Atak AiTM i kradzież tokenu MFA
Fałszywa strona logowania przekazuje na żywo hasło i kod MFA, a atakujący przejmuje sesję. Jak to działa i jak się chronić.
W 30 sekund
- Gdzie to się zdarza
- Na stronie logowania do usługi online (poczta, pakiet biurowy online), do której prowadzi link lub załącznik otrzymany w wiadomości e-mail1.
- Czego chce atakujący
- Hasła, a przede wszystkim cookie sesji, aby zalogować się w Pana/Pani imieniu mimo uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA)1.
- Odruch
- Nie otwierać strony logowania z wiadomości; użyć zakładki w przeglądarce lub adresu wpisanego samodzielnie, a każdą wiadomość, która tam kieruje, zgłosić.
- Jeśli już się stało
- Natychmiast powiadomić dział IT, ponieważ atakujący może działać w skrzynce pocztowej już kilka minut po kradzieży1.
O co chodzi
Wpisuje Pan/Pani hasło, zatwierdza kod z aplikacji uwierzytelniającej i skrzynka pocztowa otwiera się jak zwykle. Strona logowania była jednak fałszywa. W ataku typu „adversary-in-the-middle" (AiTM, atakujący pośrodku) serwer umieszczony między użytkownikiem a prawdziwą usługą przekazuje wszystko na żywo, a atakujący zachowuje przy okazji dowód zalogowania.
Tym dowodem jest plik cookie sesji, czyli mały plik, który usługa przekazuje przeglądarce po udanym uwierzytelnieniu. Mając go, atakujący wchodzi na konto, a usługa o nic go już nie pyta.
Pytania wprost
Czy MFA nie chroni przed przejęciem konta?
Powstrzymuje wiele zagrożeń. Microsoft pisze, że AiTM nie jest luką w MFA: ponieważ cookie sesji zostaje skradzione, atakujący jest uwierzytelniony zamiast użytkownika, niezależnie od metody logowania, której ten używa1. MITRE również zauważa, że użycie skradzionego cookie sesji omija niektóre protokoły MFA, bo sesja jest już uwierzytelniona2.
Jak wygląda zastawiona strona?
Jak prawdziwa. Serwer atakującego przekazuje każdą wymianę danych do naśladowanej witryny: strona wizualnie nie różni się od oryginału, a jedyną widoczną różnicą jest adres1. Jeśli organizacja spersonalizowała swoją stronę logowania Azure AD, fałszywa strona odtwarza tę samą personalizację1.
Czy sześciocyfrowy kod wystarczy, by się chronić?
Nie. CISA opisuje częstą technikę phishingu: wiadomość prowadzi do witryny imitującej portal logowania firmy, a użytkownik wpisuje tam nazwę użytkownika, hasło i 6-cyfrowy kod z aplikacji uwierzytelniającej3.
Jaka ochrona naprawdę wytrzymuje?
Klucze i passkeys FIDO2. Microsoft wyjaśnia, że chronią przed podszywaniem się pod weryfikatora: uwierzytelniacz przekazuje swoje sekrety tylko usłudze, w której klucz został zarejestrowany, a nie atakującemu, który się za nią podaje4. CISA zalicza FIDO/WebAuthn oraz uwierzytelnianie oparte na infrastrukturze klucza publicznego (PKI) do form MFA odpornych na phishing3.
1W skórze atakującego1 min
Atakujący nie musi budować fałszywej witryny: uruchamia serwer WWW, który przekazuje pakiety HTTP między ofiarą a atakowaną usługą, w obu kierunkach1. Strona zawiera dwie osobne sesje TLS, jedną z ofiarą, drugą z prawdziwą witryną, dzięki czemu z żądań można wyciągnąć hasła i, co ważniejsze, cookie sesji1.
Tę pracę można zautomatyzować za pomocą zestawów open source. Microsoft wymienia Evilginx2, Modlishka i Muraena1. MITRE podaje, że Evilginx2 może służyć jako przekaźnik AiTM między legalną witryną a osobą złapaną na phishing, aby przechwycić dane logowania, tokeny uwierzytelniania i cookie sesji5. Po zdobyciu cookie atakujący wstrzykuje je do własnej przeglądarki, by pominąć uwierzytelnianie, nawet gdy MFA celu jest włączone1.
2Co widać na ekranie1 min
Na początku jest wiadomość. MITRE opisuje e-mail z zainfekowanym linkiem, który służy m.in. do omijania zabezpieczeń sprawdzających załączniki6. W kampanii zbadanej przez Microsoft e-mail zawierał załącznik HTML i zapowiadał wiadomość głosową1. Strona wyświetlała pasek pobierania wiadomości, ale pasek był wpisany na stałe w pliku: żaden plik audio nie był pobierany1. Ofiarę przekierowywano następnie na stronę, która wstępnie wypełniała jej adres e-mail, co zwiększało wiarygodność pułapki1.
Potem pojawia się strona logowania, kopia portalu Microsoft. Gdy dane logowania zostały wpisane, a uwierzytelnienie się powiodło, ofiara trafiała na prawdziwą stronę office.com1. Nic nie sygnalizuje przechwycenia: w tle atakujący już przechwycił dane logowania i z kolei otworzył sesję1.
Oto zneutralizowana ilustracja formy takiego adresu, pokazująca, że pułapkę zdradza tylko adres:
Illustration (adresse neutralisée, inventée pour l'exemple) :
hxxps://login[.]exemple-portail[.]invalid/[identifiant de la victime]
Page affichée : [copie du formulaire de connexion Microsoft]
Adresse attendue : [l'adresse officielle du service, saisie ou enregistrée par vous]3Pod maskąZespoły IT1 min
Usługa internetowa otwiera sesję po uwierzytelnieniu, aby nie pytać o tożsamość przy każdej stronie. Sesja opiera się na cookie dostarczonym przez usługę uwierzytelniania, które dowodzi serwerowi, że użytkownik jest zalogowany1. MITRE zauważa, że takie cookie często pozostają ważne przez długi czas, nawet gdy aplikacja nie jest aktywnie używana7. Atakujący, który je posiada, może zaimportować je do przeglądarki pod swoją kontrolą i zalogować się do aplikacji2.
W kampanii z 2022 roku cookie zawierały deklarację MFA: atakujący używał ich więc do wejścia na konto mimo polityki MFA organizacji1. MITRE podaje też przypadek, w którym APT29 użyło skradzionych cookie do dostępu do zasobów w chmurze oraz sfałszowanego cookie duo-sid do ominięcia MFA na koncie pocztowym podczas włamania SolarWinds2.
Po stronie obrony CISA porządkuje formy MFA od najsilniejszej do najsłabszej. Jednorazowe kody z aplikacji są podatne na phishing, tak samo jak SMS-y i połączenia głosowe3. Powiadomienia push z wpisywaniem liczby są odporne na „push bombing", ale nie na phishing3. Według CISA tylko FIDO/WebAuthn jest powszechnie dostępnym uwierzytelnianiem odpornym na phishing3. Brytyjskie NCSC poświęca przewodnik najsilniejszym metodom MFA8. Microsoft zaleca też polityki dostępu warunkowego, oceniane przy każdej próbie użycia skradzionego cookie (zgodne urządzenie, zaufany adres IP)1.
4Analizy incydentówPrawdziwe przypadki1 min
Lipiec 2022: kampania wymierzona w ponad 10 000 organizacji
12 lipca 2022 roku Microsoft opublikował analizę szeroko zakrojonej kampanii phishingowej AiTM. Kampania kradła hasła, przejmowała sesje i omijała uwierzytelnianie, nawet gdy MFA było włączone. Według danych Microsoftu próbowała objąć ponad 10 000 organizacji od września 2021 roku1. Atakujący naśladowali stronę uwierzytelniania online pakietu Office, używając zestawu Evilginx21.
Po kradzieży: oszustwa przelewowe
Atakujący używali następnie skradzionych danych logowania i cookie, aby wejść do skrzynek pocztowych i przeprowadzać oszustwa przelewowe (BEC) wobec innych celów1. Microsoft zaobserwował, że między kradzieżą a początkiem oszustwa mogło wystarczyć pięć minut1. W kolejnych dniach atakujący co kilka godzin przeglądał e-maile i załączniki finansowe, szukał trwających korespondencji, a potem usuwał pierwotny e-mail phishingowy1.
Następnie tworzył regułę skrzynki odbiorczej, która przenosiła do „Archiwum”, oznaczone jako przeczytane, wiadomości z domeny celu oszustwa, aby właściciel konta niczego nie zauważył1. Na koniec odpowiadał w wątkach o płatnościach i fakturach, po czym usuwał swoje odpowiedzi z elementów wysłanych1. Raz prowadził kilka prób równolegle z tej samej skrzynki1.
Karta
- Identyfikator
- CP-004
- Skrzydło
- 1. Ataki i techniki
- Kompetencja Brain
- Rozpoznawanie phishingu (detect_phishing)
- Odruch Brain
- cr-004
- Schemat
- G1 · Łańcuch ataku (Kill Chain)
- Języki
- de, en, es, fr, it, nl, pl, pt
- Źródła
- Źródła sprawdzone 3 listopada 2026: 8
ŹródłaŹródła: 8
- Microsoft, „From cookie theft to BEC: Attackers use AiTM phishing sites as entry point to further financial fraud”, 12 lipca 2022. https://www.microsoft.com/en-us/security/blog/2022/07/12/from-cookie-theft-to-bec-attackers-use-aitm-phishing-sites-as-entry-point-to-further-financial-fraud/ (dostęp 3 listopada 2026)
- MITRE ATT&CK, „Use Alternate Authentication Material: Web Session Cookie, Sub-technique T1550.004 - Enterprise”. https://attack.mitre.org/techniques/T1550/004/ (dostęp 3 listopada 2026)
- CISA, „Implementing Phishing-Resistant MFA”. https://www.cisa.gov/sites/default/files/publications/fact-sheet-implementing-phishing-resistant-mfa-508c.pdf (dostęp 3 listopada 2026)
- Microsoft, „Passkeys (FIDO2) authentication method in Microsoft Entra ID”. https://learn.microsoft.com/en-us/entra/identity/authentication/concept-authentication-passkeys-fido2 (dostęp 3 listopada 2026)
- MITRE ATT&CK, „Adversary-in-the-Middle, Technique T1557 - Enterprise”. https://attack.mitre.org/techniques/T1557/ (dostęp 3 listopada 2026)
- MITRE ATT&CK, „Phishing: Spearphishing Link, Sub-technique T1566.002 - Enterprise”. https://attack.mitre.org/techniques/T1566/002/ (dostęp 3 listopada 2026)
- MITRE ATT&CK, „Steal Web Session Cookie, Technique T1539 - Enterprise”. https://attack.mitre.org/techniques/T1539/ (dostęp 3 listopada 2026)
- NCSC (Royaume-Uni), „Multi-factor authentication for your corporate online services”, 26 września 2024. https://www.ncsc.gov.uk/collection/mfa-for-your-corporate-online-services (dostęp 3 listopada 2026)
Zacytuj ten artykuł
Brain, „Atak AiTM i kradzież tokenu MFA”, Cyberpedia, 2026. https:/
BibTeX
@misc{brain_cp004_pl_2026,
author = {Brain},
title = {Atak AiTM i kradzież tokenu MFA},
year = {2026},
howpublished = {Cyberpedia},
url = {https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/atak-aitm-kradziez-tokenu-mfa/},
note = {CC BY 4.0}
}