WannaCry i EternalBlue
12 maja 2017 robak WannaCry wykorzystuje lukę SMB załataną w marcu i szyfruje komputery z Windows w ponad 150 krajach.
Na tej stronie
W 30 sekund
- Gdzie to się zdarza
- Na komputerach i serwerach z Windows w jednej sieci, gdy usługa SMBv1 nie otrzymała aktualizacji MS17-010[2][4].
- Czego chce atakujący
- Zaszyfrować pliki użytkownika i zażądać okupu w bitcoinach[4].
- Odruch
- Pozwolić, by aktualizacje Windows się instalowały, i zgłosić działowi IT każdy komputer, który nie jest aktualny, ponieważ atak był wymierzony w poprawkę dostępną od marca[3].
- Jeśli już się stało
- Natychmiast powiadomić dział IT. CISA wskazuje, że zapłata okupu nie gwarantuje odzyskania plików[1].
O co chodzi
12 maja 2017 oprogramowanie wymuszające okup o nazwie WannaCry rozprzestrzenia się w sieciach z Windows. Niezależny badacz odkrywa jego najnowszą wersję tego samego ranka, a pierwsze zgłoszenia pochodzą z około 4 rano czasu wschodniego wybrzeża USA[1]. CISA mówi o dziesiątkach tysięcy infekcji w ponad 150 krajach, w tym w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, Rosji, na Tajwanie, we Francji i w Japonii[1].
WannaCry jest robakiem: kopiuje się samodzielnie z jednego komputera na drugi, wykorzystując EternalBlue, lukę w protokole SMBv1[4]. Microsoft opublikował poprawkę tej luki (biuletyn MS17-010) 14 marca 2017[2]. Klienci z włączonym Windows Update byli chronieni[3].
Pytania wprost
Czy trzeba było w coś kliknąć, żeby zostać dotkniętym atakiem?
Rozprzestrzenianie się z jednego komputera na drugi nie wymaga udziału użytkownika. Program przeszukuje zakresy adresów w sieci lokalnej i próbuje połączyć się z portem 445, a jeśli połączenie się powiedzie, wykorzystuje lukę SMBv1[1]. Pierwsze wejście do sieci jest mniej jasne: według CISA otwarte źródła wskazują phishing jako możliwy trop[1], a Microsoft zaznacza, że niektóre zaobserwowane ataki wykorzystywały złośliwe załączniki[3].
Ile wynosił żądany okup?
CISA podaje za otwartymi źródłami żądanie 0,1781 bitcoina, czyli około 300 dolarów amerykańskich[1].
Czy należy płacić?
CISA zaznacza, że zapłata nie gwarantuje uwolnienia plików, a jedynie to, że przestępcy otrzymują pieniądze i czasem dane rachunku bankowego ofiary. Odszyfrowanie plików nie usuwa też samej infekcji[1].
Czy Windows 10 był dotknięty atakiem?
Microsoft pisze, że atak z 12 maja nie był wymierzony w klientów z Windows 10[3]. Biuletyn MS17-010 obejmuje jednak wszystkie obsługiwane wersje Windows, z oceną ważności „Critical”[2].
Czy stary system bez wsparcia był narażony?
Tak. Microsoft stwierdził, że klienci używali wersji, które nie otrzymywały już standardowego wsparcia i dlatego nie dostali marcowej aktualizacji. 13 maja 2017 producent udostępnił poprawkę dla Windows XP, Windows 8 i Windows Server 2003[3].
W skórze atakującego
Cel jest finansowy. Technika, którą MITRE nazywa „Data Encrypted for Impact”, polega na szyfrowaniu danych na dużej liczbie maszyn w sieci, a następnie zatrzymaniu klucza deszyfrującego, aby uzyskać pieniądze[6]. Aby zmaksymalizować szkody, takie programy mogą mieć funkcje robaka i przemieszczać się po sieci, opierając się na innych technikach, w tym na udziałach SMB[6].
WannaCry najpierw szuka celów: analizuje swój segment sieci lokalnej w poszukiwaniu maszyn do zaatakowania i do skopiowania się na nie[4]. MITRE opisuje ten rodzaj wykorzystania usług zdalnych jako sposób przemieszczania się z maszyny na maszynę po wejściu do sieci i zaznacza, że serwery są celem szczególnie atrakcyjnym, a stacje robocze także mogą nim być, jeśli dają dostęp do innych zasobów[5].
7 czerwca 2018 CISA zaktualizowała swój alert, dodając publiczne przypisanie tego wariantu rządowi Korei Północnej przez rząd USA[1]. MITRE wiąże WannaCry z grupą Lazarus[4].
Co widać na ekranie
Dla ofiary pliki stają się nieczytelne i pojawia się żądanie okupu w bitcoinach[4]. Oprogramowanie może działać w 27 językach[1]. Szuka plików biurowych, plików PDF, obrazów, plików audio i wideo, kodu źródłowego, archiwów, kluczy i certyfikatów, a następnie szyfruje je za pomocą RSA i AES[4]. Co kilka sekund sprawdza też, czy podłączono nowe dyski, aby zaszyfrować ich zawartość[4].
Po stronie systemu usuwa lub wyłącza funkcje odzyskiwania Windows[4] i próbuje zatrzymać procesy związane z Exchange, Microsoft SQL Server i MySQL, aby dotrzeć do ich baz danych[4]. Instaluje się jako usługa o nazwie mssecsvc2.0, z wyświetlaną nazwą „Microsoft Security Center (2.0) Service”[1].
Pod maskąZespoły IT
SMB jest protokołem udostępniania plików, drukarek i portów szeregowych między maszynami z Windows w jednej sieci[7]. Biuletyn MS17-010 wyjaśnia, że atakujący może uzyskać zdalne wykonanie kodu, wysyłając specjalnie przygotowane komunikaty do serwera SMBv1[2]. Biuletyn wymienia identyfikatory od CVE-2017-0143 do CVE-2017-0148[2].
Analiza CISA opisuje dalszy przebieg w etapach. Pierwszy plik jest programem rozruchowym, który zawiera oprogramowanie wymuszające okup i rozprzestrzenia się za pomocą exploita MS17-010/EternalBlue[1]. Instaluje się jako usługa pod nazwą „mssecsvc2.0”, a następnie przeszukuje lokalne zakresy adresów na portach UDP 137 i 138 oraz TCP 139 i 445[1]. Jeśli port 445 odpowiada, uruchamia wątek wykonania, który wykorzystuje lukę, a potem zapisuje składnik szyfrujący w „C:\WINDOWS\tasksche.exe”[1].
Przed tym wszystkim program próbuje połączyć się z adresem zapisanym na stałe w kodzie. Jeśli połączenie się powiedzie, program się zatrzymuje. Jeśli się nie powiedzie, infekuje maszynę[1]. Na początku ta nazwa domeny nie była zarejestrowana, co pozwalało programowi się rozprzestrzeniać. W ciągu kilku dni badacze stwierdzili, że zarejestrowanie domeny i pozwolenie programowi na połączenie się z nią mocno ograniczało jego rozprzestrzenianie. Ruch do tej domeny jest od tamtej pory przekierowywany na monitorowany i nieszkodliwy serwer, a CISA zaleca administratorom, aby nie blokowali tego ruchu[1].
Neutralizowana ilustracja zachowania opisanego przez CISA [1]:
1. [program próbuje połączyć się z nazwą domeny zapisaną na stałe w kodzie: jeśli odpowiada, program się zatrzymuje]
2. [w przeciwnym razie instaluje się jako usługa o nazwie mssecsvc2.0]
3. [przeszukuje sieć lokalną i próbuje połączyć się z portem TCP 445]
4. [jeśli port odpowiada, wykorzystuje lukę SMBv1 opisaną w MS17-010]MITRE zauważa także, że WannaCry zaraził najpierw sieci informatyczne, a potem przez lukę MS17-010 dotarł do sieci przemysłowych[4].
Analizy incydentówPrawdziwe przypadki
12 maja 2017: rozprzestrzenienie się na świecie w kilka godzin
CISA datuje odkrycie najnowszej wersji WannaCry na ranek 12 maja 2017, z szybkim rozprzestrzenianiem się w ciągu kilku godzin i pierwszymi zgłoszeniami około 4 rano czasu wschodnich Stanów Zjednoczonych[1]. MITRE mówi o ataku o zasięgu światowym, który dotknął ponad 150 krajów[4]. Alert zaznacza, że poprawka istniała od 14 marca 2017[1].
13 maja 2017: poprawka dla systemów bez wsparcia
13 maja Microsoft publikuje stronę z zaleceniami dla klientów. Producent ogłasza na niej środek, który określa jako „highly unusual”: udostępnienie aktualizacji zabezpieczeń wszystkim, także dla Windows XP, Windows 8 i Windows Server 2003, które były objęte wsparciem już tylko na podstawie umowy[3]. Prosi organizacje, które jeszcze tego nie zrobiły, o niezwłoczne wdrożenie biuletynu MS17-010[3].
22 maja 2017: narzędzie do czyszczenia
22 maja 2017 Microsoft publikuje aktualizację swojego narzędzia do usuwania złośliwego oprogramowania (MSRT), które wykrywa i usuwa WannaCrypt na maszynach, na których działa Windows Update[3].
Źródła
- CISA, „Indicators Associated With WannaCry Ransomware | CISA”, 12 maja 2017. https://www.cisa.gov/news-events/alerts/2017/05/12/indicators-associated-wannacry-ransomware (dostęp 10 listopada 2026)
- Microsoft, „Microsoft Security Bulletin MS17-010 - Critical”, 14 marca 2017. https://learn.microsoft.com/en-us/security-updates/securitybulletins/2017/ms17-010 (dostęp 10 listopada 2026)
- Microsoft, „Customer Guidance for WannaCrypt attacks”, 13 maja 2017. https://www.microsoft.com/en-us/msrc/blog/2017/05/customer-guidance-for-wannacrypt-attacks (dostęp 10 listopada 2026)
- MITRE ATT&CK, „WannaCry, Software S0366 | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/software/S0366/ (dostęp 10 listopada 2026)
- MITRE ATT&CK, „Exploitation of Remote Services, Technique T1210 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1210/ (dostęp 10 listopada 2026)
- MITRE ATT&CK, „Data Encrypted for Impact, Technique T1486 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1486/ (dostęp 10 listopada 2026)
- MITRE ATT&CK, „Remote Services: SMB/Windows Admin Shares, Sub-technique T1021.002 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1021/002/ (dostęp 10 listopada 2026)
Zacytuj ten artykuł
Brain, „WannaCry i EternalBlue”, Cyberpedia, 2026. https:/
BibTeX
@misc{brain_cp134_pl_2026,
author = {Brain},
title = {WannaCry i EternalBlue},
year = {2026},
howpublished = {Cyberpedia},
url = {https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/wannacry-eternalblue-ransomware-swiatowy/},
note = {CC BY 4.0}
}