Cyberpediaod Brain

Silna fraza hasłowa, którą łatwo zapamiętać

Fraza hasłowa z kilku losowych słów: dlaczego długość liczy się bardziej niż symbole i kiedy hasło ma wygenerować menedżer haseł.

Na tej stronie
  1. 1W 30 sekund
  2. 2O co chodzi
  3. 3Pytania wprost
  4. 4Jak to działa
  5. 5Co robić
  6. 6Pułapki
  7. 7Źródła
  8. 8Zacytuj ten artykuł

W 30 sekund

Gdzie to się zdarza
Przy każdym tworzeniu hasła, a zwłaszcza hasła głównego menedżera haseł[3].
Czego chce atakujący
Odgadnąć hasło na podstawie popularnych słów, danych osobowych znalezionych w mediach społecznościowych i typowych wariantów[2][4].
Odruch
Wybrać co najmniej cztery słowa niepowiązane ze sobą (CISA zalecała od 4 do 7 słów[3]), bez popularnego wyrażenia, daty ani imienia bliskiej osoby, i nie używać tej frazy na innym koncie[3][2].
Jeśli już się stało
Jeśli hasłem jest data lub imię bliskiej osoby, należy go unikać, a każde hasło budzące wątpliwości zmienić bez zwłoki[5].

O co chodzi

Fraza hasłowa to hasło złożone z kilku słów. NIST definiuje ją jako ciąg słów lub innego tekstu służący do potwierdzenia tożsamości, podobny do hasła, ale zazwyczaj dłuższy, co daje większe bezpieczeństwo[1]. Brytyjskie NCSC radzi tworzyć ją z trzech losowych słów, na przykład „applenemobiro”[2]. Amerykańska CISA proponowała od 4 do 7 słów niepowiązanych ze sobą[3].

Ten artykuł wyjaśnia, jak wybierać te słowa, dlaczego ten sposób lepiej wytrzymuje niż symbole dodawane do znanego słowa oraz w jakich przypadkach warto pozwolić menedżerowi haseł wygenerować losowe hasło zamiast Pana/Pani.

Pytania wprost

Dlaczego kilka słów zamiast jednego skomplikowanego?

Reguły złożoności skłaniają do przewidywalnych nawyków: zamienia się „o” na zero, dopisuje wykrzyknik na końcu[6]. Atakujący znają te nawyki i je wykorzystują[6]. CNIL podaje przykład słowa „kangourou”, dla którego ataki słownikowe natychmiast sprawdzają „k4ng0urou”, „kangourou01” czy „KaNgOuRoU”[4]. Kilka słów wydłuża hasło bez sięgania po te przewidywalne schematy[6].

Dlaczego długość liczy się bardziej niż symbole?

NCSC zaleca strategie, takie jak trzy losowe słowa, które osiągają wymaganą siłę dzięki długości, a nie zestawowi znaków[6]. OWASP idzie w tym samym kierunku: nie należy narzucać żadnych reguł składu hasła (wielka litera, cyfra, znak specjalny), a akceptowana maksymalna długość powinna wynosić co najmniej 64 znaki, aby umożliwić frazy hasłowe[7]. Microsoft stwierdza, że niemal każda reguła narzucana użytkownikom pogarsza jakość haseł, ponieważ prowadzi do haseł ujednoliconych, łatwiejszych do odgadnięcia[8].

Ile słów i jak długo?

CISA wymagała co najmniej 16 znaków i frazy hasłowej z 4 do 7 słów niepowiązanych ze sobą, z trzema przykładami o rosnącej długości: „HorsePurpleHatRun” („Good”), „HorsePurpleHatRunBay” („Great”) i „Horse Purple Hat Run Bay Lifting” („Amazing”)[3]. Spacje są dozwolone[3]. NCSC przedstawia trzy losowe słowa jako wystarczająco długie i silne do większości zastosowań[2]. Dla samego hasła, bez środka ochrony wokół konta, CNIL podaje jako przykład frazę hasłową z co najmniej 7 słów, co odpowiada jej minimalnemu poziomowi 80 bitów entropii[4]. Dla konta firmowego lub poczty internetowej chronionych mechanizmem ograniczania dostępu wskazany poziom minimalny to 50 bitów[4].

Czy można zapisać swoją frazę hasłową?

NCSC odpowiada, że jest to dopuszczalne, pod warunkiem przechowywania jej w bezpiecznym miejscu[2]. Cybermalveillance.gouv.fr odradza natomiast karteczkę z przypomnieniem zostawioną przy sprzęcie, pocztę elektroniczną, plik na komputerze, który nie jest chroniony, oraz telefon[5].

Czy sama fraza hasłowa wystarcza?

Nie. NCSC zaznacza, że trzy losowe słowa same nie rozwiązują trudności z zapamiętaniem wielu haseł i stosuje się je jako uzupełnienie bezpiecznego przechowywania[6]. CISA zalecała włączenie uwierzytelniania dwuskładnikowego, w pierwszej kolejności dla poczty elektronicznej, mediów społecznościowych i kont finansowych[3].

Jak to działa

Atakujący, który próbuje haseł, nie sprawdza ich wszystkich losowo. Opiera się na słownikach słów, imion i typowych pochodnych[4] oraz na listach popularnych haseł[5]. Pokusa, by wybrać hasło „łatwe do zapamiętania”, ułatwia takie ataki słownikowe[4].

NCSC przyznaje, że istnieją algorytmy wyszukiwania haseł z trzech słów, tak jak istnieją dla „złożonych” haseł wymyślanych przez ludzi[6]. Aby z nich skorzystać, atakujący musi wiedzieć, którego użyć. Gdy każdy buduje hasło inaczej, musi wypróbować kilka, co trwa dłużej[6].

NCSC zauważa też, że losowe hasła tworzone przez menedżera haseł są silniejsze niż hasła z trzech słów[6]. Fraza hasłowa przydaje się więc tam, gdzie trzeba samodzielnie zapamiętać sekret.

Co robić

  • Wybrać co najmniej cztery słowa niepowiązane ze sobą. CISA zalecała od 4 do 7 słów i opisywała frazę hasłową jako ciąg słów „niepowiązanych”[3]. Jeśli Pan/Pani woli nie wybierać słów samodzielnie, menedżer haseł może utworzyć silne hasło zamiast Pana/Pani[2].
  • Zapisać je jedno po drugim, ze spacjami lub bez[3]. Nie zastępować liter cyframi i nie dopisywać z przyzwyczajenia końcowego „!”[6].
  • Jeśli fraza jest zapisana, przechowywać ją w bezpiecznym miejscu[2].
  • Użyć jej jako hasła głównego menedżera haseł. CISA sugerowała takie zastosowanie: długa, łatwa do zapamiętania fraza hasłowa dla menedżera, który jest wtedy jedynym sekretem do zapamiętania[3]. CNIL opisuje menedżer jako bazę zaszyfrowaną pojedynczym hasłem „głównym”[9] i podaje jako przykład frazę hasłową z co najmniej 7 słów, by osiągnąć 80 bitów entropii[4].
  • Dla wszystkich pozostałych kont pozwolić menedżerowi wygenerować losowe hasło, inne dla każdej usługi[3][5]. KeePassXC, certyfikowany przez ANSSI w wersji 2.7.9, oferuje tę funkcję[5].
  • Włączyć uwierzytelnianie dwuskładnikowe wszędzie tam, gdzie jest dostępne[5].
  • Szczególnie zadbać o hasło do poczty elektronicznej: trafiają na nią linki do resetowania haseł pozostałych kont, także bankowych[5].

Pułapki

  • Popularne wyrażenia i znane zdania. Microsoft odradza popularne wyrażenie, takie jak „Iloveyou”, oraz zdania, które lubi się używać[8].
  • Daty i imiona bliskich osób. NCSC odradza ważne daty (urodzin, rocznicy bliskiej osoby), ulubioną drużynę sportową, imiona członków rodziny i zwierząt, czyli szczegóły często widoczne w mediach społecznościowych[2].
  • Litery zastąpione cyframi. Według NCSC cyberprzestępcy znają te sztuczki: hasło nie jest przez to wiele silniejsze, za to trudniej je zapamiętać[2].
  • To samo hasło w kilku kontach. Jeśli jedno zostanie skradzione, wszystkie usługi, które go używają, mogą zostać przejęte[5]. Microsoft prosi też, by nie używać hasła służbowego do celów prywatnych[8].
  • Przekonanie, że chroni samo hasło. OWASP uważa, że uwierzytelnianie wieloskładnikowe jest zdecydowanie najlepszą obroną przed większością ataków na hasła, i przytacza analizę Microsoftu, według której powstrzymałoby 99,9 % przypadków przejęcia kont[7].
  • Podawanie hasła. Żadna poważna organizacja nie prosi o nie przez pocztę elektroniczną ani telefonicznie, nawet w związku z „konserwacją”: taką prośbę należy traktować jak próbę oszustwa[5].
  • Wspólny komputer. Nigdy nie zapisywać swoich haseł w przeglądarce wspólnego komputera[5][9].

Źródła

  1. NIST, „Passphrase - Glossary | CSRC”. https://csrc.nist.gov/glossary/term/passphrase (dostęp 14 listopada 2026)
  2. NCSC (Royaume-Uni), „Three random words”, 21 grudnia 2021. https://www.ncsc.gov.uk/collection/top-tips-for-staying-secure-online/three-random-words (dostęp 14 listopada 2026)
  3. CISA, „Use Strong Passwords | CISA”. https://www.cisa.gov/secure-our-world/use-strong-passwords (dostęp 14 listopada 2026)
  4. CNIL, „Mots de passe : recommandations pour maîtriser sa sécurité”, 14 października 2022. https://www.cnil.fr/fr/mots-de-passe-recommandations-pour-maitriser-sa-securite (dostęp 14 listopada 2026)
  5. Cybermalveillance.gouv.fr, „Pourquoi et comment bien gérer ses mots de passe ?”, 23 listopada 2019. https://www.cybermalveillance.gouv.fr/tous-nos-contenus/bonnes-pratiques/mots-de-passe (dostęp 14 listopada 2026)
  6. NCSC (Royaume-Uni), „The logic behind three random words”, 6 sierpnia 2021. https://www.ncsc.gov.uk/blog-post/the-logic-behind-three-random-words (dostęp 14 listopada 2026)
  7. OWASP, „Authentication - OWASP Cheat Sheet Series”. https://cheatsheetseries.owasp.org/cheatsheets/Authentication_Cheat_Sheet.html (dostęp 14 listopada 2026)
  8. Microsoft, „Password policy recommendations - Microsoft 365 admin”. https://learn.microsoft.com/en-us/microsoft-365/admin/misc/password-policy-recommendations?view=o365-worldwide (dostęp 14 listopada 2026)
  9. CNIL, „Les conseils de la CNIL pour un bon mot de passe”, 26 stycznia 2017. https://www.cnil.fr/fr/les-conseils-de-la-cnil-pour-un-bon-mot-de-passe (dostęp 14 listopada 2026)