Cyberpediaod Brain
PLDEENESFRITNLPT

Fałszywy doradca bankowy i podszyty numer

Fałszywy doradca bankowy dzwoni, mówi o oszustwie i żąda kodu. Jak rozpoznać taką rozmowę oraz co zrobić w trakcie i po niej.

W 30 sekund

Gdzie to się zdarza
Podczas rozmowy telefonicznej, ale także w SMS-ie, wiadomości prywatnej lub e-mailu z prośbą o oddzwonienie pod wskazany numer12.
Czego chce atakujący
Żeby podał Pan/Pani dane osobowe lub finansowe albo zaakceptował prośbę o uwierzytelnienie123.
Odruch
Nie oddzwaniać pod numer, z którego ktoś się skontaktował, rozłączyć się i skontaktować z instytucją inną drogą, korzystając z danych kontaktowych ze zweryfikowanej strony internetowej1.
Jeśli już się stało
Niezwłocznie powiadomić bank i przełożonego (rada z tej fiszki), a następnie zgłosić oszustwo4.

O co chodzi

Dzwoni numer podobny do numeru banku. Głos przedstawia się jako doradca, mówi o trwającym oszustwie na koncie i prosi o natychmiastowe działanie. To oszustwo telefoniczne, nazywane phishingiem głosowym: osoba po drugiej stronie próbuje wyłudzić od Pana/Pani kody lub dane osobowe13. Nie wysyła ofierze bezpośrednio złośliwego oprogramowania2, ale rozmowa może też doprowadzić do pobrania złośliwego oprogramowania2.

Ta fiszka jest przeznaczona dla pracownika, który odbiera taki telefon na urządzeniu służbowym lub prywatnym. Cytowane tu źródła opisują phishing telefoniczny w ogólności. Żadne z nich nie dotyczy podszywania się pod numer ani konkretnie banków, dlatego to, co fiszka mówi o tych dwóch kwestiach, ogranicza się do tego, co źródła pozwalają stwierdzić.

Pytania wprost

Czym jest rozmowa z fałszywym doradcą?

MITRE ATT&CK opisuje phishing głosowy jako odmianę spearphishingu: atakujący za pomocą rozmowy telefonicznej lub innej komunikacji głosowej nakłania ofiarę do udzielenia mu dostępu do systemów2. Często podaje się za zaufane źródło i wywołuje poczucie pilności lub zagrożenia2. Fałszywy doradca bankowy stosuje właśnie ten schemat.

Czego chce dzwoniący?

Według MITRE ATT&CK phishing mający na celu zdobycie informacji służy do zbierania danych od ofiary, często danych logowania lub innych przydatnych informacji, a nie do uruchomienia złośliwego programu5. Atakujący może też połączyć rozmowę z prośbami o uwierzytelnienie wieloskładnikowe, tak aby użytkownik ujawnił swoje kody lub zaakceptował prośbę o zalogowanie2.

Dlaczego nigdy nie należy podawać kodu otrzymanego w SMS-ie?

Ten kod to drugie zabezpieczenie konta. MITRE ATT&CK zauważa, że kody jednorazowe są często wysyłane osobnym kanałem, takim jak e-mail lub SMS, i że złośliwy podmiot może je przechwycić, jeśli urządzenie lub usługa nie jest zabezpieczona3. W opisie technik obejścia zabezpieczeń wymieniono grupę, która ponownie wykorzystywała skradzione dane logowania, by wywoływać prośby o zwykłe zatwierdzenie, licząc na to, że prawowity użytkownik je zaakceptuje3. Kod przeczytany na głos lub zatwierdzenie zaakceptowane pod presją daje atakującemu ten sam efekt.

Czy wyświetlony numer dowodzi, że dzwoni bank?

Cytowane tu źródła nie opisują podszywania się pod numer dzwoniącego. Pokazują jednak, że podszywanie się pod nadawcę istnieje w przypadku e-maili: MITRE ATT&CK wskazuje, że może ono zmylić zarówno człowieka, jak i automatyczne narzędzia bezpieczeństwa5. Rozsądna zasada jest więc taka, by nie traktować wyświetlonej tożsamości jako dowodu i sprawdzić ją innym kanałem.

1Jak to działa1 min

Atak opiera się na zaufaniu i pośpiechu. CISA zauważa, że wiadomości phishingowe często wyglądają tak, jakby pochodziły od zaufanej osoby lub organizacji, aby skłonić do odpowiedzi1. Do częstych oznak, które wymienia, należą język pełen pilności lub emocji, z poważnymi konsekwencjami w razie braku natychmiastowej odpowiedzi, oraz prośby o dane osobowe i finansowe1.

Rozmowa może być również drugim etapem. MITRE ATT&CK opisuje ofiary, które dostają wiadomość z prośbą o zadzwonienie pod numer, a następnie są kierowane na złośliwy adres, do pobrania pliku lub do instalacji narzędzia do zdalnego zarządzania2. Jedna z odmian ma tylko skłonić do mówienia: ofiara dzwoni pod numer, a atakujący próbuje tam zdobyć poufne informacje5.

Te same źródła podają przykłady spoza sektora bankowego, które ilustrują metodę. W kampanii C0027 grupa Scattered Spider podawała się przez telefon za pracowników IT, by nakłonić ofiary do zainstalowania narzędzia do zdalnej kontroli2. Storm-1811 dzwonił do ofiar, przedstawiając się jako wsparcie IT, aby uruchomiły skrypty i inne narzędzia2. Źródła nie datują tych przypadków dokładnie, dlatego podano je jako przykłady metody, a nie jako analizy incydentów.

2Co Pan/Pani robi1 min

Zasada pochodzi od CISA: jeśli wiadomość wydaje się podejrzana, ale może być prawdziwa, nie należy klikać żadnego linku ani dzwonić pod żaden numer podany w wiadomości1. Należy poszukać innego sposobu kontaktu z instytucją lub osobą1. W przypadku firmy oznacza to wejście na jej stronę, odnalezioną w przeglądarce lub wpisaną samodzielnie, jeśli zna się adres, i odczytanie tam danych kontaktowych1.

W praktyce, gdy dzwoni fałszywy doradca:

  • Proszę się rozłączyć, nawet jeśli dzwoniący nalega lub twierdzi, że liczy się każda minuta. Pilność jest według CISA sygnałem ostrzegawczym1.
  • Proszę oddzwonić do banku na oficjalny numer ze zweryfikowanej strony banku, nigdy na numer podany przez dzwoniącego lub w wiadomości1.
  • Proszę nie podawać żadnego kodu otrzymanego w SMS-ie i nie akceptować żadnego zatwierdzenia, którego Pan/Pani sam(a) nie wywołał(a)23.
  • Jeśli dzwoniący prosi o zainstalowanie programu lub o przejęcie kontroli nad komputerem, proszę odmówić: to metoda opisana przez MITRE ATT&CK2.
  • Proszę porozmawiać z przełożonym, zwłaszcza jeśli rozmowa dotyczyła urządzenia lub konta służbowego.

MITRE ATT&CK zalicza do środków ochrony szkolenie użytkowników: umiejętność rozpoznawania i zgłaszania socjotechniki, nieufność wobec dzwoniących i sprawdzanie ich tożsamości2.

3Pułapki1 min
  • Wiarygodny wygląd niczego nie dowodzi. CISA zaznacza, że błąd językowy nie jest już pewną wskazówką: w erze sztucznej inteligencji niektóre wiadomości mają doskonałą gramatykę i ortografię, więc trzeba szukać innych oznak1.
  • Presja to częsta oznaka: CISA wymienia język pełen pilności1, a MITRE ATT&CK wspomina o wysyłaniu kilku wiadomości sprawiających wrażenie pilnych5.
  • Informacje publikowane w sieci zwiększają wiarygodność rozmowy. NCSC wskazuje, że przestępcy wykorzystują to, co jest dostępne online, także w mediach społecznościowych, by ich wiadomości były bardziej przekonujące; ograniczenie publikowanych informacji i przegląd ustawień prywatności zmniejsza ryzyko4.
  • Pułapka w postaci SMS-a, który wpisuje się w istniejący wątek rozmowy, nie jest opisana w żadnym z cytowanych tu źródeł. Rozsądnie jest potraktować taką wiadomość jak każdą inną: nie klikać i nie oddzwaniać pod podany w niej numer1.
4Jeśli już się stało1 min

Cytowane tu źródła nie opisują szczegółowo blokady karty ani konta w banku ani składania zawiadomienia, dlatego fiszka ich nie przedstawia. Proszę niezwłocznie powiadomić bank i przełożonego: to rada z tej fiszki, a nie krok opisany w źródłach. CISA podaje natomiast przykład poglądowy, historię phishingu e-mailowego, a nie telefonicznego: użytkownik odzyskał w końcu większość strat, kosztem wielu godzin rozmów telefonicznych z bankiem i ze sprzedawcą1. Strona CISA zawiera też adnotację „Archived Content” i może nie odzwierciedlać obecnej polityki1.

NCSC opisuje zgłoszenie oszustwa jako bezpłatne i szybkie oraz wskazuje, że pozwala ono zmniejszyć liczbę otrzymywanych oszukańczych wiadomości i chronić inne osoby4. Prowadzi stronę do zgłaszania podejrzanej rozmowy telefonicznej i do sprawdzenia, co robić, gdy ktoś sądzi, że padł ofiarą oszustwa4. W chwili sprawdzenia podawało ponad 59,6 miliona zgłoszonych oszustw łącznie, według stanu na wrzesień 20264.

Karta

Identyfikator
CP-560
Skrzydło
5. Życie w biurze i odruchy
Kompetencja Brain
Przechytrzyć socjotechnikę (outsmart_social_engineering)
Odruch Brain
cr-065
Schemat
G5 · Drzewo decyzyjne odruchu
Języki
de, en, es, fr, it, nl, pl, pt
Źródła
Źródła sprawdzone 3 listopada 2026: 5
ŹródłaŹródła: 5
  1. CISA, „Recognize and Report Phishing”. https://www.cisa.gov/secure-our-world/recognize-and-report-phishing (dostęp 3 listopada 2026)
  2. MITRE ATT&CK, „Phishing: Spearphishing Voice, Sub-technique T1566.004 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1566/004/ (dostęp 3 listopada 2026)
  3. MITRE ATT&CK, „Multi-Factor Authentication Interception, Technique T1111 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1111/ (dostęp 3 listopada 2026)
  4. NCSC (Royaume-Uni), „Phishing scams: how to spot and report them”, 26 listopada 2021. https://www.ncsc.gov.uk/collection/phishing-scams (dostęp 3 listopada 2026)
  5. MITRE ATT&CK, „Phishing for Information, Technique T1598 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1598/ (dostęp 3 listopada 2026)

Zacytuj ten artykuł

Brain, „Fałszywy doradca bankowy i podszyty numer”, Cyberpedia, 2026. https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/falszywy-doradca-bankowy-spoofing-numeru/

BibTeX 
@misc{brain_cp560_pl_2026,
  author = {Brain},
  title = {Fałszywy doradca bankowy i podszyty numer},
  year = {2026},
  howpublished = {Cyberpedia},
  url = {https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/falszywy-doradca-bankowy-spoofing-numeru/},
  note = {CC BY 4.0}
}
Licencja CC BY 4.0