Cyberpediadoor Brain

Smishing: phishing via sms

Hoe een nepbericht over een pakket, boete, tol of bank u tot een klik beweegt, wat u op de telefoon ziet en welke reflexen helpen.

Op deze pagina
  1. 1In 30 seconden
  2. 2Waar gaat het over
  3. 3Directe vragen
  4. 4In de huid van de aanvaller
  5. 5Wat u op het scherm ziet
  6. 6Onder de motorkap
  7. 7Incidentanalyses
  8. 8Bronnen
  9. 9Dit artikel citeren

In 30 seconden

Waar het gebeurt
Een sms die zich voordoet als een overheidsdienst, een bezorgbedrijf, een bank, een telecomaanbieder of een webwinkel[1].
Wat de aanvaller wil
Uw persoonlijke gegevens of bankgegevens, uw inloggegevens, of het installeren van een kwaadaardige app op uw telefoon[1].
De reflex
Niet klikken, het bij de organisatie controleren via haar officiële website of app, en de sms daarna melden bij 33700[1][2].
Als het al gebeurd is
Uw betaalmiddelen bij de bank laten blokkeren als ze zijn doorgegeven, het bericht bewaren en het opgegeven wachtwoord wijzigen[1].
Plattegrond van het artikel

Waar gaat het over

Een sms lijkt afkomstig van een overheidsdienst, van uw bank of van een bezorgdienst. Het bericht vraagt u snel te handelen (inloggen, bevestigen, betalen), soms met de dreiging van beperkingen van de dienst of van kosten[1]. Dit is phishing via sms, "smishing" genoemd, een samentrekking van "SMS" en van "phishing" in het Engels[1].

Sinds 2020 stelt Cybermalveillance.gouv.fr een sterke groei van dit type phishing vast[1].

Directe vragen

Wat is smishing?

Volgens Proofpoint is het een aanval via sms. De misleidende berichten proberen persoonlijke of financiële gegevens los te krijgen, mensen op kwaadaardige links te laten klikken of schadelijke software te laten downloaden. Net als bij e-mail lijken ze afkomstig van vertrouwde bronnen en spelen ze in op haast, nieuwsgierigheid of angst[3].

Waarom trapt men er eerder in dan bij e-mail?

Volgens Cybermalveillance.gouv.fr is een sms kort en weinig uitgewerkt, waardoor er minder spelfouten in staan die argwaan wekken. De afzender verschijnt alleen als telefoonnummer, kort nummer of beknopte naam, waaruit de echtheid niet is af te leiden[1]. Men denkt soms ook dat een sms vanzelf betrouwbaar is, omdat het nummer alleen bij naasten bekend zou zijn[1].

ESET voegt eraan toe dat een sms geen afzenderadres heeft dat in één oogopslag te controleren is, en dat sommige berichten in bestaande, legitieme gesprekken op de telefoon terechtkomen, zozeer dat zelfs beveiligingsprofessionals erin trappen[4]. Het NCSC (Verenigd Koninkrijk) wijst erop dat communicatiesystemen niet op betrouwbare wijze kunnen aangeven wie achter een telefoongesprek of een sms zit[5]. Proofpoint merkt op dat gebruikers links in een sms minder wantrouwen dan links in een e-mail[3].

Welke reflexen helpen?
  • Geef geen gevoelige informatie door na een sms: geen enkele serieuze overheidsdienst of onderneming vraagt op die manier om persoonlijke gegevens, bankgegevens of wachtwoorden[1].
  • Neem bij de minste twijfel rechtstreeks contact op met de organisatie of ga naar uw persoonlijke omgeving op haar officiële website of app, via een bladwijzer die u zelf hebt gemaakt[1].
  • Download nooit een app buiten de officiële websites of winkels voor apps[1].
  • Meld de sms op het platform 33700 of stuur hem per sms door naar 33700 (gratis dienst): deze dienst laat de afzender blokkeren[1].
  • Gebruik op het werk het meldkanaal van uw organisatie. Proofpoint raadt aan er een in te stellen, zodat de teams kunnen worden gewaarschuwd wanneer een campagne zich op de organisatie richt[3].
Wat als ik heb geklikt?

Controleer het adres van de website in de browser. Komt het niet exact overeen met de betreffende website, dan is het hoogstwaarschijnlijk een frauduleuze website: soms verschilt slechts één teken. Geef niets door en sluit de pagina[1].

Als u betaalmiddelen hebt doorgegeven of frauduleuze afschrijvingen hebt vastgesteld, laat ze dan onmiddellijk blokkeren bij uw bank. Bewaar het bericht en de gegevens van de website (adres, schermafbeeldingen). Als u een wachtwoord hebt doorgegeven, wijzig het dan bij de betreffende dienst en overal waar u het gebruikte[1].

In de huid van de aanvaller

Cybermalveillance.gouv.fr legt uit dat cybercriminelen profiteren van de sms-informatiediensten die overheidsdiensten, banken en bezorgbedrijven hebben ingevoerd, om hun identiteit na te bootsen door hun werkwijze te kopiëren[1]. De valse berichten van de Franse belastingdienst, van de Assurance Maladie, van banken of over pakketleveringen, eerst per e-mail verstuurd, worden nu massaal omgezet naar sms[1].

Proofpoint beschrijft de stappen. De aanvaller kiest zijn doelwitten: willekeurig uit een grote lijst telefoonnummers, of gerichter op basis van gegevens uit eerdere lekken of die op het dark web worden verkocht. Hij schrijft een bericht dat haast, angst of nieuwsgierigheid opwekt, met een oproep tot actie (klikken, bellen). Hij verstuurt het via sms-gateways, hulpmiddelen om een identiteit na te bootsen of geïnfecteerde apparaten[3]. Hij kan het slachtoffer ook met naam en locatie aanspreken, afkomstig uit openbare online hulpmiddelen, om het bericht overtuigender te maken[3]. Hij wisselt regelmatig van tactiek en nummer om niet te worden opgemerkt[3].

Volgens Cybermalveillance.gouv.fr streeft het bericht een van drie doelen na[1]:

  • persoonlijke gegevens, bankgegevens of inloggegevens stelen, via een link naar een misleidende website in de kleuren van de nagebootste organisatie;
  • de telefoon infecteren, via een link die een waarschuwing toont met het verzoek een gemanipuleerde app of update te installeren;
  • iemand een nummer laten terugbellen, zonder link in de sms, voor een oplichting van het type valse bankmedewerker. Het nummer kan ook een verhoogd tarief hebben en de oplichters bij elk gesprek geld opleveren.

Volgens Proofpoint zal een bericht dat naar duizenden ontvangers gaat er waarschijnlijk velen misleiden[3].

Wat u op het scherm ziet

In Frankrijk noemt Cybermalveillance.gouv.fr berichten die ogenschijnlijk afkomstig zijn van de Assurance Maladie, van de DGFIP, van de Crit'Air-vignet, van de ANTAI (boetes), van Chronopost of van La Poste. Ze melden een geblokkeerde rekening, een betalingsincident, een te annuleren bestelling, een terugbetaling of een pakket dat nog moet worden afgerond, en vermelden vaak een opschorting van de rekening of een toeslag als u treuzelt[1]. De beknoptheid van het bericht, dat weinig informatie geeft, versterkt de ongerustheid[1]. Proofpoint noemt ook de valse bankmelding die u uitnodigt transacties te controleren door op een link te klikken[3].

De valse tolheffing volgt hetzelfde patroon. ESET beschrijft, voor de Verenigde Staten in 2025, een ongevraagde sms die een bedrag eist voor een recente rit, met een algemene aanhef, agressief taalgebruik (dreiging met boetes en met schorsing van de kentekenregistratie), een klein bedrag, het namaken van een merk zoals E-ZPass, het vragen om rijbewijs- en kentekennummers, en daarna een link naar een website die de exploitant nabootst[6].

Fragment
Geneutraliseerde illustratie, geparafraseerd bericht (valse tol, Verenigde Staten, 2025):
[Er staat een tolrekening open op uw account. Betaal binnen 12 uur,
anders lopen de kosten op en wordt het dossier gemeld bij de DMV.]
hxxps://betaling-tol[.]voorbeeld[.]invalid/betalen

ESET merkt op dat men een sms van een bekend bezorgbedrijf kan ontvangen zonder zich iets af te vragen, zo door elkaar lopen de meldingen[4]. Op de telefoon is de geopende pagina niet makkelijk te controleren: het scherm is klein en het adres van de website wordt meestal afgekapt[1]. Proofpoint wijst in zijn voorbeelden op signalen, zoals een link die niet naar de officiële website van de vervoerder leidt, een link naar een .info-domein dat niets met Amazon te maken heeft, of een afzender met enkele cijfers, vermoedelijk verstuurd vanaf een e-mailadres[3].

Onder de motorkapIT-teams

In de campagne UNC3944 beschrijft Mandiant pagina's die zo zijn gemaakt dat ze lijken te horen bij de beoogde organisatie, met lokmiddelen voor single sign-on (SSO) of voor de helpdesk. De geregistreerde domeinen koppelen de naam van het slachtoffer aan "-sso" of "-servicenow"[7]. Een van de phishingkits kopieerde de inlogpagina van de beoogde organisatie[7].

ESET meldt dat één enkele groep met uitvalsbasis in China tot 60.000 phishingdomeinen zou hebben geregistreerd voor één campagne, en dat kant-en-klare "smishingkits" het opzetten van zulke campagnes vergemakkelijken[6]. Het NCSC (Verenigd Koninkrijk) wijst erop dat op een klein scherm sommige tekens moeilijk te onderscheiden zijn (de letter "o" kan op het cijfer nul lijken), wat criminelen uitbuiten met gelijkende afzenderidentificaties[5].

Wanneer de gemanipuleerde app is geïnstalleerd, kan die volgens Cybermalveillance.gouv.fr de wachtwoorden op de telefoon stelen (bank, e-mail), sms'jes voor tweefactorauthenticatie onderscheppen, frauduleuze sms'jes versturen en bellen via de lijn van het toestel[1].

Voor organisaties die Entra ID gebruiken, nam Mandiant onder zijn maatregelen op om Microsoft Authenticator met nummervergelijking af te dwingen en sms te verwijderen uit de methoden voor multifactorverificatie[7]. De CISA beveelt aan een phishingbestendige multifactorauthenticatie in te schakelen en af te dwingen[8].

IncidentanalysesEchte gevallen

UNC3944 (Scattered Spider), 2023

Op 14 september 2023 beschrijft Mandiant UNC3944 als een financieel gemotiveerde groep die social engineering per telefoon en sms-campagnes gebruikt om inloggegevens te bemachtigen en toegang te krijgen tot de beoogde organisaties[7]. Waar de eerste toegang kon worden vastgesteld, vond die in de meeste gevallen plaats na een geslaagde smishing tegen medewerkers[7].

Zodra ze over de inloggegevens beschikten, belden de aanvallers ook de IT-support en deden ze zich voor als medewerkers, om multifactorauthenticatiecodes of wachtwoordresets te verkrijgen[7]. Van 2022 tot begin 2023 richtte de groep zich vooral op toegang die nuttig was voor SIM swapping. Medio 2023 begon ze ransomware in te zetten, en haar doelwitten breidden zich uit voorbij de telecommunicatie en de uitbesteding van bedrijfsprocessen, tot de horeca, de handel, de media en de financiële diensten[7].

Het gezamenlijke advies van de CISA, gepubliceerd op 16 november 2023 en bijgewerkt op 29 juli 2025, presenteert Scattered Spider (ook UNC3944 genoemd) als een groep die zich richt op grote bedrijven en hun uitbestede IT-helpdesks. De aanvallers deden zich per telefoon of sms voor als IT-personeel om inloggegevens te verkrijgen, stuurden herhaalde authenticatieverzoeken tot de medewerker accepteerde, en overtuigden telecomaanbieders om een telefoonnummer over te zetten naar een simkaart in hun bezit[8]. Mandiant raadt helpdesks ook aan vóór elke reset van een wachtwoord of van multifactorauthenticatie een verificatie via videogesprek te eisen[7].

Valse tol-sms'en, 2025

Op 6 mei 2025 meldt ESET dat een rapport spreekt van een stijging van 604 % van de valse tol-sms'en in de Verenigde Staten sinds het begin van het jaar, waarbij de week van 2 maart 98 % meer registreerde dan de week ervoor. De FTC, de gouverneur van New York en de procureur-generaal van Californië hebben waarschuwingen gepubliceerd[6].

Sommige berichten zijn gemakkelijk te herkennen: ze worden verstuurd naar automobilisten uit staten zonder tol, zoals Michigan of Wisconsin[6]. ESET raadt aan op geen enkele link in een ongevraagde sms te klikken en het bij de exploitant te controleren met eigen middelen, zonder de contactgegevens uit het bericht te gebruiken[6].

Bronnen

  1. Cybermalveillance.gouv.fr, “Le « Smishing » ou hameçonnage (phishing) par SMS”, 13 juni 2023. https://www.cybermalveillance.gouv.fr/tous-nos-contenus/actualites/smishing-hameconnage-sms (geraadpleegd op 14 november 2026)
  2. Cybermalveillance.gouv.fr, “Que faire en cas de phishing ou hameçonnage ?”, 10 januari 2020. https://www.cybermalveillance.gouv.fr/tous-nos-contenus/fiches-reflexes/hameconnage-phishing (geraadpleegd op 14 november 2026)
  3. Proofpoint, “What Is Smishing? Examples, Protection & More | Proofpoint US”, 26 februari 2021. https://www.proofpoint.com/us/threat-reference/smishing (geraadpleegd op 14 november 2026)
  4. ESET, “Smishing: What it is and why we fall for these scams so easily”, 22 januari 2021. https://www.welivesecurity.com/2021/01/22/why-do-we-fall-sms-phishing-scams-so-easily/ (geraadpleegd op 14 november 2026)
  5. NCSC (Royaume-Uni), “Business communications - SMS and telephone best practice”, 19 januari 2022. https://www.ncsc.gov.uk/guidance/business-communications-sms-and-telephone-best-practice (geraadpleegd op 14 november 2026)
  6. ESET, “Is the unpaid toll text real? Here's what to know”, 6 mei 2025. https://www.welivesecurity.com/en/scams/put-brakes-toll-road-scams/ (geraadpleegd op 14 november 2026)
  7. Google, “Why Are You Texting Me? UNC3944 Leverages SMS Phishing Campaigns for SIM Swapping, Ransomware, Extortion, and Notoriety”, 14 september 2023. https://cloud.google.com/blog/topics/threat-intelligence/unc3944-sms-phishing-sim-swapping-ransomware (geraadpleegd op 14 november 2026)
  8. CISA, “Scattered Spider”, 16 november 2023. https://www.cisa.gov/news-events/cybersecurity-advisories/aa23-320a (geraadpleegd op 14 november 2026)