Cyberpediadoor Brain

Consent phishing: de applicatie die uw rechten vraagt

Een valse cloudapplicatie krijgt toegang tot uw mailbox of bestanden met een simpele klik op Accepteren, zonder dat een wachtwoord wordt gestolen.

Op deze pagina
  1. 1In 30 seconden
  2. 2Waar gaat het over
  3. 3Directe vragen
  4. 4In de huid van de aanvaller
  5. 5Wat u op het scherm ziet
  6. 6Onder de motorkap
  7. 7Incidentanalyses
  8. 8Bronnen
  9. 9Dit artikel citeren

In 30 seconden

Waar het gebeurt
In de cloud van het bedrijf, wanneer een externe applicatie toestemming vraagt om bij de gegevens van de gebruiker te komen en namens die persoon in te loggen bij andere cloudapplicaties[2].
Wat de aanvaller wil
Een toegangstoken. Zodra het is verleend, kan de applicatie mogelijk langdurig toegang houden tot de functies van het account[3].
De reflex
Geen applicatie toestaan die u niet herkent, de gevraagde rechten nalezen en de rechten weigeren die niet passen bij het gebruik van de applicatie[2][3].
Als het al is gebeurd
Een beheerder kan de applicatie blokkeren of intrekken vanaf de pagina met OAuth-applicaties van Microsoft Defender for Cloud Apps[2]. Het aanpassen van de toestemmingsinstellingen haalt de al verleende machtigingen niet weg[4].
Plattegrond van het artikel

Waar gaat het over

Een kwaadaardige applicatie kan toegang krijgen tot de e-mail of de bestanden van een medewerker zonder het wachtwoord te kennen. De medewerker geeft die toestemming zelf, op een toestemmingsscherm, door op Accepteren te klikken. Microsoft noemt deze aanvallen “consent phishing”: ze zetten gebruikers ertoe aan rechten te geven aan kwaadaardige OAuth-applicaties, om zo bij hun legitieme clouddiensten te komen: mailservers, bestandsopslag, beheer-API's[1].

OAuth is een open standaard voor authenticatie en autorisatie met tokens. Een externe dienst kan daarmee gegevens van het account van een gebruiker gebruiken zonder dat het wachtwoord wordt prijsgegeven: de applicatie ontvangt een toegangstoken dat het delen van bepaalde gegevens toestaat[2].

Directe vragen

Heeft de aanvaller mijn wachtwoord nodig?

Nee. Volgens MITRE ATT&CK stelt een OAuth-toegangstoken een externe applicatie in staat om met bronnen met gegevens van de gebruiker te werken, op de manier die de applicatie heeft gevraagd, zonder de inloggegevens te verkrijgen[3]. De aanvaller kan soms ook een vernieuwingstoken stelen, waarmee hij nieuwe toegangstokens krijgt zonder de gebruiker erom te vragen[3].

In de campagne van december 2022 die Proofpoint heeft geanalyseerd, omvatten de rechten “offline access”: de toegang vraagt na de toestemming geen handeling meer van de gebruiker, en het vernieuwingstoken had in de meeste gevallen een geldigheid van meer dan een jaar[5]. In een aanval die Microsoft in 2022 beschreef, waarbij de applicatie was aangemaakt vanaf gecompromitteerde beheerdersaccounts, had de dader zijn eigen inloggegevens aan de applicatie toegevoegd en kon hij die gebruiken, ook als de beheerder zijn wachtwoord wijzigde[1].

Is de badge “geverifieerde leverancier” een garantie?

Nee. Volgens Proofpoint hebben aanvallers aan de eisen van Microsoft voldaan door misbruik te maken van de status van geverifieerde leverancier, en zouden gebruikers en organisaties een OAuth-applicatie niet alleen op grond van die status moeten vertrouwen[5]. Microsoft raadt zelf aan om gebruikerstoestemming alleen toe te staan voor applicaties van een geverifieerde leverancier[4]. Proofpoint adviseert ook om het beleid “verified publisher” van Microsoft te gebruiken[6].

Hoe herkent u een verdacht verzoek?

MITRE ATT&CK raadt aan gebruikers te leren geen externe applicaties toe te staan die ze niet herkennen. Let op de omleidings-URL: als dat een verkeerd gespelde of kronkelige reeks woorden is die aan een verwachte dienst is gekoppeld, probeert de site waarschijnlijk een legitieme dienst na te bootsen. Offline toegang en het lezen van e-mails moeten meer argwaan wekken[3]. Microsoft voegt eraan toe dat een applicatie alleen rechten zou moeten vragen die met het gebruik ervan te maken hebben, en noemt het voorbeeld van een klokapplicatie met volledige toegang tot alle mailboxen[2].

Wat kunnen beheerders beperken?

Volgens MITRE ATT&CK kunnen ze de toestemming van gebruikers voor OAuth-applicaties blokkeren, waardoor voor elk verzoek beheerderstoestemming nodig is, en de registratie van applicaties door gebruikers blokkeren[3]. Microsoft beschrijft een ingebouwd beleid, microsoft-user-default-low, dat de toestemming beperkt tot applicaties van geverifieerde leveranciers en applicaties die in de tenant zijn geregistreerd, en alleen voor rechten die als van geringe impact zijn ingedeeld[4]. Proofpoint adviseert ook om het aanmaken van applicaties door accounts zonder beheerdersrechten te beperken[6].

In de huid van de aanvaller

Volgens MITRE ATT&CK bouwt de aanvaller een applicatie die bedoeld is om toegang tot bronnen te krijgen via het OAuth-token van het doelwit. Hij registreert die bij de autorisatieserver, bijvoorbeeld het identiteitsplatform van Microsoft, en stuurt het doelwit vervolgens een gerichte phishinglink om het te bewegen toegang te verlenen[3].

Hij kan de schijn verzorgen. In de campagne van december 2022 bootste de weergegeven naam van de leverancier die van een bestaande legitieme leverancier na, terwijl de naam van de geverifieerde leverancier verborgen bleef en afweek, bijvoorbeeld “Acme Holdings LLC” in plaats van “Acme LLC”[5]. De aanvallers voegden links toe naar gebruiksvoorwaarden en een beleidsverklaring die naar de site van de nagebootste organisatie verwezen, en Proofpoint vermoedt dat ze daarmee geloofwaardigheid toevoegden[5]. Volgens Proofpoint zijn de mogelijke gevolgen van deze campagne exfiltratie van gegevens, compromittering van zakelijke e-mail (BEC) en misbruik van mailboxen[5].

Hij kan ook via een al gecompromitteerd account werken. Proofpoint noemt de techniek om nieuwe applicaties aan te maken in gekaapte omgevingen, om andere aanvallen uit te voeren en zich duurzaam te nestelen, MACT[6].

Wat u op het scherm ziet

In de campagne van december 2022 heetten twee applicaties “Single Sign On (SSO)” en de derde “Meeting”. Ze gebruikten een oude versie van het Zoom-pictogram en omleidings-URL's die op Zoom leken[5].

Twee van deze applicaties vroegen om de volgende rechten: User.Read, email, offline_access, profile, openid, Mail.Read en MailboxSettings.Read. De derde voegde Calendars.read, Onlinemeetings.read en Mail.send toe[5]. Volgens de documentatie van Microsoft die Proofpoint aanhaalt, verschijnt in het toestemmingsvenster een blauwe verificatiebadge wanneer de leverancier is geverifieerd[5].

Microsoft merkt op dat gebruikers vaak op accepteren klikken zonder de details van het venster, waaronder de rechten, nauwkeurig te bekijken[2]. Standaard kan een gebruiker een applicatie toestaan om bij zijn mailbox te komen, maar niet om onbeperkt alle bestanden van de organisatie te lezen en te schrijven[4].

Onder de motorkapIT-teams

MITRE ATT&CK noemt de Authorization Code Grant-flow van Microsoft als gangbaar voorbeeld van de uitgifte van het token[3]. Volgens Proofpoint heeft ongeveer 16 % van de organisaties die het in 2023 volgde, minstens één incident met cloudmalware meegemaakt[6]. Het merendeel van de waargenomen MACT-incidenten vindt plaats in gekaapte Microsoft 365-omgevingen[6].

Wat detectie betreft beschrijft MITRE ATT&CK het bewaken van het gebruik van OAuth-tokens door externe applicaties om bij e-mail, agenda of SharePoint te komen, wanneer het token onlangs is verleend of naar aanleiding van een gerichte phishinglink[3]. Microsoft raadt aan “Review admin consent requests” in te schakelen om de controle van nieuwe applicaties af te dwingen[7]. Na de aanval van januari 2024 raadt het ook aan applicaties met EWS.AccessAsUser.All of EWS.full_access_as_app te verwijderen als ze niet meer nodig zijn[8].

IncidentanalysesEchte gevallen

September 2022: OAuth-applicaties aangemaakt op gecompromitteerde tenants

Microsoft publiceerde op 22 september 2022 de analyse van een aanval waarbij kwaadaardige OAuth-applicaties werden uitgerold op gecompromitteerde cloudtenants, om instellingen van Exchange Online te beheersen en spam te verspreiden[1]. De dader voerde credential-stuffingaanvallen uit tegen beheerdersaccounts zonder meervoudige authenticatie[1]. Hij registreerde een applicatie, gaf die de rollen van globale beheerder en Exchange Online-beheerder en voegde er daarna zijn eigen inloggegevens aan toe[1]. De dader verleent zelf de beheerderstoestemming aan de applicatie[1].

December 2022: geverifieerde leveranciers die legitieme leveranciers nabootsen

Proofpoint ontdekte deze campagne op 6 december 2022[5]. Ze leek vooral gericht op organisaties en gebruikers in het Verenigd Koninkrijk, onder wie financieel en marketingpersoneel, managers en leidinggevenden[5]. Proofpoint informeerde Microsoft op 20 december 2022, en de campagne eindigde op 27 december 2022[5]. Microsoft heeft de applicaties daarna uitgeschakeld: de toegestane applicaties hebben alleen nog toegang tot gegevens tot het laatste toegangstoken verloopt, doorgaans tussen 60 en 90 minuten[5].

Juli tot november 2023: ongeveer 17.000 OAuth-applicaties

In een artikel van 12 december 2023 beschrijft Microsoft een phishingcampagne van het type adversary-in-the-middle (AiTM)[7]. De dader maakte ongeveer 17.000 multitenant OAuth-applicaties aan met gecompromitteerde accounts[7]. De applicaties met de naam “oauth” konden e-mails lezen, die met de naam “App” konden e-mails in grote aantallen versturen[7]. Ze verstuurden meer dan 927.000 phishing-e-mails[7]. Microsoft heeft alle applicaties van deze campagne verwijderd, die van juli tot november 2023 duurde[7].

Januari 2024: Midnight Blizzard tegen Microsoft

Microsoft ontdekte op 12 januari 2024 een aanval op zijn bedrijfssystemen en schreef die toe aan Midnight Blizzard, een door de Russische staat gesteunde dader die ook NOBELIUM wordt genoemd[8]. Een wachtwoordsprayaanval compromitteerde een account van een oude testtenant zonder meervoudige authenticatie[8]. De dader compromitteerde daarna een oude OAuth-testapplicatie met verhoogde toegang en maakte andere kwaadaardige OAuth-applicaties aan[8]. Hij maakte een nieuw gebruikersaccount aan om toestemming te verlenen aan die applicaties, en verkreeg vervolgens de rol full_access_as_app van Exchange Online, die toegang tot mailboxen geeft[8].

Bronnen

  1. Microsoft, “Malicious OAuth applications abuse cloud email services to spread spam”, 22 september 2022. https://www.microsoft.com/en-us/security/blog/2022/09/22/malicious-oauth-applications-used-to-compromise-email-servers-and-spread-spam/ (geraadpleegd op 14 november 2026)
  2. Microsoft, “Investigate and remediate risky OAuth apps”. https://learn.microsoft.com/en-us/defender-cloud-apps/investigate-risky-oauth (geraadpleegd op 14 november 2026)
  3. MITRE ATT&CK, “Steal Application Access Token”. https://attack.mitre.org/techniques/T1528/ (geraadpleegd op 14 november 2026)
  4. Microsoft, “Configure how users consent to applications”. https://learn.microsoft.com/en-us/entra/identity/enterprise-apps/configure-user-consent (geraadpleegd op 14 november 2026)
  5. Proofpoint, “The Dangerous Consequences of Threat Actors Abusing Microsoft’s “Verified Publisher” Status”, 31 januari 2023. https://www.proofpoint.com/us/blog/cloud-security/dangerous-consequences-threat-actors-abusing-microsofts-verified-publisher (geraadpleegd op 14 november 2026)
  6. Proofpoint, “Revisiting MACT: Malicious Applications in Credible Cloud Tenants”, 11 april 2024. https://www.proofpoint.com/us/blog/cloud-security/revisiting-mact-malicious-applications-credible-cloud-tenants (geraadpleegd op 14 november 2026)
  7. Microsoft, “Threat actors misuse OAuth applications to automate financially driven attacks”, 12 december 2023. https://www.microsoft.com/en-us/security/blog/2023/12/12/threat-actors-misuse-oauth-applications-to-automate-financially-driven-attacks/ (geraadpleegd op 14 november 2026)
  8. Microsoft, “Midnight Blizzard: Guidance for responders on nation-state attack”, 25 januari 2024. https://www.microsoft.com/en-us/security/blog/2024/01/25/midnight-blizzard-guidance-for-responders-on-nation-state-attack/ (geraadpleegd op 14 november 2026)