Realtime deepfake in videovergaderingen
Een fraudeur kan in een videovergadering het gezicht en de stem van een leidinggevende aannemen. Wat de bronnen zeggen en welke controle beschermt.
In 30 seconden
- Waar het gebeurt
- In een elektronisch contact waarin de gesprekspartner zegt iemand te zijn die u vertrouwt. MITRE beschrijft phishing als social engineering via elektronische weg, waarbij het zich voordoen als vertrouwde bron een van de technieken is1.
- Wat de aanvaller wil
- Informatie krijgen, vaak inloggegevens2. Realistisch gemanipuleerde gezichten zijn het onderwerp van de FaceForensics++-studie3. De NCSC voegt daar niet-geautoriseerde betalingen aan toe4.
- De reflex
- Controleer elk belangrijk verzoek via een tweede soort communicatie, een regel die de NCSC formuleert voor verzoeken per e-mail4.
- Als het al gebeurd is
- Waarschuw direct de afdeling die over beveiliging gaat. De NCSC adviseert een duidelijke meldprocedure, zonder verwijten aan wie erin is getrapt4.
Waar gaat het over
Een videogesprek geeft het gevoel dat u met iemand spreekt die u kent: u ziet het gezicht en hoort de stem. Een fraudeur geeft zich uit voor een leidinggevende of collega om een overboeking, informatie of toegang los te krijgen.
Bij deze fiche hoort een kanttekening. De bronnen die ervoor zijn verzameld beschrijven phishing in het algemeen en de manipulatie van gezichtsbeelden. Geen enkele beschrijft een geval van deepfakefraude in een videovergadering. Wat volgt blijft dus beperkt tot wat deze bronnen aantonen, en de tekst geeft aan wat zij niet behandelen.
Directe vragen
Herkent u een deepfake met het blote oog?
De FaceForensics++-studie (2019) onderzoekt hoe realistisch gezichtsmanipulaties zijn en hoe moeilijk ze te detecteren zijn, automatisch of door mensen3. De auteurs concluderen dat hun detectiemethode beter presteert dan menselijke waarnemers3. De studie gaat niet over de live deepfakes van nu. De bronnen in dit dossier geven geen lijst van zichtbare kenmerken op het scherm. Een medewerker moet een beslissing dus niet baseren op de indruk een gebrek te hebben "gezien" of er geen te hebben gezien.
Wie wordt geviseerd?
De NCSC maakt onderscheid tussen afdelingen met publiekscontact, die veel ongevraagde berichten ontvangen, en personen die bevoegd zijn om gevoelige informatie te raadplegen, geld te beheren of systemen te beheren. Die laatste groep is interessanter voor een aanvaller en kan het doelwit zijn van een geavanceerde spearphishingcampagne4.
Wat doet u met een overboekingsverzoek dat u in een videovergadering ontvangt?
Pas de regel van de NCSC toe: controleer belangrijke verzoeken via een tweede soort communicatie, zoals een sms, een telefoongesprek, het inloggen op een account of een bevestiging in persoon4. De NCSC formuleert dit voor verzoeken per e-mail. Het principe, een kanaal dat onafhankelijk is van het eerste, geldt op dezelfde manier voor een videogesprek, maar die uitbreiding is een lezing van de regel en geen tekst uit de bron.
Moet u het nummer bellen dat de gesprekspartner opgeeft?
De bronnen beschrijven juist de omgekeerde valstrik. MITRE merkt op dat slachtoffers berichten krijgen met het verzoek een nummer te bellen, waar de aanvaller vertrouwelijke informatie probeert te verzamelen2. Conclusie van dit artikel, die niet in de bronnen staat: het nummer dat de vragende persoon opgeeft kan niet als onafhankelijk tweede kanaal dienen, en een nummer dat het bedrijf al kent verdient de voorkeur.
Riskeert een medewerker die erin getrapt is een sanctie?
De NCSC raadt af om mensen die in problemen zitten terecht te wijzen: wie represailles vreest, meldt fouten laat of nooit. De NCSC vraagt dat alle afdelingen deze boodschap steunen, ook personeelszaken en de directie4.
1In de huid van de aanvaller1 min
MITRE presenteert phishing als middel om initiële toegang tot de systemen van het slachtoffer te krijgen. Het kan gericht zijn op een persoon, een bedrijf of een sector (dan spreekt men van spearphishing) of ongericht1. Tot de beschreven technieken behoren: zich voordoen als vertrouwde bron, de identiteit van een afzender vervalsen, of zich in een bestaande gespreksdraad voegen1.
Een variant richt zich op informatie in plaats van op het uitvoeren van schadelijke code. MITRE legt uit dat de aanvaller dan inloggegevens of andere bruikbare gegevens wil laten prijsgeven, en dat hij dat kan doen via instant messaging of andere elektronische gespreksmiddelen2. Een subtechniek heet "Spearphishing Voice", spearphishing via de stem1.
De NCSC voegt toe dat aanvallers misbruik maken van werkwijzen: ze kunnen iemand ertoe brengen informatie door te geven, wachtwoorden inbegrepen, of niet-geautoriseerde betalingen uit te voeren4. Een nepleidinggevende in een videovergadering past in deze logica, maar geen enkele bron in het dossier documenteert dat.
2Wat u op het scherm ziet1 min
De bronnen tonen geen enkel betrouwbaar visueel kenmerk aan. Ze zeggen alleen dat gezichtsmanipulaties zoals DeepFakes, Face2Face, FaceSwap en NeuralTextures zo realistisch zijn dat er een testomgeving is gebouwd om ze op te sporen3. Volgens de auteurs presteert een detector die op deze gegevens is getraind beter dan menselijke waarnemers, zelfs wanneer de video sterk is gecomprimeerd3.
Voor een medewerker is het praktische gevolg dat de visuele indruk niet als houvast dient. Is een verzoek ongebruikelijk, dringend of gaat het om geld, dan is controle via een ander kanaal nodig, of het beeld nu perfect lijkt of niet.
3Onder de motorkapIT-teams1 min
De bronnen in het dossier beschrijven niet hoe het live verwisselen van gezichten of het klonen van stemmen werkt. Over virtuele camera's of vertraging valt hier dus niets te schrijven. Twee elementen staan vast.
Het eerste: FaceForensics++ biedt een openbare testomgeving voor het opsporen van gezichtsmanipulaties. Die bevat een verborgen testset en een database met meer dan 1,8 miljoen gemanipuleerde beelden3.
Het tweede: het NIST publiceerde op 26 juli 2024 een profiel voor generatieve AI, NIST-AI-600-1. Dat kan organisaties helpen de risico's te herkennen die specifiek zijn voor dit soort AI, en stelt acties voor om ze te beheersen5. Het algemene kader van het NIST is vrijwillig te gebruiken5.
4IncidentanalysesEchte gevallen1 min
Januari 2019: een studie onderzoekt de detectie van gemanipuleerde gezichten
De onderzoekers van FaceForensics++ hebben hun studie op 25 januari 2019 ingediend3. Zij merken op dat de vooruitgang in beeldsynthese zorgen oproept voor de samenleving. In het beste geval, schrijven zij, leidt dit tot verlies van vertrouwen in digitale inhoud3. De studie beschrijft geen fraude: de automatische detectie presteert erin beter dan het menselijk oog3.
Een phishinggeval bij een financiële instelling (datum niet vermeld)
De NCSC beschrijft een echt geval zonder de datum te noemen. Een bedrijf in de financiële sector met ongeveer 4.000 medewerkers ontving 1.800 e-mails met varianten van de malware Dridex, voorgesteld als een dringende factuur4. Het filter hield er 1.750 tegen en 50 kwamen in postvakken terecht4. Van die 50 werden er 36 genegeerd of gemeld, waaronder 25 in totaal gemeld, en 14 werden geopend4. Slechts één computer raakte besmet, en de verbinding van de malware met zijn beheerder werd opgemerkt, gemeld en geblokkeerd4. De computer werd in beslag genomen, onderzocht en binnen enkele uren schoongemaakt4. Dit geval toont het effect van meerdere verdedigingslagen, waaronder het melden door medewerkers. Het gaat niet over videovergaderen.
Fiche
- Identificatie
- CP-296
- Vleugel
- 4. Kunstmatige intelligentie
- Brain-competentie
- Deepfake (deepfake)
- Brain-reflex
- air-030
- Schema
- G4 · Tijdlijn van het incident (analyse)
- Talen
- de, en, es, fr, it, nl
- Bronnen
- 5 bronnen gecontroleerd op 3 november 2026
Bronnen5 bronnen
- MITRE ATT&CK, “Phishing, Technique T1566 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1566/ (geraadpleegd op 3 november 2026)
- MITRE ATT&CK, “Phishing for Information, Technique T1598 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1598/ (geraadpleegd op 3 november 2026)
- arXiv, “FaceForensics++: Learning to Detect Manipulated Facial Images”, 25 januari 2019. https://arxiv.org/abs/1901.08971 (geraadpleegd op 3 november 2026)
- NCSC (Royaume-Uni), “Phishing attacks: defending your organisation”, 5 februari 2018. https://www.ncsc.gov.uk/guidance/phishing (geraadpleegd op 3 november 2026)
- NIST, “AI Risk Management Framework”. https://www.nist.gov/itl/ai-risk-management-framework (geraadpleegd op 3 november 2026)
Dit artikel citeren
Brain, “Realtime deepfake in videovergaderingen”, Cyberpedia, 2026. https:/
BibTeX
@misc{brain_cp296_nl_2026,
author = {Brain},
title = {Realtime deepfake in videovergaderingen},
year = {2026},
howpublished = {Cyberpedia},
url = {https://startbrain.io/cyberpedia/nl/articles/realtime-deepfake-videovergadering/},
note = {CC BY 4.0}
}