Cyberpediaod Brain

Scareware: fałszywe alerty antywirusowe

Strona przechodzi na pełny ekran i ogłasza wirusa, pokazuje odliczanie lub numer wsparcia: dlaczego to fałsz i jak zareagować.

Na tej stronie
  1. 1W 30 sekund
  2. 2O co chodzi
  3. 3Pytania wprost
  4. 4W skórze atakującego
  5. 5Co widać na ekranie
  6. 6Pod maską
  7. 7Analizy incydentów
  8. 8Źródła
  9. 9Zacytuj ten artykuł

W 30 sekund

Gdzie to się zdarza
Po kliknięciu sponsorowanego wyniku wyszukiwania, reklamy, fałszywego artykułu prasowego, zhakowanej strony lub linku otrzymanego w mailu[1].
Czego chce atakujący
Skłonić do zadzwonienia, zainstalowania oprogramowania lub zapłaty, aby uzyskać pieniądze albo dane[2].
Odruch
Niczego nie klikać w oknie (ani „OK”, ani „Anuluj”, ani krzyżyka), zamknąć kartę lub przeglądarkę i nigdy nie dzwonić pod wyświetlony numer[2].
Jeśli już się stało
Niezwłocznie powiadomić dział informatyczny firmy[1].

O co chodzi

Podczas przeglądania strona nagle przechodzi na pełny ekran. Komunikat ogłasza, że Pana/Pani komputer jest zainfekowany, odliczanie biegnie, wyświetla się numer telefonu, a przycisk proponuje „wyczyszczenie” maszyny. Według Cybermalveillance.gouv.fr taki komunikat „nie jest alertem systemu ani antywirusa ofiary, lecz agresywną, oszukańczą stroną internetową”[1].

Ta inscenizacja nazywa się scareware. ESET zaznacza, że takie alerty nie dowodzą, że urządzenie jest zainfekowane: służą do nakłonienia osoby, by pobrała oprogramowanie, przekazała dane osobowe, kupiła zbędny produkt albo zadzwoniła do fałszywego wsparcia[2].

Pytania wprost

Czy mój komputer jest zainfekowany, skoro wyświetla się ten alert?

Nie, zazwyczaj nie. Według ESET zobaczenie, a nawet kliknięcie okna tego rodzaju zazwyczaj nie infekuje urządzenia. Ryzyko rośnie, jeśli Pan/Pani pobierze lub otworzy plik, zainstaluje aplikację albo rozszerzenie, wpisze dane logowania lub udzieli zdalnego dostępu[2].

Jak sprawdzić, czy alert jest prawdziwy?

Prawdziwe alerty pochodzą z systemu operacyjnego lub z zainstalowanego antywirusa, nie ze strony internetowej. Ostrzeżenie, które wyświetla się w karcie, ogłasza urządzenie „zainfekowane w 100 %”, uruchamia odliczanie albo każe zadzwonić pod numer, jest fałszywe[2]. Microsoft dodaje, że jego prawdziwe komunikaty o błędach nigdy nie zawierają numeru telefonu[5], a Cybermalveillance.gouv.fr, że żadne oficjalne wsparcie techniczne nie skontaktuje się z Panem/Panią ani nie poprosi o kontakt po rzekomym alercie bezpieczeństwa[1].

Jak zamknąć okno, nie klikając w nie?

ESET odradza klikanie „OK”, „Anuluj” lub krzyżyka, które mogą wywołać kolejne przekierowania. Zaleca zamknięcie karty lub przeglądarki[2]. W systemie Windows ESET wskazuje też naciśnięcie Ctrl + Alt + Delete, wybranie Menedżera zadań i zakończenie zadania przeglądarki[4]. Cybermalveillance.gouv.fr proponuje klawisz Esc lub F11, aby wyjść z pełnego ekranu, a w razie niepowodzenia ponowne uruchomienie[1]. Microsoft sugeruje Alt + F4, a potem ponowne uruchomienie[5].

Co robić po udzieleniu zdalnego dostępu lub dokonaniu płatności?

W przypadku zdalnego dostępu ESET wskazuje, by zakończyć sesję i stosować zasady reagowania na incydenty[2]. Cybermalveillance.gouv.fr zaleca odinstalowanie programu do przejęcia kontroli (AnyDesk, TeamViewer, ConnectWise…), zmianę wszystkich haseł i uruchomienie dokładnego skanowania antywirusem[1]. Jeśli podano numer karty, należy bez zwłoki zastrzec kartę w banku. W przypadku przelewu należy poprosić o jego anulowanie. Zachować dowody i złożyć zawiadomienie[1]. W firmie należy niezwłocznie powiadomić dział informatyczny[1].

W skórze atakującego

Celem jest uzyskanie pieniędzy przez nakłonienie ofiary, by oddała kontrolę nad swoim komputerem pod pozorem udzielenia pomocy[1]. ESET opisuje fałszywych techników, którzy podszywają się pod Microsoft lub inną zaufaną firmę, instalują legalne narzędzie do zdalnego dostępu i mogą żądać kart podarunkowych Amazon jako zapłaty[2].

Scenariusz opisany przez Cybermalveillance.gouv.fr najczęściej przebiega według tych samych etapów. Wyświetlona strona blokuje przeglądarkę i pokazuje numer. Przez telefon oszust każe pobrać oprogramowanie do przejęcia kontroli, udaje „czyszczenie”, a następnie proponuje kolejne programy, często fałszywe antywirusy lub prawdziwe oprogramowanie z fałszywymi kluczami licencyjnymi. Potem żąda zapłaty, od 100 do kilkuset euro[6]. Jeśli ofiara odmawia, przestępcy mogą grozić zniszczeniem jej plików lub ujawnieniem skradzionych danych[1]. Odnotowane szkody wahają się od kilkuset do kilkudziesięciu tysięcy euro[1].

Według FBI, na które powołuje się ESET, oszustwa na wsparcie techniczne były w 2023 roku trzecim najbardziej dochodowym rodzajem cyberprzestępczości, z kwotą ponad 924 milionów dolarów[4].

Co widać na ekranie

Microsoft opisuje strony na pełnym ekranie z fałszywymi ostrzeżeniami o złośliwym oprogramowaniu, głośnymi dźwiękami lub fałszywymi komunikatami systemowymi, z klawiaturą lub myszą, które sprawiają wrażenie zablokowanych, oraz z wezwaniem do kontaktu z fałszywym wsparciem lub do udzielenia zdalnego dostępu[3]. Mogą do tego dojść nagrane głosy[5].

ESET wskazuje inne zabiegi: migające czerwone obrazy, tekst wielkimi literami, fałszywe zrzuty zainfekowanych plików, pasek postępu skanowania[4] oraz nazwy naśladujące producentów oprogramowania zabezpieczającego, takie jak „DriveCleaner” czy „PC Protector”[4]. Cybermalveillance.gouv.fr zwraca uwagę na krzykliwe kolory i komunikaty zaprojektowane tak, by wywołać niepokój[6].

Takie alerty występują w kilku postaciach: powiadomienie internetowe, okno w obrębie strony, przekierowanie lub złośliwa reklama[2]. Wszystkie popychają do działania bez namysłu, na przykład komunikatem, który nakazuje działać natychmiast pod groźbą trwałego uszkodzenia swoich plików i zdjęć[4].

Pod maskąZespoły IT

ESET przypomina, że prawdziwe alerty wyświetlają się z aplikacji lokalnych, nigdy w karcie[2]. Powiadomienie tego typu pojawia się poza przeglądarką po tym, jak strona otrzymała zgodę na ich wysyłanie, a zgodę tę można cofnąć w ustawieniach powiadomień przeglądarki (złośliwe aplikacje także mogą je wyświetlać)[2].

Po stronie ochrony Microsoft Edge ma wbudowany bloker scareware. Porównuje strony na pełnym ekranie z tysiącami znanych przykładów i szuka podejrzanych zachowań, wszystko na urządzeniu[3]. Gdy podejrzewa zagrożenie, Edge wychodzi z pełnego ekranu, wycisza dźwięk i wyświetla ostrzeżenie z wyborem: kontynuować lub zamknąć stronę[3]. Według Microsoftu jest włączony domyślnie na urządzeniach z ponad 2 GB pamięci i co najmniej 5 rdzeniami. Przy 2 GB pamięci lub mniej albo przy mniej niż 5 rdzeniach włącza się go ręcznie w ustawieniach. Nie jest obsługiwany przy mniej niż 1 GB pamięci lub mniej niż 2 rdzeniach, a opcja nie pojawia się wtedy w ustawieniach[3]. Microsoft wyjaśnia, że uzupełnia on SmartScreen, ponieważ wiele stron scareware znika lub zmienia się w ciągu kilku godzin[3].

Baza MITRE ATT&CK nie omawia scareware w przeglądarce jako takiego. Wymienia oszustwa na wsparcie techniczne wśród przypadków wykonania przez użytkownika (T1204), w których atakujący doprowadza do tego, że użytkownik sam uruchamia narzędzie do zdalnego dostępu lub kod, oraz grupę Scattered Spider za podszywanie się pod dział informatyczny w celu skłonienia do uruchomienia narzędzi do zdalnego dostępu[7].

Analizy incydentówPrawdziwe przypadki

Kampania oszukańczych reklam, od lutego do kwietnia 2025

W 2025 roku ESET wykrył kampanię scareware, która rozpowszechniała fałszywe alerty antywirusowe i ostrzeżenia o problemach technicznych w ponad 250 reklamach, od lutego do kwietnia 2025, aż do jej zamknięcia przez Meta[2]. Jedna z reklam naśladowała alert o wirusie[2].

Karta informacyjna Cybermalveillance.gouv.fr, czerwiec 2023

Cybermalveillance.gouv.fr opublikowało 26 czerwca 2023 kartę informacyjną o fałszywym wsparciu technicznym[1]. Strona, która ją przedstawia, zawiera relację ofiary: rozlega się syrena, okno ogłasza wirusa i prosi o ponowny telefon pod numer, komputer jest zablokowany. „Technik” uzyskuje zdalny dostęp i żąda 350 euro za naprawę oraz roczną umowę. Zastrzegła swoją kartę i złożyła zawiadomienie, bez nadziei na odzyskanie pieniędzy[1].

Źródła

  1. Cybermalveillance.gouv.fr, „Comment faire face à l’arnaque au faux support technique ?”, 20 grudnia 2019. https://www.cybermalveillance.gouv.fr/tous-nos-contenus/fiches-reflexes/arnaques-au-faux-support-technique (dostęp 14 listopada 2026)
  2. ESET, „Fake virus alert: How to spot and remove browser notification scams”, 10 września 2026. https://www.eset.com/blog/en/home-topics/cybersecurity-protection/fake-virus-alerts/ (dostęp 14 listopada 2026)
  3. Microsoft, „Prevent online scams with the scareware blocker in Microsoft Edge”. https://support.microsoft.com/en-us/edge/prevent-online-scams-with-the-scareware-blocker-in-microsoft-edge (dostęp 14 listopada 2026)
  4. ESET, „Don’t panic and other tips for staying safe from scareware”, 25 września 2024. https://www.welivesecurity.com/en/cybersecurity/dont-panic-tips-staying-safe-scareware/ (dostęp 14 listopada 2026)
  5. Microsoft, „Protect yourself from online scams and attacks”. https://support.microsoft.com/en-us/support/protect-yourself-from-online-scams-and-attacks (dostęp 14 listopada 2026)
  6. Cybermalveillance.gouv.fr, „Comment se prémunir d’une arnaque au faux support technique ?”, 24 maja 2019. https://www.cybermalveillance.gouv.fr/tous-nos-contenus/actualites/comment-se-premunir-dune-arnaque-au-faux-support-technique (dostęp 14 listopada 2026)
  7. MITRE ATT&CK, „User Execution, Technique T1204 - Enterprise”. https://attack.mitre.org/techniques/T1204/ (dostęp 14 listopada 2026)