Testowanie wewnętrznego asystenta AI przed jego udostępnieniem
Przed udostępnieniem asystenta AI pracownikom zespół celowo go atakuje i mierzy jego odpowiedzi. Oto jak i co można w tym zrobić.
Na tej stronie
W 30 sekund
- Gdzie to się zdarza
- Przed udostępnieniem asystenta AI pracownikom. NIST zaznacza, że red teaming może odbywać się przed udostępnieniem modelu lub systemu publicznie albo po nim, a jego sekcja skupia się na kontekście poprzedzającym wdrożenie[3].
- Testowane ryzyka
- NIST zalicza do ryzyk wymagających testów przekierowane polecenia (jailbreaking), wycieki informacji wrażliwych oraz fałszywe odpowiedzi podawane z przekonaniem[3].
- Odruch
- Uczestniczyć w testach, gdy zespół to proponuje, notować i zgłaszać każde dziwne zachowanie oraz nie udostępniać asystenta innym osobom bez zatwierdzenia przez odpowiedzialny zespół.
O co chodzi
Zanim wewnętrzny asystent AI zostanie udostępniony pracownikom, zespół, który za niego odpowiada, może celowo go zaatakować, aby znaleźć jego luki. To ćwiczenie nazywa się red teaming. Termin oznaczał pierwotnie systematyczne ataki prowadzone w celu testowania podatności bezpieczeństwa. W przypadku dużych modeli językowych objął on różnego rodzaju próby, testy i ataki na systemy AI[1].
Red teaming nie zastępuje systematycznej pracy polegającej na pomiarze i poprawianiu[1]. Autorzy wniosków z doświadczeń Microsoftu, opartych na ponad 100 przetestowanych produktach generatywnej AI, zaliczają do swoich lekcji to, że red teaming AI nie jest safety benchmarkingiem[2].
Pytania wprost
Czym jest red teaming asystenta AI?
NIST opisuje ćwiczenia często prowadzone w kontrolowanym środowisku, we współpracy z twórcami, aby wykryć niepożądane zachowania lub wyniki, zrozumieć, jak mogłyby powstać, i sprawdzić mechanizmy zabezpieczające[3]. Określa red teaming AI jako praktykę, która się rozwija[3]. Inicjatywa AI Red Teaming organizacji OWASP wskazuje, że dostarczy ustandaryzowanej metodyki, wraz z benchmarkami, narzędziami i ramami pracy[7].
Czy red teaming zastępuje ocenę opartą na pomiarze?
Nie. Według Microsoftu red teaming nie zastępuje systematycznego pomiaru. Pomaga odkrywać i identyfikować szkody, co pozwala następnie wybrać miary służące do sprawdzenia skuteczności poprawek[1]. Microsoft zaleca jako dobrą praktykę rozpoczęcie od pierwszej, ręcznej tury red teamingu przed pomiarami systematycznymi[1]. Ta pierwsza tura służy do sporządzenia listy szkód, które trzeba zmierzyć i naprawić[1].
Kto testuje?
Microsoft radzi zebrać zróżnicowaną grupę, dobraną pod względem doświadczenia, profili i specjalizacji przydatnych w dziedzinie produktu. Testerzy o nastawieniu ofensywnym i doświadczeni w bezpieczeństwie pomagają zrozumieć ryzyka bezpieczeństwa. Zwykli użytkownicy, którzy nie uczestniczyli w tworzeniu produktu, wnoszą inne spojrzenie na szkody, z jakimi zetkną się użytkownicy[1]. NIST opisuje również red teaming prowadzony przez szeroką publiczność, czyli przez użytkowników, którzy niekoniecznie są ekspertami od AI ani od techniki, i zaznacza, że ta forma może być skuteczniejsza przy dużych grupach testerów[3].
Jakie ryzyka testować przed udostępnieniem?
Wyróżniają się trzy grupy ryzyk.
- Przekierowane polecenia. NIST nazywa jailbreakingiem celowe tworzenie poleceń, które omijają kontrole nad odpowiedziami[3]. OWASP stawia wstrzykiwanie poleceń (Prompt Injection) na czele swojej listy ryzyk aplikacji opartych na modelach językowych na 2025 rok[4]. Microsoft wymienia też wydobycie polecenia systemowego (meta prompt) wśród kwestii, które mogą badać specjaliści ds. bezpieczeństwa[1].
- Wycieki danych. OWASP wymienia ujawnienie informacji wrażliwych oraz wyciek polecenia systemowego[4]. NIST podaje, że podczas ataków modele ujawniły informacje wrażliwe pochodzące z domeny publicznej, które znajdowały się w ich danych treningowych[3].
- Fałszywe odpowiedzi. NIST nazywa to ryzyko konfabulacją: system wytwarza i przedstawia z przekonaniem treść fałszywą lub błędną[3]. Ryzyko pojawia się, gdy użytkownik wierzy tej treści z powodu pewnego tonu odpowiedzi[3]. OWASP zalicza dezinformację do swoich dziesięciu ryzyk[4].
Jak to działa
Postępowanie przebiega w cyklu: określać zakres, testować, mierzyć, poprawiać, zaczynać od nowa.
Określać zakres. Microsoft zachęca, by przed testami zaplanować, kto testuje, co, w jaki sposób i jak zapisywać wyniki[1]. Podręcznik OWASP proponuje metodę w ośmiu fazach: planowanie, rozpoznanie, mapowanie powierzchni ataku, eksploatacja, utrwalenie, ocena skutków, raport i naprawa[6].
Testować. Według Microsoftu można testować model bazowy wraz z jego systemem bezpieczeństwa, samą aplikację albo jedno i drugie, przed poprawkami i po nich[1]. Aplikację najlepiej testować przez jej interfejs, a w miarę możliwości na interfejsie produkcyjnym, który najbardziej przypomina rzeczywiste użycie[1]. Microsoft sugeruje, by zacząć od testów otwartych, a następnie sporządzić listę szkód wraz z definicjami i przykładami, która kieruje kolejnymi turami[1].
Mierzyć. Microsoft zaleca testowanie wersji produktu z zabezpieczeniami i bez nich oraz dodanie pomiarów systematycznych po pierwszej turze ręcznej[1]. Po każdej turze krótki raport skierowany do zainteresowanych stron wylicza główne problemy, daje dostęp do surowych danych i przedstawia plan kolejnych tur[1].
Poprawiać i zaczynać od nowa. Microsoft proponuje sprawdzić, czy plan testów obejmuje filtry treści, użyć technik tworzenia poleceń, aby zmniejszyć ryzyko, a następnie przetestować ponownie, by potwierdzić ulepszenia[1]. Autorzy wniosków z doświadczeń Microsoftu piszą, że praca nad zabezpieczaniem systemów AI nigdy nie zostanie zakończona[2].
Wytyczne NCSC (Wielka Brytania), opublikowane 27 listopada 2023 roku, wskazują, że bezpieczeństwo musi być „a core requirement, not just in the development phase, but throughout the life cycle of the system”[5]. Playbook NIST, stosowany dobrowolnie, porządkuje swoje sugestie wokół czterech funkcji: Govern, Map, Measure i Manage[8].
Co robić
Pracownik niebędący technikiem może działać w czterech miejscach.
Uczestniczyć w testach. Jeśli zespół włącza Pana/Panią do tury testów, Microsoft wskazuje, że przydatne może być przekazanie testerom jasnych wskazówek: cel tury, funkcje do przetestowania i dostęp, rodzaje problemów, które są celem testów, czas do poświęcenia, sposób zapisywania i osoba, z którą należy się kontaktować[1]. Pana/Pani status zwykłego użytkownika ma w tym ćwiczeniu wartość[1].
Notować to, co widać. Microsoft proponuje zapisać datę przykładu, identyfikator pary wejście/wyjście, jeśli jest dostępny, wpisany tekst oraz opis lub zrzut ekranu odpowiedzi[1]. Wspólny arkusz kalkulacyjny jest często najprostszą metodą, a każdy może w nim przeczytać przykłady pozostałych osób[1].
Zgłaszać dziwne zachowanie. NIST wskazuje, że po udostępnieniu modelu można zbierać bezpośrednie opinie użytkowników w środowisku produkcyjnym[3]. Wytyczne NCSC zaliczają opracowanie procesów zarządzania incydentami do tematów bezpiecznego wdrożenia[5]. W praktyce należy zgłosić zespołowi asystenta to, co zostało zauważone, wraz z datą i wpisanym tekstem.
Nie udostępniać narzędzia bez zatwierdzenia. NCSC wymienia odpowiedzialne wdrożenie produkcyjne wśród tematów wdrożenia[5]. Dla pracownika oznacza to po prostu, że nie należy udostępniać asystenta innym osobom bez zgody zespołu, który za niego odpowiada.
Pułapki
- Brać pojedynczy przykład za statystykę. Microsoft prosi, by raport precyzował, że red teaming służy do ujawnienia i zrozumienia powierzchni ryzyka, i by nikt nie interpretował odosobnionego przykładu jako miary częstości szkody[1].
- Nie mówić, gdzie odbył się test. Microsoft radzi wskazać, które punkty dostępu posłużyły do testów, i ponowić test na interfejsie produkcyjnym, gdy użyto innego punktu dostępu[1].
- Wierzyć odpowiedzi tylko dlatego, że jest poparta argumentami. NIST zauważa, że wyniki mogą zawierać zmyślone rozumowania lub cytaty, które rzekomo uzasadniają odpowiedź, co może prowadzić do nadmiernego zaufania do niej[3].
- Stosować wyniki bez ich analizy. NIST pisze, że wyniki red teamingu powinny zostać dodatkowo przeanalizowane, zanim zostaną włączone do zarządzania i podejmowania decyzji[3].
- Liczyć wyłącznie na maszynę albo wyłącznie na człowieka. Autorzy wniosków z doświadczeń Microsoftu zauważają, że automatyzacja może pomóc objąć większą część krajobrazu ryzyk, a element ludzki w red teamingu AI jest kluczowym punktem ich lekcji[2].
Źródła
- Microsoft, „Planning red teaming for large language models (LLMs) and their applications”. https://learn.microsoft.com/en-us/azure/foundry/openai/concepts/red-teaming (dostęp 14 listopada 2026)
- arXiv, „Lessons From Red Teaming 100 Generative AI Products”, 13 stycznia 2025. https://arxiv.org/abs/2501.07238 (dostęp 14 listopada 2026)
- NIST, „Artificial Intelligence Risk Management Framework: Generative Artificial Intelligence Profile”. https://nvlpubs.nist.gov/nistpubs/ai/NIST.AI.600-1.pdf (dostęp 14 listopada 2026)
- OWASP, „LLMRisks Archive”. https://genai.owasp.org/llm-top-10/ (dostęp 14 listopada 2026)
- NCSC (Royaume-Uni), „Guidelines for secure AI system development”, 27 listopada 2023. https://www.ncsc.gov.uk/collection/guidelines-secure-ai-system-development (dostęp 14 listopada 2026)
- OWASP, „GenAI Red Teaming Manual Version 1.0”, 20 października 2026. https://genai.owasp.org/resource/genai-red-teaming-manual-version-1-0/ (dostęp 14 listopada 2026)
- OWASP, „AI Red Teaming Initiative”, 13 listopada 2025. https://genai.owasp.org/initiatives/ai-red-teaming-initiative/ (dostęp 14 listopada 2026)
- NIST, „NIST AI RMF Playbook”, 8 lipca 2022. https://www.nist.gov/itl/ai-risk-management-framework/nist-ai-rmf-playbook (dostęp 14 listopada 2026)
Zacytuj ten artykuł
Brain, „Testowanie wewnętrznego asystenta AI przed jego udostępnieniem”, Cyberpedia, 2026. https:/
BibTeX
@misc{brain_cp511_pl_2026,
author = {Brain},
title = {Testowanie wewnętrznego asystenta AI przed jego udostępnieniem},
year = {2026},
howpublished = {Cyberpedia},
url = {https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/testowanie-asystenta-ai-red-teaming-przed-udostepnieniem/},
note = {CC BY 4.0}
}