Clone phishing: skopiowana legalna wiadomość e-mail
Clone phishing kopiuje prawdziwą wiadomość e-mail, którą odebrano, i zastawia pułapkę w załączniku lub linku. Jak go rozpoznać i co robić.
Na tej stronie
W 30 sekund
- Gdzie to się zdarza
- W poczcie e-mail, w postaci wiadomości już odebranej lub odpowiedzi w zwykłej wymianie korespondencji[1].
- Czego chce atakujący
- Skłonić do otwarcia załącznika z pułapką albo do kliknięcia linku, który instaluje oprogramowanie złośliwe lub wykrada hasło[1].
- Odruch
- Nie klikać, sprawdzić u nadawcy innym kanałem (rozmowa telefoniczna lub napisana wiadomość e-mail), a następnie zgłosić wiadomość[1].
O co chodzi
Clone phishing polega na skopiowaniu prawdziwej wiadomości e-mail wraz z załącznikami i ponownym wysłaniu jej pod nazwą pierwotnego nadawcy. Załączniki są podmieniane na oprogramowanie złośliwe, ale wyglądają jak dokumenty z oryginalnej wiadomości[1].
Taką wiadomość Pan/Pani już zna. Zwykły e-mail phishingowy przychodzi od nieznanego nadawcy, z tekstem często napisanym z błędami. Tutaj odbiorca rozpoznaje wiadomość, co ułatwia oszustwo[1].
Pytania wprost
Czym jest clone phishing?
To atak e-mailowy, w którym atakujący klonuje prawdziwą wiadomość wraz z załącznikami i wysyła ją ponownie, podając się za pierwotnego nadawcę. Proofpoint zestawia go z przejęciem konwersacji (thread hijacking)[1].
Czym różni się od przejęcia konwersacji?
W clone phishingu atakujący kopiuje wiadomość i podmienia w niej linki lub załączniki[1]. W przejęciu konwersacji kradnie istniejący łańcuch wiadomości na zainfekowanym komputerze, a następnie odpowiada w tym łańcuchu z podszytą tożsamością i ze złośliwym dokumentem w załączniku[3]. CERT-FR opisuje ten mechanizm w przypadku Emotetu: po przejęciu skrzynki atakujący wykradają e-maile i tworzą na ich podstawie odpowiedzi z pułapką[2].
Dlaczego taka wiadomość przechodzi przez filtry?
Jest często wysyłana z legalnego adresu, bez podszywania się, legalnymi kanałami. Filtry przepuszczają ją więc łatwiej, choć podszywanie się bywa stosowane dodatkowo[1].
Jakie szkody może wyrządzić?
Ransomware jest jednym z najczęstszych ładunków w clone phishingu. Załącznik może też zainstalować zdalny dostęp do komputera albo program rejestrujący naciśnięcia klawiszy, który wykrada hasła[1].
Co robić po otrzymaniu podejrzanej wiadomości?
Sprawdzić adres nadawcy i nie klikać żadnego linku w wiadomości: zamiast tego wpisać adres strony w przeglądarce[1]. Następnie potwierdzić wiadomość innym kanałem. Proofpoint zaleca sprawdzenie e-maila przez telefon do osoby kontaktowej albo napisanie bezpośrednio do niej[1]. CISA radzi poszukać innego sposobu skontaktowania się z tą osobą, na przykład telefonu lub SMS-a na numer, który już jest znany, bez dzwonienia pod numer podany w wiadomości[5].
Ostrożność obowiązuje także przy załącznikach, których się oczekuje: CISA i MS-ISAC zalecają otwierać je ostrożnie, nawet gdy nadawca wydaje się znany[3].
Czy trzeba zgłosić wiadomość?
Tak. Należy powiadomić administratorów lub osobę odpowiedzialną za pocztę e-mail: jeśli atak jest wymierzony w organizację, tę samą wiadomość mogą otrzymać inni pracownicy[1]. CISA wskazuje, że w poczcie istnieje także przycisk zgłaszania, a następnie zaleca usunąć wiadomość bez odpowiadania i klikania, także w link do rezygnacji z subskrypcji[5]. NCSC (Wielka Brytania) przypomina, że zgłoszenie chroni również innych[6].
W skórze atakującego
Atakujący potrzebuje wiadomości, którą jego cel rozpoznaje. Sposób jej zdobycia zależy od zwyczajów atakowanej firmy: wiadomość powitalna wysyłana osobom zapisanym na newsletter, plik PDF do podpisania w celu zatwierdzenia operacji albo odpowiedź działu obsługi klienta[1]. W tym ostatnim przypadku sam kontaktuje się z obsługą klienta i odpowiada złośliwą treścią[1].
Może też sklonować wiadomość firmy, z którą cel współpracuje, albo automatyczną wiadomość samego celu[1]. Niektóre ataki są wymierzone w konkretne osoby. Często kilka wiadomości jest wysyłanych jednocześnie do losowo wybranych pracowników: wystarczy, że jeden z nich da się złapać, by naruszyć sieć organizacji[1].
Co widać na ekranie
Wiadomość wygląda jak e-mail, który został już odebrany. Proofpoint podaje przykład miesięcznych wiadomości od usługi płatniczej: przycisk w fałszywej wiadomości nie prowadzi do prawdziwej strony, lecz do serwera atakującego, który ją naśladuje[1]. W środowisku zawodowym w skopiowanej wiadomości z powiadomieniem linki mogą zostać podmienione na linki prowadzące do strony, która wykrada dane logowania lub pobiera oprogramowanie złośliwe[1].
Tekst może być poprawny: sklonowana wiadomość może mieć dobrą gramatykę i ortografię[1]. Pozostają sygnały, które skłaniają do szybkiego działania: pilność, groźba zamknięcia konta, utrata pieniędzy lub kłopoty prawne[1]. CISA wymienia też wśród częstych sygnałów adresy lub linki z drobnym błędem, takie jak „amazan.com”[5].
Według CERT-FR e-mail z przejęciem konwersacji można rozpoznać po temacie, który zaczyna się od jednego lub kilku „Re:”, oraz po wiadomości zawierającej historię dyskusji, czasem z legalnymi załącznikami[2].
Pod maskąZespoły IT
Link w sklonowanej wiadomości może prowadzić w trzy miejsca: do fałszywej strony logowania firmy, do fałszywej strony usługi zewnętrznej, takiej jak Google lub Office 365, albo do strony, która pobiera oprogramowanie złośliwe na urządzenie[1].
W przypadku Emotetu skrypt uruchomiony po włączeniu makr łączy się z adresem, by pobrać ładunek, zwykle ze strony WordPress, która została przejęta[2]. Proofpoint zauważa, że takie adresy często da się rozpoznać po folderach o nazwach „wp-content”, „wp-admin” lub „wp-includes”[4].
Analizy incydentówPrawdziwe przypadki
Emotet, 2020: przejęcie konwersacji
Ten przypadek nie jest clone phishingiem w ścisłym sensie: Emotet nie kopiuje wiadomości, by podmienić w niej załącznik, lecz pisze w konwersacjach, które przeczytał[1][2].
Emotet to koń trojański, który często służy do pobierania innego oprogramowania złośliwego[3]. Według Proofpoint jego operator TA542 był nieobecny od 7 lutego 2020 roku i wrócił 17 lipca 2020 roku[4]. CISA i MS-ISAC zaobserwowały od sierpnia silny wzrost liczby e-maili phishingowych Emotetu wymierzonych w samorządy lokalne i amerykańskie stany[3].
CERT-FR wyjaśnia metodę, stosowaną według niego od 2018 roku: po przejęciu skrzynki pracownika Emotet wykrada część jego e-maili, a atakujący układają odpowiedzi na prawdziwą wymianę korespondencji między pracownikiem a jego partnerami. E-maile te są wysyłane głównie do klientów i usługodawców, którzy brali udział w pierwotnej dyskusji, aby były bardziej wiarygodne[2]. Od sierpnia 2020 roku Francja, w sektorze prywatnym i publicznym, była celem kampanii tego typu[2].
Proofpoint wskazuje, że duża część e-maili Emotetu podejmowała istniejące konwersacje, z tematem zaczynającym się od „Re:”[4]. CISA, powołując się na Palo Alto Networks, opisuje to przejęcie: skradziony łańcuch wiadomości na zainfekowanym hoście, odpowiedź z podszytą tożsamością i dołączony złośliwy dokument[3]. Gdy ofiara włączy makra w dokumencie, skrypt pobiera ładunek Emotetu[2]. Ładunek ten mógł sprowadzić kolejne: kampania z lipca 2020 roku rozsyłała łańcuch Emotet, TrickBot, Ryuk lub Conti[2].
Źródła
- Proofpoint, „What Is Clone Phishing? - Definition, Examples & More | Proofpoint US”. https://www.proofpoint.com/us/threat-reference/clone-phishing (dostęp 14 listopada 2026)
- CERT-FR (ANSSI), „Le malware-as-a-service Emotet”, 29 października 2020. https://cert.cyber.gouv.fr/uploads/CERTFR-2020-CTI-010.pdf (dostęp 14 listopada 2026)
- CISA, „Emotet Malware | CISA”, 6 października 2020. https://www.cisa.gov/news-events/cybersecurity-advisories/aa20-280a (dostęp 14 listopada 2026)
- Proofpoint, „A Comprehensive Look at Emotet’s Summer 2020 Return | Proofpoint US”, 28 sierpnia 2020. https://www.proofpoint.com/us/blog/threat-insight/comprehensive-look-emotets-summer-2020-return (dostęp 14 listopada 2026)
- CISA, „Recognize and Report Phishing | CISA”. https://www.cisa.gov/secure-our-world/recognize-and-report-phishing (dostęp 14 listopada 2026)
- NCSC (Royaume-Uni), „Phishing scams: how to spot and report them”, 26 listopada 2021. https://www.ncsc.gov.uk/collection/phishing-scams (dostęp 14 listopada 2026)
Zacytuj ten artykuł
Brain, „Clone phishing: skopiowana legalna wiadomość e-mail”, Cyberpedia, 2026. https:/
BibTeX
@misc{brain_cp009_pl_2026,
author = {Brain},
title = {Clone phishing: skopiowana legalna wiadomość e-mail},
year = {2026},
howpublished = {Cyberpedia},
url = {https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/clone-phishing-skopiowana-legalna-wiadomosc-e-mail/},
note = {CC BY 4.0}
}