Porównanie czynników MFA
Kod SMS, kod z aplikacji, powiadomienie lub klucz FIDO2: co chroni każdy czynnik MFA, co go osłabia i jaką kolejność wybierać.
Na tej stronie
W 30 sekund
- Gdzie to się zdarza
- Przy logowaniu do poczty, sieci lub narzędzi firmy, gdy do hasła dochodzi drugi czynnik.
- Czego chce atakujący
- Zdobyć drugi czynnik, albo nakłaniając do wpisania kodu na fałszywej stronie, albo wysyłając powiadomienia, aż ofiara zaakceptuje jedno z nich[1].
- Odruch
- Akceptować tylko te prośby o logowanie, które samemu się zainicjowało, a prośby podejrzane lub niezamówione zgłaszać[2].
O co chodzi
Pracownik spotyka się w praktyce z czterema czynnikami uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA): kodem otrzymanym SMS-em, kodem z aplikacji (TOTP), powiadomieniem do zatwierdzenia i kluczem bezpieczeństwa FIDO2. Chronią one w różny sposób. CISA pisze, że każda forma MFA jest lepsza niż brak MFA, ale niektóre formy są podatne na phishing, push bombing, wykorzystanie protokołu SS7 lub SIM swap[1].
Ten artykuł omawia czynniki po kolei: co widzi użytkownik, co go chroni, co sprawia, że czynnik zawodzi. Podaje następnie kolejność preferencji oraz odruch, jaki należy mieć wobec powiadomienia, o które nikt nie prosił.
Pytania wprost
Czy te cztery czynniki są równie dobre?
Nie. CISA porządkuje formy MFA od najsilniejszej do najsłabszej. Na czele są FIDO/WebAuthn i rozwiązania oparte na infrastrukturze klucza publicznego (PKI), określane jako odporne na phishing. Dalej idą kody z aplikacji, powiadomienie z number matching (wpisanie w aplikacji numerów wyświetlanych przez platformę) i tokeny z kodem. Następnie powiadomienie bez number matching. Listę zamyka SMS lub połączenie głosowe[1].
Który czynnik jest odporny na phishing?
Spośród tych czterech klucz FIDO2. CISA wskazuje, że jedynym powszechnie dostępnym uwierzytelnianiem odpornym na phishing jest FIDO/WebAuthn[1]. NIST wyjaśnia, dlaczego inne czynniki zawodzą: gdy użytkownik wpisuje ręcznie wartość (kod z aplikacji, kod otrzymany innym kanałem), to wpisanie nie wiąże tej wartości z trwającą sesją, a fałszywa strona może przekazać ją prawdziwej[3]. WebAuthn natomiast wybiera sekret uwierzytelniający na podstawie uwierzytelnionej nazwy domeny strony, co NIST nazywa powiązaniem z nazwą weryfikatora[3].
Co może wykraść fałszywa strona?
CISA opisuje częsty przypadek: e-mail prowadzi ofiarę na stronę imitującą firmowy portal logowania, a ofiara wpisuje tam swój identyfikator, hasło i 6-cyfrowy kod ze swojej aplikacji[1]. Microsoft opisuje wariant, atakującego w środku: sesję uwierzytelniania powiązaną ze złośliwym odwrotnym serwerem proxy, przez który atakujący może przechwycić dane logowania, w tym tokeny[4].
Co zrobić z powiadomieniem, o które nikt nie prosił?
Odrzucić je. MITRE ATT&CK zaleca szkolenie użytkowników, by akceptowali tylko prośby wynikające z logowania, które rozpoczęli, sprawdzali miejsce, z którego pochodzi próba, i zgłaszali prośby podejrzane lub niezamówione[2]. Microsoft zauważa, że prośba o uwierzytelnienie, której użytkownik nie wywołał, może wskazywać, że jego dane logowania zostały przejęte[4].
Czy należy zrezygnować z SMS-a?
CISA umieszcza go na końcu, jako ostateczność, przyznając jednocześnie, że może posłużyć jako rozwiązanie tymczasowe na czas przejścia na mocniejszy czynnik[1]. CNIL przypomina, że wysyłanie kodu SMS-em jest odradzane przez właściwe organy, ale kod SMS połączony z innym czynnikiem z odrębnej kategorii zapewnia wyższy poziom bezpieczeństwa niż proste uwierzytelnianie[5]. NIST zalicza korzystanie z sieci telefonicznej do uwierzytelniania poza pasmem do ograniczonych uwierzytelniaczy i w dniu publikacji wymieniał tylko jeden[3].
Jak to działa
Każdy czynnik można rozpatrzyć w trzech aspektach: co Pan/Pani widzi, co chroni, co sprawia, że zawodzi.
- Kod otrzymany SMS-em. Pan/Pani otrzymuje kod na telefon i wpisuje go na stronie logowania[1]. W połączeniu z innym czynnikiem chroni lepiej niż samo hasło[5]. Jest podatny na phishing, wykorzystanie protokołu SS7 i SIM swap, w którym atakujący doprowadza do przeniesienia Pana/Pani numeru na kartę SIM, którą kontroluje[1]. CNIL dodaje, że rozwiązania operatorów lub systemów operacyjnych pozwalają czytać SMS-y na innym urządzeniu niż telefon, więc unikalność urządzenia nie zawsze jest zapewniona[5].
- Kod z aplikacji (TOTP). Pan/Pani odczytuje 6-cyfrowy kod w aplikacji i go wpisuje[1]. Ten czynnik jest odporny na push bombing, a ataki SS7 i SIM swap go nie dotyczą[1]. Pozostaje podatny na phishing[1]. W pierwszym przykładzie CNIL aplikacja sprawdza lokalnie kod PIN, zanim wygeneruje dowód posiadania, co zmniejsza ryzyko podszycia się pod tożsamość przez kradzież telefonu[5]. W czwartym przykładzie aplikację instaluje na urządzeniu pracodawca i to on ją aktywuje[5].
- Powiadomienie do zatwierdzenia. Na telefonie wyświetla się okno i Pan/Pani naciska przycisk Zaakceptuj[1]. Przy number matching trzeba dodatkowo wpisać w aplikacji numery wyświetlone przez platformę[1]. Bez niego ten czynnik jest podatny na push bombing i na błąd użytkownika[1]. Z nim jest odporny na push bombing, ale pozostaje podatny na phishing[1]. NIST nie akceptuje już metody, w której porównuje się wartości, a potem zatwierdza, ponieważ zwiększa ona ryzyko zatwierdzenia bez porównania, ryzyko obserwowane w atakach authentication fatigue[3].
- Klucz bezpieczeństwa FIDO2. Pan/Pani podłącza lub przykłada fizyczny klucz (USB lub NFC) albo korzysta z uwierzytelniacza wbudowanego w komputer lub telefon[1]. Do uwierzytelniania może dojść biometria lub kod PIN[1]. CISA zalicza go do form odpornych na phishing[1], a NIST opisuje mechanizm WebAuthn (sekret powiązany z nazwą domeny strony)[3]. Microsoft zaleca passkeys (FIDO2) i klucze bezpieczeństwa FIDO2, a także Windows Hello for Business i uwierzytelnianie certyfikatem, ponieważ te metody zapewniają najbezpieczniejsze logowanie[6].
Dla administratorów NCSC (Wielka Brytania) opublikowało 26 września 2024 r. poradnik o najsilniejszych formach MFA. Jego aktualizacja zaleca organizacjom techniki, które lepiej chronią przed phishingiem[7].
Co robić
- Gdy proponowanych jest kilka czynników, kolejność CISA, od najsilniejszego do najsłabszego, jest następująca: klucz FIDO2, potem kod z aplikacji lub powiadomienie z number matching, potem zwykłe powiadomienie, a SMS na końcu[1]. Dla małych i średnich firm, które nie mogą od razu przejść na MFA odporne na phishing, CISA uznaje za najlepsze opcje kod z aplikacji, token z kodem lub powiadomienie z number matching[1].
- Powiadomienie, które nie zostało zainicjowane przez Pana/Panią, należy odrzucić i zgłosić[2]. W Microsoft wykrycie „User reported suspicious activity” uruchamia się, gdy użytkownik odrzuca prośbę MFA i zgłasza ją jako podejrzaną aktywność, pod warunkiem że funkcja zgłaszania jest włączona[4].
- Jeśli firma wymaga używania prywatnego telefonu, CNIL przypomina, że pracodawca powinien co do zasady zapewnić narzędzia pracy. Korzystanie ze sprzętu prywatnego jest możliwe w niektórych przypadkach, z alternatywami dla pracowników, którzy nie mają zgodnego urządzenia prywatnego lub nie chcą go używać do celów zawodowych[5].
Pułapki
- 6-cyfrowy kod nie chroni przed fałszywą stroną: kod z aplikacji lub kod otrzymany innym kanałem może zostać przekazany dalej przez stronę oszukańczą[3].
- Znużenie powiadomieniami. MITRE ATT&CK opisuje atakujących, którzy mając ważne dane logowania, powtarzają próby, by zasypać ofiarę powiadomieniami, SMS-ami i połączeniami, aż ta zaakceptuje przez MFA fatigue[2]. CNIL wyjaśnia, że większość użytkowników odrzuca powiadomienia, których nie zainicjowali, ale przy powtarzaniu jeden z nich może zaakceptować któreś z irytacji lub braku uwagi[5]. Wymienia trzy środki po stronie firmy: wyświetlanie miejsca, typu urządzenia i godziny próby, ograniczenie częstotliwości powiadomień oraz wymaganie zgodności numerów[5]. APT29, LAPSUS$ i Scattered Spider użyły tej techniki[2].
- Kod wysłany e-mailem nie jest dla CNIL czynnikiem posiadania, a mówi ona wtedy o weryfikacji dwuetapowej, nie o uwierzytelnianiu wieloskładnikowym[5]. NIST zakazuje używania e-maila do uwierzytelniania poza pasmem[3].
- Mnożenie MFA tam, gdzie nie jest potrzebne, może uśpić czujność użytkownika, co zmniejsza jej skuteczność tam, gdzie jest potrzebna, według CNIL[5].
- Utrata czynnika blokuje dostęp: CNIL oczekuje, że ponowne wydanie nowego czynnika nie osłabi bezpieczeństwa[5].
Źródła
- CISA, „Implementing Phishing-Resistant MFA”. https://www.cisa.gov/sites/default/files/publications/fact-sheet-implementing-phishing-resistant-mfa-508c.pdf (dostęp 14 listopada 2026)
- MITRE ATT&CK, „Multi-Factor Authentication Request Generation, Technique T1621 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1621/ (dostęp 14 listopada 2026)
- NIST, „NIST Special Publication 800-63B”. https://pages.nist.gov/800-63-4/sp800-63b.html (dostęp 14 listopada 2026)
- Microsoft, „What are risk detections? - Microsoft Entra ID Protection”. https://learn.microsoft.com/en-us/entra/id-protection/concept-identity-protection-risks (dostęp 14 listopada 2026)
- CNIL, „Recommandation relative à l'authentification multifacteur”, 20 marca 2025. https://www.cnil.fr/sites/cnil/files/2025-03/recommandation_relative_a_l_authentification_multifacteur.pdf (dostęp 14 listopada 2026)
- Microsoft, „Microsoft Entra authentication overview - Microsoft Entra ID”. https://learn.microsoft.com/en-us/entra/identity/authentication/overview-authentication (dostęp 14 listopada 2026)
- NCSC (Royaume-Uni), „Multi-factor authentication for your corporate online services”, 26 września 2024. https://www.ncsc.gov.uk/collection/mfa-for-your-corporate-online-services (dostęp 14 listopada 2026)
Zacytuj ten artykuł
Brain, „Porównanie czynników MFA”, Cyberpedia, 2026. https:/
BibTeX
@misc{brain_cp192_pl_2026,
author = {Brain},
title = {Porównanie czynników MFA},
year = {2026},
howpublished = {Cyberpedia},
url = {https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/porownanie-czynnikow-mfa/},
note = {CC BY 4.0}
}