Cyberpediadoor Brain

Valse LinkedIn-profielen: professionele identiteitsfraude

Valse recruiters, valse experts: hoe een vals profiel op een zakelijk netwerk uw vertrouwen wint, en hoe u het herkent.

Op deze pagina
  1. 1In 30 seconden
  2. 2Waar gaat het over
  3. 3Directe vragen
  4. 4In de huid van de aanvaller
  5. 5Wat u op het scherm ziet
  6. 6Onder de motorkap
  7. 7Incidentanalyses
  8. 8Bronnen
  9. 9Dit artikel citeren

In 30 seconden

Waar het gebeurt
Op een zakelijk netwerk, via een bericht van een verzonnen profiel of van een profiel dat een echte persoon nabootst[1].
Wat de aanvaller wil
Uw vertrouwen winnen, soms tijdens een briefwisseling die zich over de tijd uitstrekt, en u daarna een link laten openen[2].
De reflex
Het bericht via een ander kanaal controleren[2], geen verzoek accepteren zonder te weten wie erachter zit, en het valse profiel melden bij het platform[3].

Waar gaat het over

Een vals profiel op een zakelijk netwerk is een account dat de aanvaller aanmaakt en onderhoudt om een personage op te bouwen. MITRE ATT&CK beschrijft dit werk als het ontwikkelen van openbare informatie, een aanwezigheid, een geschiedenis en affiliaties die het personage geloofwaardig maken[1]. Het personage kan verzonnen zijn of een echte persoon nabootsen, op één site of op meerdere (Facebook, LinkedIn, Twitter)[1].

Zodra het personage klaar is, gebruikt de aanvaller het om contact te leggen met de doelwitten, rechtstreeks of via andere accounts, en om daarna de volgende stap te zetten, bijvoorbeeld een phishingaanval via de dienst zelf[1]. Dit artikel beschrijft wat de medewerker die als doelwit wordt genomen ziet, wat er achter het scherm gebeurt en de gedocumenteerde gevallen.

Directe vragen

Is een vals profiel altijd een onbekende?

Nee. Volgens MITRE ATT&CK kunnen de personages verzonnen zijn of echte mensen nabootsen[1]. EXOTIC LILY heeft profielen aangemaakt die werknemers van de beoogde bedrijven nabootsen[1]. HEXANE heeft valse LinkedIn-accounts aangemaakt die zich voordoen als werknemers van personeelszaken, met valse vacatures[1].

Wie gebruikt deze methode?

MITRE ATT&CK noemt veel groepen. Cleaver heeft valse LinkedIn-profielen aangemaakt met foto's, gegevens en connecties[1]. Magic Hound heeft valse accounts aangemaakt op LinkedIn en andere netwerken om zijn doelwitten via berichten en via spraak te overtuigen schadelijke links te openen[1]. Lazarus Group heeft valse LinkedIn-accounts aangemaakt voor de operatie Dream Job[1].

Waarom verlaat het gesprek snel het zakelijke netwerk?

Het NCSC (Verenigd Koninkrijk) merkt op dat de groepen SEABORGIUM en TA453 vooral schrijven naar de persoonlijke adressen van hun doelwitten, soms naar de zakelijke adressen, en dat dit kan dienen om de beveiligingscontroles van bedrijfsnetwerken te omzeilen[2]. Mandiant ziet een andere uitweg: de valse recruiter probeert het gesprek naar WhatsApp te verplaatsen[5].

Kunnen deze valse accounts vooraf worden geblokkeerd?

MITRE ATT&CK antwoordt dat deze techniek moeilijk te voorkomen is met preventieve maatregelen, omdat ze steunt op gedrag buiten de verdediging van het bedrijf[1]. Het stelt voor dat de organisatie de personages in de gaten houdt die beweren voor haar te werken, en de recente accounts die veel connectieverzoeken naar haar werknemers sturen[1].

Hoe herkent u een vals account?

Het NCSC (Verenigd Koninkrijk) noemt drie aanwijzingen: de aanmaakdatum van het account, wanneer het platform die toont; onzinnige namen van willekeurige letters en cijfers; het aantal volgers, met de kanttekening dat volgers te koop zijn[3]. Het raadt ook aan te controleren of u de persoon kent voordat u een connectie accepteert[3].

Wat doet u met een verdacht profiel?

Het NCSC (Verenigd Koninkrijk) adviseert een naaste via een ander kanaal te benaderen als een publicatie van die persoon verdacht of ongewoon lijkt, voor het geval het account zou zijn gehackt[3], en valse accounts rechtstreeks bij het platform te melden[3]. Bij e-mails raadt het aan zich één vraag te stellen: is het adres bekend, en kan het bericht via een ander kanaal worden gecontroleerd[2]?

In de huid van de aanvaller

De aanvaller begint met onderzoek. Het NCSC (Verenigd Koninkrijk) beschrijft actoren die open bronnen gebruiken, waaronder sociale netwerken en zakelijke netwerkplatforms, om aanknopingspunten te vinden: de interesses van het doelwit en echte sociale of zakelijke contacten[2]. De CISA beschrijft dezelfde voorbereiding voor Star Blizzard[4].

Daarna bouwt hij het personage. SEABORGIUM en TA453 hebben valse profielen aangemaakt die zich voordoen als gerespecteerde experts, en hebben valse uitnodigingen voor conferenties of evenementen en valse benaderingen van journalisten gebruikt[2]. Ze schrijven ook vanaf consumenten-e-mailadressen die bekende contacten van het doelwit of vooraanstaande namen uit zijn sector nabootsen[2].

Dan volgt het winnen van vertrouwen. De aanvallers beginnen vaak met een onschuldig contact over een onderwerp dat het doelwit zou moeten interesseren, en de briefwisseling kan lang duren[2]. De besmette link komt pas daarna. Het NCSC noemt een geval waarin TA453 een Zoom-gesprek met het doelwit heeft georganiseerd om het schadelijke adres in de discussie van het gesprek te plaatsen[2]. Volgens branchepartners die het NCSC aanhaalt, zijn ook twee of meer personages tussenbeide gekomen in dezelfde uitwisseling om de schijn van legitimiteit te versterken[2].

Wat u op het scherm ziet

Eerst een verzorgd profiel. Mandiant beschrijft goed ontworpen en zorgvuldig onderhouden LinkedIn-accounts, gebouwd op echte gebruikers om hun identiteit te kopiëren, een vertrouwensklimaat te scheppen en de kans op antwoord te vergroten[5]. MITRE ATT&CK ziet van zijn kant profielen vol foto's, persoonlijke gegevens en connecties[1].

Daarna een vleiend bericht, vaak een vacature. In de gevallen die Mandiant beschrijft, schrijft de valse recruiter op LinkedIn en stelt dan voor op WhatsApp verder te gaan, waar hij een bestand stuurt dat als functieomschrijving wordt gepresenteerd[5]. In een ander geval ontvangt het slachtoffer een ZIP-bestand dat een vaardigheidstest voor een sollicitatie zou bevatten[5]. Bij ESET stuurt de valse recruiter twee programmeeropdrachten die in het kader van een aanwerving moeten worden uitgevoerd[6].

De aanwijzingen die een vals profiel verraden, zijn volgens het NCSC (Verenigd Koninkrijk) een aanmaakdatum wanneer die wordt getoond, een naam van willekeurige tekens en een aantal volgers dat niets bewijst, omdat het te koop is[3].

Onder de motorkapIT-teams

De link dient om inloggegevens te stelen: hij leidt naar een server van de aanvaller die de inlogpagina van een legitieme dienst nabootst[2]. Het bestand dient om schadelijke software te installeren[5]. In de campagne van Mandiant is een van de besmette bestanden een Word-document met macro's die een lading van een externe server downloaden en uitvoeren; Mandiant zag dat de aanvallers de valse functieomschrijvingen aan elk doelwit aanpasten[5]. Het andere is een ZIP-bestand met een ISO-image met een besmette versie van de software TightVNC, genoemd naar het bedrijf waarvoor het slachtoffer dacht de test af te leggen[5]. Zodra het slachtoffer de toepassing start, stuurt de software een signaal naar zijn commandoserver met de gebruikersnaam en de naam van het apparaat[5].

Bij ESET tonen twee uitvoerbare bestanden, Quiz1.exe en Quiz2.exe, geleverd in ISO-images op de online opslag van een derde partij, een oefenprogramma (een "Hello, World!" en daarna een Fibonacci-reeks) en installeren ze extra schadelijke software zodra het resultaat verschijnt[6]. ESET heeft een niet eerder bekende achterdeur geïdentificeerd, LightlessCan genaamd, waarvan de lading zich alleen laat ontsleutelen op het beoogde apparaat, wat met name de analyse ervan op de computer van een beveiligingsonderzoeker verhindert[6].

Voor de e-mailcampagnes van Star Blizzard wijst de CISA op de opensourcetool EvilGinx, die inloggegevens en sessiecookies buitmaakt en zo de tweefactorauthenticatie omzeilt[4].

IncidentanalysesEchte gevallen

Januari 2023: SEABORGIUM en TA453 volgens het NCSC

Op 26 januari 2023 publiceert het NCSC (Verenigd Koninkrijk) een advies over deze twee groepen, de ene gevestigd in Rusland, de andere in Iran, die met succes gerichte phishing blijven gebruiken tegen organisaties en personen in het Verenigd Koninkrijk en elders[2]. Gedurende heel 2022 omvatten de beoogde sectoren het hoger onderwijs, defensie, overheidsdiensten, ngo's en denktanks, evenals politici, journalisten en activisten[2]. SEABORGIUM is waargenomen terwijl het valse profielen aanmaakte op zakelijke netwerksites om zijn verkenning uit te voeren, en TA453 terwijl het ze gebruikte om zijn doelwitten te benaderen[2].

Maart 2023: de valse LinkedIn-recruiters van UNC2970

Op 9 maart 2023 publiceert Mandiant zijn analyse van UNC2970, een spionagegroep die ervan wordt verdacht Noord-Koreaans te zijn[5]. Mandiant volgt sinds juni 2022 een campagne tegen westerse media- en technologiebedrijven[5]. De groep richt zich nu rechtstreeks op gebruikers op LinkedIn met valse recruiteraccounts, gebouwd op echte gebruikers, en brengt hen daarna naar WhatsApp, waar hij de besmette lading aflevert[5]. In minstens één geval bleef hij met een slachtoffer communiceren nadat de lading was uitgevoerd en gedetecteerd, en vroeg hij om schermafbeeldingen van de detectie[5].

September 2023: een Spaans luchtvaartbedrijf volgens ESET

Op 29 september 2023 beschrijft ESET een aanval van de groep Lazarus op een luchtvaartbedrijf in Spanje[6]. De aanvallers hadden het jaar daarvoor de eerste toegang tot het netwerk gekregen na een campagne van gerichte phishing waarin ze zich voordeden als een recruiter van Meta[6]. De valse recruiter benaderde meerdere werknemers via de berichtendienst van LinkedIn en stuurde programmeeropdrachten die het slachtoffer downloadde en uitvoerde op een computer van het bedrijf[6]. ESET schrijft de aanval met een hoge mate van zekerheid toe aan Lazarus, preciseert dat het doel spionage was[6], en merkt op dat de slachtoffers zakelijke computers voor persoonlijke doeleinden gebruikten en dat het slagingspercentage van deze campagnes niet tot nul is gedaald[6].

December 2023: Star Blizzard volgens de CISA

Op 7 december 2023 publiceert de CISA het advies AA23-341A, samen met het NCSC (Verenigd Koninkrijk) en andere agentschappen[4]. Deze agentschappen schatten in dat Star Blizzard vrijwel zeker ondergeschikt is aan Centrum 18 van de Russische federale veiligheidsdienst (FSB)[4]. Sinds 2019 heeft de groep het hoger onderwijs, defensie, overheidsdiensten, ngo's, denktanks en politici als doelwit genomen[4]. Het advies merkt op dat Star Blizzard is waargenomen terwijl het valse profielen opzette op zakelijke netwerksites om zijn verkenning uit te voeren, en dat het profielen aanmaakt die gerespecteerde experts nabootsen[4].

Bronnen

  1. MITRE ATT&CK, “Establish Accounts: Social Media Accounts, Sub-technique T1585.001 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1585/001/ (geraadpleegd op 14 november 2026)
  2. NCSC (Royaume-Uni), “SEABORGIUM and TA453 continue their respective spear-phishing campaigns against targets of interest”, 26 januari 2023. https://www.ncsc.gov.uk/news/spear-phishing-campaigns-targets-of-interest (geraadpleegd op 14 november 2026)
  3. NCSC (Royaume-Uni), “Social Media: how to use it safely”, 24 januari 2019. https://www.ncsc.gov.uk/guidance/social-media-how-to-use-it-safely (geraadpleegd op 14 november 2026)
  4. CISA, “Russian FSB Cyber Actor Star Blizzard Continues Worldwide Spearphishing Campaigns | CISA”, 7 december 2023. https://www.cisa.gov/news-events/cybersecurity-advisories/aa23-341a (geraadpleegd op 14 november 2026)
  5. Google, “Stealing the LIGHTSHOW (Part One): North Korea's UNC2970”, 9 maart 2023. https://cloud.google.com/blog/topics/threat-intelligence/lightshow-north-korea-unc2970/ (geraadpleegd op 14 november 2026)
  6. ESET, “Lazarus luring employees with trojanized coding challenges: The case of a Spanish aerospace company”, 29 september 2023. https://www.welivesecurity.com/en/eset-research/lazarus-luring-employees-trojanized-coding-challenges-case-spanish-aerospace-company/ (geraadpleegd op 14 november 2026)