Nagłówki bezpieczeństwa HTTP
Jak strona prosi przeglądarkę o ochronę za pomocą CSP, HSTS, X-Frame-Options i CORS oraz co z tego może zauważyć pracownik.
Na tej stronie
W 30 sekund
- Gdzie to się zdarza
- Na każdej stronie internetowej, publicznej, wewnętrznej lub udostępnionej przez partnera.
- Czego chce atakujący
- Sprawić, by w stronie wykonał się skrypt (CSP ogranicza dozwolone źródła treści[2]), przechwycić połączenie, które przechodzi na HTTP (HSTS wymusza HTTPS[3]) albo ukryć stronę pod pułapkową ramką (przeciwdziałają temu X-Frame-Options i frame-ancestors[4]).
- Odruch
- Wobec ostrzeżenia o certyfikacie lub strony zachowującej się nieoczekiwanie nie przechodzić dalej, zatrzymać się i powiadomić zespół webowy lub dział bezpieczeństwa.
- Jeśli już się stało
- Jeśli zaakceptowano wyjątek dla certyfikatu lub wpisano hasło na podejrzanej stronie, należy bezzwłocznie powiadomić dział bezpieczeństwa i zmienić dane hasło.
O co chodzi
Gdy strona internetowa wysyła stronę, dołącza do niej wiersze z ustawieniami, czyli nagłówki odpowiedzi HTTP. Przeglądarka je odczytuje i się do nich stosuje. Według OWASP te nagłówki łatwo wdrożyć i mogą pomóc zapobiegać lukom takim jak cross-site scripting, clickjacking i ujawnienie informacji[1].
Pracownik niczego nie konfiguruje: te reguły ustawia się po stronie serwera i należą do zespołu webowego. Wystarczy, że wie, co robią, aby zrozumieć, dlaczego przeglądarka czasem odmawia otwarcia strony, i rozpoznać zachowanie, które warto zgłosić.
Pytania wprost
Czym jest nagłówek bezpieczeństwa?
To wiersz, który serwer dodaje do odpowiedzi, aby przekazać przeglądarce polecenie. Najczęściej ogranicza on to, co strona ma prawo robić. Projekt OWASP Secure Headers opisuje te nagłówki jako ustawienia, które po wprowadzeniu mogą uchronić nowoczesne przeglądarki przed łatwymi do uniknięcia podatnościami[5].
Co robi CSP?
Content Security Policy (CSP) wskazuje, z jakich źródeł strona ma prawo ładować treści[1]. Może uniemożliwić stronie wykonywanie skryptów zapisanych w jej kodzie, ładowanie skryptów z dowolnych serwerów, wywoływanie funkcji eval, wysyłanie formularzy na inną stronę lub osadzanie obiektów, co blokuje na przykład fałszywy formularz logowania wstrzyknięty do strony[2].
CSP nie usuwa luk: OWASP przedstawia ją jako drugą warstwę ochrony, która znacznie utrudnia wykorzystanie luki, i zaznacza, że nie powinna być jedyną obroną przed XSS[2].
Co robi HSTS?
Gdy zgodna przeglądarka otrzyma ten nagłówek, nie wysyła już niczego przez HTTP do danej domeny i przechodzi w całości na HTTPS. Usuwa też ekrany, które proponują kontynuowanie mimo nieprawidłowego certyfikatu[3]. To chroni osobę, która wpisuje adres bez kłódki HTTPS lub otwiera starą zakładkę: atakujący znajdujący się na trasie połączenia nie może liczyć na kliknięcie akceptacji[3].
Co robi X-Frame-Options?
Wskazuje, czy strona może wyświetlać się w ramce (frame, iframe, embed lub object) innej strony[1]. Stawką jest clickjacking: atakujący nakłada przezroczyste lub nieprzezroczyste warstwy, aby ofiara kliknęła przycisk z innej strony, choć sądzi, że klika przycisk własnej strony[6]. Przykład podany przez OWASP to przycisk „click here for a free iPod” umieszczony dokładnie nad przyciskiem „delete all messages” poczty załadowanej w niewidocznej ramce[6]. Naciśnięcia klawiszy można w ten sam sposób przekierować[6].
OWASP wskazuje, że dyrektywa frame-ancestors w CSP sprawia, iż X-Frame-Options jest przestarzały w przeglądarkach, które ją obsługują[1].
Co robi CORS?
Domyślnie przeglądarka stosuje same-origin policy: strona nie może odczytywać danych z innej domeny[7]. Dwa adresy mają to samo pochodzenie, jeśli ich schemat, host i port są identyczne[7]. CORS pozwala serwerowi złagodzić tę regułę dla wskazanych przez niego stron. Według Microsoftu CORS nie jest funkcją bezpieczeństwa, lecz osłabia zabezpieczenia, a API nie jest bezpieczniejsze dlatego, że zezwala na CORS[7].
Co może zauważyć pracownik?
Niewiele, i to jest normalne. HSTS ma widoczny skutek: przeglądarka nie proponuje już pominięcia nieprawidłowego certyfikatu[3]. Jeśli wewnętrzna strona lub narzędzie partnera pozwala Panu/Pani „kontynuować mimo to” po ostrzeżeniu o certyfikacie albo jeśli strona wyświetla kłódkę, ale zachowuje się nietypowo, należy zgłosić to zespołowi webowemu w takiej postaci, w jakiej się to zauważyło. Diagnozowanie nagłówków nie należy do Pana/Pani.
Jak to działa
Serwer może wysłać CSP w nagłówku odpowiedzi, co jest formą preferowaną i daje dostęp do wszystkich jej funkcji, także we wszystkich odpowiedziach, a nie tylko na stronie głównej[2]. Wariant Content-Security-Policy-Report-Only niczego nie blokuje i wysyła raporty o naruszeniach: często służy jako pierwszy etap przed trybem blokującym[2]. Znacznik meta jest możliwy, gdy nagłówki wymykają się spod kontroli zespołu, ale nie daje ochrony przed wyświetlaniem w ramce[2].
W przypadku HSTS czas ważności ustawia się w sekundach. OWASP podaje przykład 63072000 sekund, czyli dwóch lat, oraz przykład 86400 sekund dla początkowego wdrożenia, w którym możliwe są błędy[3]. Lista wstępnego ładowania przeglądarki Chrome, przejęta przez Firefox i Safari, pozwala wpisać domenę, za zgodą jej właściciela[3].
Te ustawienia można też wprowadzić poza aplikacją. W przypadku X-Frame-Options OWASP wymienia dodanie ich przez filtr lub na poziomie zapory aplikacji webowych[4]. Taka zapora (WAF) chroni w sposób scentralizowany przed częstymi atakami i pozwala naprawić znaną lukę w jednym miejscu, zamiast w każdej aplikacji[8].
Co robić
Pana/Pani rola sprowadza się do kilku czynności.
- Nie przechodzić dalej mimo ostrzeżenia o certyfikacie. Scenariusz opisany przez OWASP to atakujący, który przedstawia nieprawidłowy certyfikat w nadziei, że użytkownik go zaakceptuje[3].
- Nie wpisywać hasła na stronie, która wydaje się dziwna, nawet z kłódką.
- Zgłosić zespołowi webowemu lub działowi bezpieczeństwa każde nieoczekiwane zachowanie: stronę wyświetlającą się w ramce, prośbę o potwierdzenie niepasującą do żadnej z Pana/Pani czynności, formularz logowania pojawiający się w trakcie przeglądania.
- Po stronie zespołu webowego sprawdzenie odbywa się za pomocą narzędzi do audytu. OWASP wymienia Mozilla Observatory, które kontroluje nagłówki strony, oraz SmartScanner, który analizuje całą stronę, podczas gdy narzędzia online testują zazwyczaj stronę główną[1].
Pułapki
- CORS otwarty dla wszystkich. OWASP zaleca wskazywanie konkretnych pochodzeń zamiast symbolu wieloznacznego *. Przyznaje, że symbol wieloznaczny może być potrzebny, na przykład dla publicznego API dostępnego z każdego miejsca[1].
- Zbyt liberalna CSP. Wartość 'unsafe-inline' zezwala na skrypty i style zapisane w stronie[2]. OWASP ostrzega, że polityka, która nie jest ścisła, a przy tym jest zbyt szczegółowa lub zbyt liberalna, prowadzi prawdopodobnie do obejść i utraty ochrony[2].
- Źle dobrany HSTS. Przy bardzo długim czasie ważności wygasły lub unieważniony certyfikat może uniemożliwić prawowitym użytkownikom dostęp do strony aż do końca tego czasu[1]. Opcja preload może mieć skutki trwałe, jeśli strona musi wrócić do HTTP[3]. Z kolei pominięcie includeSubDomains pozostawia otwarte ataki związane z plikami cookie, ponieważ subdomena może nimi manipulować[3].
- Nagłówek umieszczony w złym miejscu. Znacznik meta powtarzający X-Frame-Options nie działa: potrzebny jest prawdziwy nagłówek odpowiedzi, a ta sama zasada dotyczy frame-ancestors[4]. Ochrona przepada także wtedy, gdy proxy usuwa nagłówek[4].
- Uznanie problemu za rozwiązany. Wartość ALLOW-FROM jest przestarzała i nie ma skutku w nowoczesnych przeglądarkach[4]. DoubleClickjacking, który przechodzi przez osobne okna, nie jest zatrzymywany przez te ograniczenia wyświetlania w ramce: OWASP domaga się ochrony wrażliwych działań po stronie serwera[4].
Rzeczywiste przypadki
2014: forbes.com, legalna strona użyta do dotarcia do odwiedzających
Karta informacyjna MITRE o kompromitacji typu „drive-by” zalicza do tej techniki przypadki, w których internauta jest atakowany podczas odwiedzania strony w trakcie normalnego przeglądania, na przykład dlatego, że legalna strona została skompromitowana i wstrzyknięto do niej złośliwy kod[9]. Wymienia grupę APT19, która w 2014 roku przeprowadziła atak typu „watering hole” na forbes.com, aby skompromitować wybrane cele[9]. Ten rodzaj ataku jest często wymierzony w stronę odwiedzaną przez określoną społeczność, a celem jest dotarcie do konkretnego użytkownika lub grupy użytkowników[9]. Ten przypadek pokazuje, że odwiedzana strona nie musi być od początku złośliwa[9].
Źródła
- OWASP, „HTTP Security Response Headers Cheat Sheet”. https://cheatsheetseries.owasp.org/cheatsheets/HTTP_Headers_Cheat_Sheet.html (dostęp 10 listopada 2026)
- OWASP, „Content Security Policy Cheat Sheet”. https://cheatsheetseries.owasp.org/cheatsheets/Content_Security_Policy_Cheat_Sheet.html (dostęp 10 listopada 2026)
- OWASP, „HTTP Strict Transport Security Cheat Sheet”. https://cheatsheetseries.owasp.org/cheatsheets/HTTP_Strict_Transport_Security_Cheat_Sheet.html (dostęp 10 listopada 2026)
- OWASP, „Clickjacking Defense Cheat Sheet”. https://cheatsheetseries.owasp.org/cheatsheets/Clickjacking_Defense_Cheat_Sheet.html (dostęp 10 listopada 2026)
- OWASP, „OWASP Secure Headers Project”. https://owasp.org/projects/secure-headers-project (dostęp 10 listopada 2026)
- OWASP, „Clickjacking”. https://community.owasp.org/attacks/Clickjacking (dostęp 10 listopada 2026)
- Microsoft, „Enable Cross-Origin Requests (CORS) in ASP.NET Core”. https://learn.microsoft.com/en-us/aspnet/core/security/cors?view=aspnetcore-10.0 (dostęp 10 listopada 2026)
- Microsoft, „What is Azure Web Application Firewall?”. https://learn.microsoft.com/en-us/azure/web-application-firewall/overview (dostęp 10 listopada 2026)
- MITRE ATT&CK, „Drive-by Compromise”. https://attack.mitre.org/techniques/T1189/ (dostęp 10 listopada 2026)
Zacytuj ten artykuł
Brain, „Nagłówki bezpieczeństwa HTTP”, Cyberpedia, 2026. https:/
BibTeX
@misc{brain_cp230_pl_2026,
author = {Brain},
title = {Nagłówki bezpieczeństwa HTTP},
year = {2026},
howpublished = {Cyberpedia},
url = {https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/naglowki-bezpieczenstwa-http-csp-hsts/},
note = {CC BY 4.0}
}