą siłową albo zapłata pracownikom, dostawcom lub partnerom za dostęp[4].
Następnie obserwuje. CISA opisuje fazę rozpoznania, w której atakujący czytają prawidłowe wymiany korespondencji firmy, czasem automatycznie przekazując otrzymywane maile na własne konto, aż poczują się na tyle swobodnie, by wysłać swoje instrukcje przelewu[1]. W kampanii przeanalizowanej przez Microsoft w 2022 r. atakujący co kilka godzin przeglądał maile i załączniki finansowe oraz szukał wątków, w których oszustwo płatnicze było wykonalne[6].
Gdy transakcja zostanie wypatrzona, odpowiada w trwającej rozmowie. Wiadomość jest częścią wątku, który ofiara uważa za autentyczny, co zwiększa jej wiarygodność; Proofpoint przytacza prośby o zmianę banku uzasadniane audytem lub COVID-19[2].
Zaciera też ślady. W przypadku opisanym przez Microsoft atakujący utworzył regułę skrzynki odbiorczej, która przenosiła do archiwum, oznaczając jako przeczytane, przychodzące wiadomości z domeny celu, a następnie usuwał własne odpowiedzi[6]. Właściciel zhakowanego konta nie widzi więc odpowiedzi celu[6].
Wreszcie niektórzy atakujący zmieniają tożsamość w trakcie. Proofpoint opisuje „pivot”, w którym atakujący wstawia w polu „reply-to” lub „cc” konto podobne do konta dostawcy. Pozwala to kontynuować rozmowę, jeśli przejęte konto zostanie oczyszczone, i utrudnia dochodzenie, bo traci się dzienniki bramki pocztowej dostawcy[2].
Kwoty tłumaczą to zainteresowanie: według Proofpoint ataki wykorzystujące relacje z dostawcami mogą kosztować od dziesiątek tysięcy do wielu milionów dolarów[3].
Co widać na ekranie
Mail od dostawcy, z jego zwykłego adresu, w wątku o fakturach rzeczywiście w toku[2]. Tekst prosi o zmianę rachunku bankowego do płatności i łączy autorytet z pilnością, dwa klasyczne mechanizmy takich ataków[2].
Ilustracja (wiadomość sparafrazowana, adresy zneutralizowane)
Od: jane.doe@supplier[.]invalid (prawdziwy adres dostawcy, zhakowana skrzynka)
Temat: RE: [temat trwajacej faktury]
[Prośba o zapłatę następnej faktury na nowy rachunek bankowy,
z uzasadnieniem i naglącym tonem]Może pojawić się druga wiadomość, z niemal identycznego adresu. Proofpoint podaje przykład supp1ier.com zamiast supplier.com[2]. W opisanym przez niego przypadku ten drugi mail powtarzał te same numery faktur co pierwszy i trafił do dwóch celów, a obie wiadomości wzajemnie się wzmacniały[2].
Ilustracja (adresy zneutralizowane)
Prawdziwa domena: supplier[.]invalid
Domena podobna: supp1ier[.]invalidPod maskąZespoły IT
Poczta jest legalna w sensie technicznym, ponieważ wychodzi z prawdziwego konta[2]. MITRE ATT&CK wskazuje, że tej techniki nie da się łatwo zapobiec kontrolami prewencyjnymi, ponieważ opiera się ona na działaniach prowadzonych poza obszarem obrony przedsiębiorstwa, a znaczna część aktywności odbywa się poza widocznością organizacji, której dotyczy atak[4]. Stąd znaczenie procedur płatniczych, które działają po wiadomości, a nie przed nią.
Aby przejąć konto, jedną z metod udokumentowanych przez Microsoft jest phishing typu „adversary-in-the-middle” (AiTM). Atakujący umieszcza serwer pośredniczący między użytkownikiem a prawdziwą stroną, co pozwala mu wykraść hasło i cookie sesji[6]. Microsoft zaznacza, że nie jest to luka w uwierzytelnianiu wieloskładnikowym: dzięki cookie atakujący jest uwierzytelniony niezależnie od metody logowania[6]. W kampanii z 2023 r. dodał następnie metodę uwierzytelniania wieloskładnikowego (kod otrzymany SMS-em), by ponownie się zalogować bez wykrycia[5]. Zdaniem Microsoftu zresetowanie hasła nie wystarcza: trzeba też unieważnić cookies sesji i cofnąć zmiany w uwierzytelnianiu wieloskładnikowym[5].
Analizy incydentówPrawdziwe przypadki
Czerwiec 2015: alert TA15-175A CISA
24 czerwca 2015 r. CISA publikuje alert o wzroście oszustw z przelewami wymierzonych w amerykańskie przedsiębiorstwa[1]. Środki trafiają głównie do Azji[1]. Większość incydentów dotyczy skrzynki dyrektora generalnego lub finansowego, inne skrzynki dostawcy[1].
Maj 2021: ponad 100 000 dolarów celem fałszywej faktury za wino
Proofpoint opisuje w maju 2021 r. próbę kradzieży ponad 100 000 dolarów. Atakujący podawał się za sprzedawcę wina, podjął istniejący wątek i prosił firmę kupującą o zmianę danych bankowych do płatności, żądając, by cała komunikacja odbywała się mailem[3]. Wobec braku odpowiedzi zaostrzył ton, a następnie dołączył fakturę z pieczęcią i stemplem[3]. Proofpoint podejrzewa kompromitację poza zasięgiem swojej widoczności, po której nastąpiło podszycie się pod nazwę wyświetlaną i adres odpowiedzi[3].
Lipiec 2022: kampania wymierzona w ponad 10 000 organizacji
W artykule z 12 lipca 2022 r. Microsoft opisuje kampanię phishingu AiTM, która według jego danych próbowała wziąć na cel ponad 10 000 organizacji od września 2021 r.[6]. Po kradzieży sesji czas do oszustwa płatniczego mógł wynosić zaledwie pięć minut[6]. Przy jednej okazji atakujący prowadził kilka prób jednocześnie z tej samej skrzynki, dodając każdą nową domenę celu do swojej reguły[6].
Czerwiec 2023: kampania wychodząca od zaufanego dostawcy
8 czerwca 2023 r. Microsoft opisuje atak na organizacje bankowe i usług finansowych, wychodzący od przejętego zaufanego dostawcy, a następnie przekształcony w serię ataków AiTM i aktywność BEC w kilku organizacjach[5]. Pierwszy mail pochodził od zaufanego dostawcy celu, z siedmiocyfrowym kodem w temacie i linkiem do obejrzenia faksu[5]. Za pomocą skradzionej skrzynki atakujący wysłał ponad 16 000 maili do kontaktów ofiary, wybranych na podstawie jej ostatniej korespondencji[5]. Czytał odpowiedzi osób, które wątpiły w autentyczność maila, i odpowiadał im, prawdopodobnie by błędnie potwierdzić, że jest legalny[5].
Źródła
- CISA, „Business Email Compromise Continues to Swindle and Defraud U.S. Businesses”, 24 czerwca 2015. https://www.cisa.gov/news-events/alerts/2015/06/24/business-email-compromise-continues-swindle-and-defraud-us-businesses (dostęp 14 listopada 2026)
- Proofpoint, „Understanding BEC Scams: Supplier Invoicing Fraud”, 7 grudnia 2020. https://www.proofpoint.com/us/blog/cybersecurity-essentials/understanding-bec-scams-supplier-invoicing-fraud (dostęp 14 listopada 2026)
- Proofpoint, „BEC Taxonomy: Invoice Fraud”, 6 maja 2021. https://www.proofpoint.com/us/blog/threat-insight/bec-taxonomy-invoice-fraud (dostęp 14 listopada 2026)
- MITRE ATT&CK, „Compromise Accounts: Email Accounts, Sub-technique T1586.002”. https://attack.mitre.org/techniques/T1586/002/ (dostęp 14 listopada 2026)
- Microsoft, „Detecting and mitigating a multi-stage AiTM phishing and BEC campaign”, 8 czerwca 2023. https://www.microsoft.com/en-us/security/blog/2023/06/08/detecting-and-mitigating-a-multi-stage-aitm-phishing-and-bec-campaign/ (dostęp 14 listopada 2026)
- Microsoft, „From cookie theft to BEC: Attackers use AiTM phishing sites as entry point to further financial fraud”, 12 lipca 2022. https://www.microsoft.com/en-us/security/blog/2022/07/12/from-cookie-theft-to-bec-attackers-use-aitm-phishing-sites-as-entry-point-to-further-financial-fraud/ (dostęp 14 listopada 2026)
Zacytuj ten artykuł
Brain, „Zhakowany dostawca: oszustwo rykoszetem”, Cyberpedia, 2026. https:/
BibTeX
@misc{brain_cp018_pl_2026,
author = {Brain},
title = {Zhakowany dostawca: oszustwo rykoszetem},
year = {2026},
howpublished = {Cyberpedia},
url = {https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/kompromitacja-dostawcy-falszywe-dane-rachunku-bankowego/},
note = {CC BY 4.0}
}