Porzucona subdomena: gdy atakujący ją przejmuje
Zapomniany wpis DNS może pozwolić atakującemu przejąć subdomenę firmy. Na czym polega pułapka, co widać na ekranie i jakie są odruchy.
Na tej stronie
W 30 sekund
- Gdzie to się zdarza
- Pod adresem firmy (subdomeną), której wpis DNS nadal kieruje do usuniętej usługi[3].
- Czego chce atakujący
- Wykorzystać nazwę, którą użytkownicy i klienci już znają[1], aby umieścić phishing lub zbierać pliki cookie[3].
- Odruch
- Subdomena, która nagle wyświetla nieoczekiwane treści, może oznaczać przejęcie[1]; nie należy nic wpisywać na tej stronie i trzeba ją zgłosić zespołowi IT.
- Jeśli już się stało
- Należy bez zwłoki uprzedzić zespół IT, bo jeśli dane logowania zostały przechwycone przez phishing, zainteresowani użytkownicy powinni zostać ostrzeżeni[1].
O co chodzi
Subdomena to adres umieszczony przed nazwą domeny firmy. Atakujący może ją przejąć, gdy wpis DNS, najczęściej typu CNAME, wskazuje usługę w chmurze, która została usunięta: atakujący zgłasza się po osierocony zasób i publikuje wybrane przez siebie treści w subdomenie ofiary[1].
NCSC (Wielka Brytania) opisuje przypadek z listopada 2021 roku: część witryny Department for Transport wyświetliła jawne treści dla dorosłych zamiast statystyk ruchu, ponieważ jej subdomena została przejęta[2]. Dla pracownika pułapka polega na tym, że nazwa firmy rzeczywiście występuje w adresie, choć strona należy do atakującego[1].
Pytania wprost
Czym jest porzucona subdomena?
To subdomena, której wpis DNS wskazuje zasób Azure, który już nie istnieje. Microsoft nazywa takie wpisy „dangling DNS” i zaznacza, że wpisy CNAME są szczególnie narażone[3]. Wpis powinien zostać usunięty razem z zasobem; jeśli pozostaje, subdomena jest nadal ogłaszana jako aktywna, choć nie prowadzi już donikąd[3].
Jak rozpoznać subdomenę, która została już przejęta?
OWASP wymienia wśród oznak: subdomena nagle wyświetla nieoczekiwane treści, stronę parkingową albo inną aplikację niż oczekiwana; użytkownicy zgłaszają e-maile lub strony phishingowe, które wydają się pochodzić z tej subdomeny[1]. Pracownik widzi tylko pierwszą z tych oznak, stąd znaczenie zgłaszania.
Co grozi po wpisaniu danych logowania na takiej stronie?
Microsoft opisuje w szczególności dwa zastosowania: phishing, który wykorzystuje subdomeny o autentycznym wyglądzie, oraz zbieranie plików cookie od niczego niepodejrzewających odwiedzających[3]. Atakujący kontroluje treść strony i może jej użyć do phishingu[3].
Czy kłódka w przeglądarce chroni?
Nie. Microsoft pisze, że według utrwalonego błędnego przekonania certyfikaty SSL chronią witrynę i pliki cookie użytkowników, podczas gdy atakujący może użyć przejętej subdomeny, aby zażądać ważnego certyfikatu i go uzyskać[3]. Ważny certyfikat może też wzmacniać postrzeganą wiarygodność złośliwej witryny[3].
Kto za to odpowiada?
Według NCSC dostawcy usług odgrywają tu rolę, ponieważ pozwalają każdemu, także podmiotom złośliwym, rejestrować zasoby pod dowolnymi nazwami, ale odpowiedzialność ostatecznie spoczywa na właścicielu wpisu[2]. Dla pracownika oznacza to, że poprawka zależy od zespołu zarządzającego DNS.
Co robić po natrafieniu na firmową stronę o dziwnej treści?
Nie należy nic na niej wpisywać: takie strony mogą służyć do phishingu i zbierania plików cookie[3]. Trzeba ją zgłosić zespołowi IT. Usunięcie wpisu DNS jest według OWASP najszybszym środkiem, ponieważ przerywa powiązanie między domeną firmy a zasobem atakującego[1].
W skórze atakującego
Microsoft opisuje kolejne etapy: atakujący wypatruje porzuconej subdomeny za pomocą powszechnych metod i narzędzi, tworzy u tego samego dostawcy zasób o dokładnie takiej samej nazwie jak dawny, a ruch przeznaczony dla subdomeny trafia wtedy do niego[3].
OWASP zauważa, że ta podatność regularnie należy do najczęściej zgłaszanych w programach bug bounty i utrzymuje się, bo jest problemem organizacyjnym: zespoły tworzą wpisy DNS, uruchamiając usługę, ale rzadko mają procedurę ich usuwania po jej wyłączeniu[1]. Wśród wymienianych przyczyn są tymczasowe zasoby w chmurze, nigdy nieposprzątane wersje demonstracyjne oraz fuzje i przejęcia, w których odziedziczone strefy DNS są źle zinwentaryzowane[1].
To, co atakujący może z tym zrobić, wykracza poza wyświetlenie podmienionej strony. OWASP wymienia kradzież plików cookie sesji powiązanych z domeną nadrzędną, hostowanie stron phishingowych w domenie znanej użytkownikom, naruszenie przepływów OAuth i SSO, które autoryzują subdomenę, uzyskanie ważnych certyfikatów TLS oraz odbieranie e-maili, jeśli dotyczy to wpisów MX[1]. NCSC[2] dodaje, że te podatności są często wykorzystywane w atakach phishingowych, aby uczynić je bardziej wiarygodnymi.
Najbardziej narażone są wpisy CNAME, ale także wpisy A wskazujące zwolniony adres IP, wpisy NS delegujące do zewnętrznego dostawcy DNS oraz wpisy MX[1]. Według OWASP WSTG przejęcie wpisu NS ma największy wpływ, ponieważ może dać kontrolę nad całą strefą DNS[4]. Wpis wieloznaczny (wildcard) wskazujący podatną usługę wzmacnia skutek, bo kontrola nad celem daje kontrolę nad nieograniczoną liczbą subdomen[4].
NCSC wyjaśnia zasadę od strony konfiguracji: subdomena jest ustawiona tak, aby wyświetlać treści hostowane u strony trzeciej, co ujawnia wpis CNAME, a atakujący może założyć konto u dostawcy, zarejestrować wygasłą nazwę i umieścić tam własne treści[5].
Baza MITRE ATT&CK zalicza przejęcie subdomen do podtechniki T1584.001 taktyki „Resource Development”: przeciwnik przejmuje kontrolę nad subdomeną, aby prowadzić swoje operacje, korzystając z zaufania związanego z tą domeną[6]. MITRE dodaje, że duża część tej aktywności odbywa się poza zasięgiem widoczności zaatakowanej organizacji, co utrudnia jej wykrycie[6].
Co widać na ekranie
Na pierwszy rzut oka nic niepokojącego: adres zaczyna się od nazwy firmy, czasem z kłódką[3]. Strona może być stroną phishingową, stroną parkingową albo aplikacją, której nikt nie rozpoznaje[1]. W przypadku Department for Transport były to treści dla dorosłych zamiast statystyk[2].
Przed przejęciem porzucona subdomena zwraca często stronę błędu dostawcy. Dla GitHub Pages odpowiedzią jest na przykład „There isn't a GitHub Pages site here.”[4]. OWASP publikuje listę odpowiedzi błędów tego rodzaju dla innych usług, której zespoły techniczne używają do wykrywania osieroconych wpisów[1].
Oto przebieg, z fikcyjnymi i zneutralizowanymi nazwami. Ten blok jest ilustracją, a nie prawdziwym adresem.
[wpis-dns] blog.entreprise.invalid CNAME appli-blog.fournisseur-cloud.invalid
[stan] usługa "appli-blog" została usunięta, wpis pozostał
[atakujacy] tworzy usługę o tej samej nazwie u tego samego dostawcy
[wynik] blog.entreprise.invalid wyświetla treści atakującegoPod maskąZespoły IT
Ta część dotyczy głównie zespołów technicznych, ale wyjaśnia, o co można je poprosić.
Kolejność działań ma znaczenie. OWASP zaleca, aby zatrzymać usługę, przekierować subdomenę lub wyświetlić stronę konserwacyjną, zaktualizować albo usunąć wpis DNS, poczekać na propagację (co najmniej przez czas TTL, zwykle od 300 do 3 600 sekund), a dopiero potem usunąć zasób w chmurze[1]. Częsty błąd to zrobienie tego odwrotnie, co natychmiast otwiera okno na przejęcie, dopóki nikt nie zauważy osieroconego wpisu[1].
Zespoły mają do dyspozycji kilka środków:
- Prowadzić inwentarz, który łączy każdy wpis DNS z docelowym zasobem i odpowiedzialnym zespołem[1]. Microsoft zaleca utrzymywanie katalogu adresów punktów końcowych Azure (FQDN) i ich opiekunów aplikacji[3].
- Wpisać usunięcie wpisu DNS na listę obowiązkowych kontroli przy wycofywaniu usługi[3].
- Regularnie analizować wpisy DNS: OWASP wymienia kontrole codzienne lub cotygodniowe oraz włączenie ich do potoków wdrożeniowych[1].
- Korzystać z weryfikacji domeny, gdy dostawca ją oferuje, na przykład z wpisu TXT asuid dla Azure App Service[3].
- Ograniczać wpisy wieloznaczne i unikać plików cookie sesji ważnych dla całej domeny nadrzędnej[1].
W razie wykrycia przejęcia OWASP wskazuje, by natychmiast usunąć wpis, unieważnić certyfikaty wystawione w tym okresie, ocenić skutki, uprzedzić zainteresowanych użytkowników, jeśli wrażliwe dane zostały narażone na ujawnienie, a następnie poszukać innych osieroconych wpisów[1]. NCSC wskazuje, że jeśli subdomena nie jest już potrzebna, wpis CNAME można bezpiecznie usunąć[5]. NCSC opracowało narzędzie wykrywające o nazwie STAR (Subdomain Takeover Alerts and Reporting); w grudniu 2021 roku wykryło ono 69 100 podatnych subdomen w analizowanych przez siebie zbiorach danych[2].
Analizy incydentówPrawdziwe przypadki
Listopad 2021: subdomena Department for Transport
W listopadzie 2021 roku część witryny Department for Transport prezentująca statystyki ruchu wyświetliła jawne treści dla dorosłych, ponieważ dana subdomena została przejęta[2]. NCSC przedstawia ten przypadek jako ilustrację sytuacji, w której właściciel domeny mógł przez pomyłkę skonfigurować subdomenę tak, aby wskazywała zasób jeszcze niezarejestrowany lub już niezarejestrowany[2]. Przypomina, że odpowiedzialność ostatecznie spoczywa na właścicielu wpisu[2].
NCSC umieszcza ten przypadek w szerszym trendzie: ponad 25 % zgłoszeń otrzymanych przez jego Vulnerability Reporting Service w 2021 roku dotyczyło subdomen z podatnym wpisem DNS, co czyniło je drugim najczęściej zgłaszanym rodzajem podatności[2].
Źródła
- OWASP, „Subdomain Takeover Prevention - OWASP Cheat Sheet Series”. https://cheatsheetseries.owasp.org/cheatsheets/Subdomain_Takeover_Prevention_Cheat_Sheet.html (dostęp 14 listopada 2026)
- NCSC (Royaume-Uni), „Active Cyber Defence - The Fifth Year”. https://www.ncsc.gov.uk/files/ACD-The-Fifth-Year-full-report.pdf (dostęp 14 listopada 2026)
- Microsoft, „Prevent dangling DNS entries and avoid subdomain takeover”. https://learn.microsoft.com/en-us/azure/security/fundamentals/subdomain-takeover (dostęp 14 listopada 2026)
- OWASP, „Subdomain Takeover”. https://wstg.owasp.org/latest/4-Web_Application_Security_Testing/02-Configuration_and_Deployment_Management/10-Subdomain_Takeover/ (dostęp 14 listopada 2026)
- NCSC (Royaume-Uni), „NCSC Vulnerability Disclosure Toolkit V2”. https://www.ncsc.gov.uk/files/NCSC-Vulnerability-disclosure-Toolkit-v2.pdf (dostęp 14 listopada 2026)
- MITRE ATT&CK, „Compromise Infrastructure: Domains, Sub-technique T1584.001 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1584/001/ (dostęp 14 listopada 2026)
Zacytuj ten artykuł
Brain, „Porzucona subdomena: gdy atakujący ją przejmuje”, Cyberpedia, 2026. https:/
BibTeX
@misc{brain_cp016_pl_2026,
author = {Brain},
title = {Porzucona subdomena: gdy atakujący ją przejmuje},
year = {2026},
howpublished = {Cyberpedia},
url = {https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/subdomain-takeover-porzucona-subdomena/},
note = {CC BY 4.0}
}