Scareware: fałszywe alerty antywirusowe
Strona przechodzi na pełny ekran i ogłasza wirusa, pokazuje odliczanie lub numer wsparcia: dlaczego to fałsz i jak zareagować.
Na tej stronie
W 30 sekund
- Gdzie to się zdarza
- Po kliknięciu sponsorowanego wyniku wyszukiwania, reklamy, fałszywego artykułu prasowego, zhakowanej strony lub linku otrzymanego w mailu[1].
- Czego chce atakujący
- Skłonić do zadzwonienia, zainstalowania oprogramowania lub zapłaty, aby uzyskać pieniądze albo dane[2].
- Odruch
- Niczego nie klikać w oknie (ani „OK”, ani „Anuluj”, ani krzyżyka), zamknąć kartę lub przeglądarkę i nigdy nie dzwonić pod wyświetlony numer[2].
- Jeśli już się stało
- Niezwłocznie powiadomić dział informatyczny firmy[1].
O co chodzi
Podczas przeglądania strona nagle przechodzi na pełny ekran. Komunikat ogłasza, że Pana/Pani komputer jest zainfekowany, odliczanie biegnie, wyświetla się numer telefonu, a przycisk proponuje „wyczyszczenie” maszyny. Według Cybermalveillance.gouv.fr taki komunikat „nie jest alertem systemu ani antywirusa ofiary, lecz agresywną, oszukańczą stroną internetową”[1].
Ta inscenizacja nazywa się scareware. ESET zaznacza, że takie alerty nie dowodzą, że urządzenie jest zainfekowane: służą do nakłonienia osoby, by pobrała oprogramowanie, przekazała dane osobowe, kupiła zbędny produkt albo zadzwoniła do fałszywego wsparcia[2].
Pytania wprost
Czy mój komputer jest zainfekowany, skoro wyświetla się ten alert?
Nie, zazwyczaj nie. Według ESET zobaczenie, a nawet kliknięcie okna tego rodzaju zazwyczaj nie infekuje urządzenia. Ryzyko rośnie, jeśli Pan/Pani pobierze lub otworzy plik, zainstaluje aplikację albo rozszerzenie, wpisze dane logowania lub udzieli zdalnego dostępu[2].
Jak sprawdzić, czy alert jest prawdziwy?
Prawdziwe alerty pochodzą z systemu operacyjnego lub z zainstalowanego antywirusa, nie ze strony internetowej. Ostrzeżenie, które wyświetla się w karcie, ogłasza urządzenie „zainfekowane w 100 %”, uruchamia odliczanie albo każe zadzwonić pod numer, jest fałszywe[2]. Microsoft dodaje, że jego prawdziwe komunikaty o błędach nigdy nie zawierają numeru telefonu[5], a Cybermalveillance.gouv.fr, że żadne oficjalne wsparcie techniczne nie skontaktuje się z Panem/Panią ani nie poprosi o kontakt po rzekomym alercie bezpieczeństwa[1].
Jak zamknąć okno, nie klikając w nie?
ESET odradza klikanie „OK”, „Anuluj” lub krzyżyka, które mogą wywołać kolejne przekierowania. Zaleca zamknięcie karty lub przeglądarki[2]. W systemie Windows ESET wskazuje też naciśnięcie Ctrl + Alt + Delete, wybranie Menedżera zadań i zakończenie zadania przeglądarki[4]. Cybermalveillance.gouv.fr proponuje klawisz Esc lub F11, aby wyjść z pełnego ekranu, a w razie niepowodzenia ponowne uruchomienie[1]. Microsoft sugeruje Alt + F4, a potem ponowne uruchomienie[5].
Co robić po udzieleniu zdalnego dostępu lub dokonaniu płatności?
W przypadku zdalnego dostępu ESET wskazuje, by zakończyć sesję i stosować zasady reagowania na incydenty[2]. Cybermalveillance.gouv.fr zaleca odinstalowanie programu do przejęcia kontroli (AnyDesk, TeamViewer, ConnectWise…), zmianę wszystkich haseł i uruchomienie dokładnego skanowania antywirusem[1]. Jeśli podano numer karty, należy bez zwłoki zastrzec kartę w banku. W przypadku przelewu należy poprosić o jego anulowanie. Zachować dowody i złożyć zawiadomienie[1]. W firmie należy niezwłocznie powiadomić dział informatyczny[1].
W skórze atakującego
Celem jest uzyskanie pieniędzy przez nakłonienie ofiary, by oddała kontrolę nad swoim komputerem pod pozorem udzielenia pomocy[1]. ESET opisuje fałszywych techników, którzy podszywają się pod Microsoft lub inną zaufaną firmę, instalują legalne narzędzie do zdalnego dostępu i mogą żądać kart podarunkowych Amazon jako zapłaty[2].
Scenariusz opisany przez Cybermalveillance.gouv.fr najczęściej przebiega według tych samych etapów. Wyświetlona strona blokuje przeglądarkę i pokazuje numer. Przez telefon oszust każe pobrać oprogramowanie do przejęcia kontroli, udaje „czyszczenie”, a następnie proponuje kolejne programy, często fałszywe antywirusy lub prawdziwe oprogramowanie z fałszywymi kluczami licencyjnymi. Potem żąda zapłaty, od 100 do kilkuset euro[6]. Jeśli ofiara odmawia, przestępcy mogą grozić zniszczeniem jej plików lub ujawnieniem skradzionych danych[1]. Odnotowane szkody wahają się od kilkuset do kilkudziesięciu tysięcy euro[1].
Według FBI, na które powołuje się ESET, oszustwa na wsparcie techniczne były w 2023 roku trzecim najbardziej dochodowym rodzajem cyberprzestępczości, z kwotą ponad 924 milionów dolarów[4].
Co widać na ekranie
Microsoft opisuje strony na pełnym ekranie z fałszywymi ostrzeżeniami o złośliwym oprogramowaniu, głośnymi dźwiękami lub fałszywymi komunikatami systemowymi, z klawiaturą lub myszą, które sprawiają wrażenie zablokowanych, oraz z wezwaniem do kontaktu z fałszywym wsparciem lub do udzielenia zdalnego dostępu[3]. Mogą do tego dojść nagrane głosy[5].
ESET wskazuje inne zabiegi: migające czerwone obrazy, tekst wielkimi literami, fałszywe zrzuty zainfekowanych plików, pasek postępu skanowania[4] oraz nazwy naśladujące producentów oprogramowania zabezpieczającego, takie jak „DriveCleaner” czy „PC Protector”[4]. Cybermalveillance.gouv.fr zwraca uwagę na krzykliwe kolory i komunikaty zaprojektowane tak, by wywołać niepokój[6].
Takie alerty występują w kilku postaciach: powiadomienie internetowe, okno w obrębie strony, przekierowanie lub złośliwa reklama[2]. Wszystkie popychają do działania bez namysłu, na przykład komunikatem, który nakazuje działać natychmiast pod groźbą trwałego uszkodzenia swoich plików i zdjęć[4].
Pod maskąZespoły IT
ESET przypomina, że prawdziwe alerty wyświetlają się z aplikacji lokalnych, nigdy w karcie[2]. Powiadomienie tego typu pojawia się poza przeglądarką po tym, jak strona otrzymała zgodę na ich wysyłanie, a zgodę tę można cofnąć w ustawieniach powiadomień przeglądarki (złośliwe aplikacje także mogą je wyświetlać)[2].
Po stronie ochrony Microsoft Edge ma wbudowany bloker scareware. Porównuje strony na pełnym ekranie z tysiącami znanych przykładów i szuka podejrzanych zachowań, wszystko na urządzeniu[3]. Gdy podejrzewa zagrożenie, Edge wychodzi z pełnego ekranu, wycisza dźwięk i wyświetla ostrzeżenie z wyborem: kontynuować lub zamknąć stronę[3]. Według Microsoftu jest włączony domyślnie na urządzeniach z ponad 2 GB pamięci i co najmniej 5 rdzeniami. Przy 2 GB pamięci lub mniej albo przy mniej niż 5 rdzeniach włącza się go ręcznie w ustawieniach. Nie jest obsługiwany przy mniej niż 1 GB pamięci lub mniej niż 2 rdzeniach, a opcja nie pojawia się wtedy w ustawieniach[3]. Microsoft wyjaśnia, że uzupełnia on SmartScreen, ponieważ wiele stron scareware znika lub zmienia się w ciągu kilku godzin[3].
Baza MITRE ATT&CK nie omawia scareware w przeglądarce jako takiego. Wymienia oszustwa na wsparcie techniczne wśród przypadków wykonania przez użytkownika (T1204), w których atakujący doprowadza do tego, że użytkownik sam uruchamia narzędzie do zdalnego dostępu lub kod, oraz grupę Scattered Spider za podszywanie się pod dział informatyczny w celu skłonienia do uruchomienia narzędzi do zdalnego dostępu[7].
Analizy incydentówPrawdziwe przypadki
Kampania oszukańczych reklam, od lutego do kwietnia 2025
W 2025 roku ESET wykrył kampanię scareware, która rozpowszechniała fałszywe alerty antywirusowe i ostrzeżenia o problemach technicznych w ponad 250 reklamach, od lutego do kwietnia 2025, aż do jej zamknięcia przez Meta[2]. Jedna z reklam naśladowała alert o wirusie[2].
Karta informacyjna Cybermalveillance.gouv.fr, czerwiec 2023
Cybermalveillance.gouv.fr opublikowało 26 czerwca 2023 kartę informacyjną o fałszywym wsparciu technicznym[1]. Strona, która ją przedstawia, zawiera relację ofiary: rozlega się syrena, okno ogłasza wirusa i prosi o ponowny telefon pod numer, komputer jest zablokowany. „Technik” uzyskuje zdalny dostęp i żąda 350 euro za naprawę oraz roczną umowę. Zastrzegła swoją kartę i złożyła zawiadomienie, bez nadziei na odzyskanie pieniędzy[1].
Źródła
- Cybermalveillance.gouv.fr, „Comment faire face à l’arnaque au faux support technique ?”, 20 grudnia 2019. https://www.cybermalveillance.gouv.fr/tous-nos-contenus/fiches-reflexes/arnaques-au-faux-support-technique (dostęp 14 listopada 2026)
- ESET, „Fake virus alert: How to spot and remove browser notification scams”, 10 września 2026. https://www.eset.com/blog/en/home-topics/cybersecurity-protection/fake-virus-alerts/ (dostęp 14 listopada 2026)
- Microsoft, „Prevent online scams with the scareware blocker in Microsoft Edge”. https://support.microsoft.com/en-us/edge/prevent-online-scams-with-the-scareware-blocker-in-microsoft-edge (dostęp 14 listopada 2026)
- ESET, „Don’t panic and other tips for staying safe from scareware”, 25 września 2024. https://www.welivesecurity.com/en/cybersecurity/dont-panic-tips-staying-safe-scareware/ (dostęp 14 listopada 2026)
- Microsoft, „Protect yourself from online scams and attacks”. https://support.microsoft.com/en-us/support/protect-yourself-from-online-scams-and-attacks (dostęp 14 listopada 2026)
- Cybermalveillance.gouv.fr, „Comment se prémunir d’une arnaque au faux support technique ?”, 24 maja 2019. https://www.cybermalveillance.gouv.fr/tous-nos-contenus/actualites/comment-se-premunir-dune-arnaque-au-faux-support-technique (dostęp 14 listopada 2026)
- MITRE ATT&CK, „User Execution, Technique T1204 - Enterprise”. https://attack.mitre.org/techniques/T1204/ (dostęp 14 listopada 2026)
Zacytuj ten artykuł
Brain, „Scareware: fałszywe alerty antywirusowe”, Cyberpedia, 2026. https:/
BibTeX
@misc{brain_cp028_pl_2026,
author = {Brain},
title = {Scareware: fałszywe alerty antywirusowe},
year = {2026},
howpublished = {Cyberpedia},
url = {https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/scareware-falszywe-alerty-antywirusowe-przegladarka/},
note = {CC BY 4.0}
}