---
id: CP-227
slug: zero-trust-ztna-koniec-twierdzy
lang: pl
title: Architektura Zero Trust i ZTNA
description: "Dlaczego sieć firmowa nie wystarcza już do ochrony dostępu i co Zero Trust zmienia przy Pana/Pani logowaniu: tożsamość, urządzenie, uprawnienia."
canonical_url: https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/zero-trust-ztna-koniec-twierdzy/
markdown_url: https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/zero-trust-ztna-koniec-twierdzy.md
publisher: Brain (https://startbrain.io)
license: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)
cite_as: Brain, „Architektura Zero Trust i ZTNA”, Cyberpedia, 2026. https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/zero-trust-ztna-koniec-twierdzy/ (CC BY 4.0)
wing: 3
theme: browse_safely
reflex: cr-078
schema: G3
updated: "2026-11-10"
translations:
  pl: https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/zero-trust-ztna-koniec-twierdzy/
  fr: https://startbrain.io/cyberpedia/fr/articles/zero-trust-ztna-fin-chateau-fort/
  en: https://startbrain.io/cyberpedia/en/articles/zero-trust-ztna-end-of-castle-and-moat/
  de: https://startbrain.io/cyberpedia/de/articles/zero-trust-ztna-ende-der-burg/
  es: https://startbrain.io/cyberpedia/es/articles/zero-trust-ztna-fin-del-castillo/
  it: https://startbrain.io/cyberpedia/it/articles/zero-trust-ztna-fine-del-castello-fortificato/
  nl: https://startbrain.io/cyberpedia/nl/articles/zero-trust-ztna-einde-van-de-burcht/
  pt: https://startbrain.io/cyberpedia/pt/articles/zero-trust-ztna-fim-do-castelo-fortificado/
  ja: https://startbrain.io/cyberpedia/ja/articles/zero-trust-ztna-jokaku-gata-boei-no-shuen/
sources:
  - "n": 1
    title: Zero Trust as a security foundation
    publisher: Microsoft
    url: https://learn.microsoft.com/en-us/security/zero-trust/zero-trust-overview
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 2
    title: SP 800-207, Zero Trust Architecture
    publisher: NIST
    url: https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/207/final
    published: "2020-08-11"
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 3
    title: Securing identity with Zero Trust
    publisher: Microsoft
    url: https://learn.microsoft.com/en-us/security/zero-trust/deploy/identity
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 4
    title: BeyondCorp Zero Trust Enterprise Security
    publisher: Google
    url: https://cloud.google.com/beyondcorp
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 5
    title: Zero trust architecture design principles
    publisher: NCSC (Royaume-Uni)
    url: https://www.ncsc.gov.uk/collection/zero-trust/architecture-design-principles
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 6
    title: Zero Trust Maturity Model
    publisher: CISA
    url: https://www.cisa.gov/zero-trust-maturity-model
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 7
    title: Zero Trust Maturity Model Version 2.0
    publisher: CISA
    url: https://www.cisa.gov/sites/default/files/2023-04/zero_trust_maturity_model_v2_508.pdf
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 8
    title: Overview - Technology pillars
    publisher: Microsoft
    url: https://learn.microsoft.com/en-us/security/zero-trust/deploy/overview
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 9
    title: SP 800-207A, A Zero Trust Architecture Model for Access Control in Cloud-Native Applications in Multi-Cloud Environments
    publisher: NIST
    url: https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/207/a/final
    published: "2023-09-13"
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 10
    title: "Implementing a Zero Trust Architecture: High-Level Document"
    publisher: NIST
    url: https://csrc.nist.gov/pubs/sp/1800/35/final
    published: "2025-06-10"
    accessed: "2026-11-10"
---

# Architektura Zero Trust i ZTNA

Przez długi czas bezpieczeństwo firmy przypominało twierdzę: wewnętrzną sieć otoczoną fosą, w której to, co znajduje się w środku, budzi zaufanie. Microsoft opisuje te tradycyjne modele: opierają się one na granicach sieci i zakładają, że elementy położone wewnątrz obwodu są bezpieczniejsze niż te z zewnątrz [1]. Były skuteczne wobec starszych zagrożeń, takich jak skanowanie sieci, ale dziś już nie wystarczają, ponieważ współczesne ataki wykorzystują kradzież tożsamości, phishing i przejęcie sesji, bez względu na położenie w sieci [1].

Zero Trust, czyli „zerowe zaufanie”, odpowiada na to spostrzeżenie. NIST opisuje je jako zestaw ewoluujących paradygmatów, które przenoszą mechanizmy obrony ze statycznych obwodów sieciowych na użytkowników, aktywa i zasoby [2]. Odpowiada ono na potrzeby użytkowników zdalnych, urządzeń prywatnych (BYOD) i zasobów hostowanych w chmurze, poza siecią należącą do firmy [2]. Dla pracownika zmiana jest widoczna przy każdym logowaniu.

## W 30 sekund

- Gdzie to się zdarza: przy każdym dostępie do aplikacji lub danych firmy. Ani położenie w sieci, ani własność urządzenia (firmowe lub prywatne) nie dają automatycznego zaufania [2].
- Czego chce atakujący: wykorzystać skradzioną tożsamość, wiadomość phishingową lub przejętą sesję, czyli ataki, które nie zależą od położenia w sieci [1].
- Odruch: odpowiadać na prośby o MFA [3]. Organizacja decyduje o dostępie na podstawie tego, co wie o urządzeniu [3], i stosuje zasadę najmniejszych uprawnień [1].

## Pytania wprost

### Czym jest Zero Trust w jednym zdaniu?

Microsoft streszcza je hasłem „never trust, always verify”: nigdy nie ufać, zawsze weryfikować [1]. Dostęp jest przyznawany dopiero po sprawdzeniu osoby, która o niego prosi, używanego urządzenia, jego położenia i zachowania oraz poziomu ryzyka [1]. Ta weryfikacja nie odbywa się jednorazowo: trwa przez całą sesję [1].

### Co zmienia się konkretnie dla mnie?

Weryfikacje dotyczą Pana/Pani, Pana/Pani urządzenia i kontekstu połączenia [1]. Zasady dostępu warunkowego Microsoft Entra analizują użytkownika, urządzenie i położenie. Mogą wymagać uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA), gdy wymaga tego bezpieczeństwo, a pozostawać niezauważalne, gdy nie jest to potrzebne [3]. Liczy się także urządzenie: im więcej organizacja o nim wie (poziom poprawek, zdjęcie blokad lub rootowanie), tym lepiej może uzasadnić blokadę lub zezwolenie [3]. Z nieznanego urządzenia końcowego sesja z ograniczeniami może pozwalać na czytanie e-maili lub przeglądanie plików, bez możliwości pobrania ich na niezaufane urządzenie [3].

### Czy VPN znika?

W Google BeyondCorp powstał z wewnętrznej inicjatywy, by każdy pracownik mógł pracować z niezaufanych sieci, bez VPN [4]. Jego zasady: dostęp do usług nie powinien zależeć od sieci, z której następuje połączenie, jest przyznawany na podstawie czynników kontekstowych związanych z użytkownikiem i jego urządzeniem, a także musi być uwierzytelniony, autoryzowany i szyfrowany [4]. Brytyjskie NCSC stawia zbliżoną regułę: nie ufać żadnej sieci między urządzeniem a usługą, w tym sieci lokalnej [5]. Dla pracownika liczy się więc jego tożsamość i jego urządzenie, a nie to, że jest „w” sieci [4].

### Czy trzeba kupić produkt Zero Trust?

Google przedstawia BeyondCorp jako „A mindset, not a toolset” [4]. NCSC zauważa, że wielu producentów oprogramowania i projektów open source oferuje usługi Zero Trust, a jego zasady pomagają wybrać kombinację usług, która odpowiada potrzebom [5]. CISA dodaje, że Zero Trust może wymagać zmiany filozofii i kultury organizacji w dziedzinie cyberbezpieczeństwa [6].

### Czy wszystko zmienia się z dnia na dzień?

Nie. Microsoft mówi o wysiłku stopniowym i długofalowym [1]. CISA opisuje proces postępowy, który może trwać latami [7]. Zmiany przychodzą więc etapami, a każda organizacja zaczyna z innego punktu [1].

## Jak to działa

Microsoft opiera Zero Trust na trzech zasadach [1]. Pierwsza, weryfikować jawnie, wymaga, by każde żądanie dostępu było uwierzytelnione i autoryzowane z użyciem wszystkich dostępnych sygnałów [1]. Druga, zasada najmniejszych uprawnień, daje użytkownikom i obciążeniom roboczym tylko niezbędny dostęp, na możliwie najkrótszy czas [1]. Trzecia, zakładać naruszenie, projektuje zabezpieczenia w oczekiwaniu, że atakujący mogą już działać w środowisku, by ograniczyć skutki włamania i przyspieszyć wykrywanie [1].

NIST dodaje, że uwierzytelnianie i autoryzacja, zarówno użytkownika, jak i urządzenia, są odrębnymi funkcjami wykonywanymi przed otwarciem sesji do zasobu firmy [2]. CISA przejmuje siedem zasad NIST, w tym dostęp przyznawany sesja po sesji i dynamiczną politykę dostępu [7]. W NCSC silnik polityk ocenia każde żądanie na podstawie kilku sygnałów, takich jak położenie i stan urządzenia, tożsamość i status użytkownika [5].

Microsoft porządkuje te zabezpieczenia w filary: tożsamości, urządzenia końcowe, dane, aplikacje, infrastruktura, sieć i operacje bezpieczeństwa [8]. W przypadku tożsamości każde żądanie zaczyna się od weryfikacji tożsamości i zastosowania zasady najmniejszych uprawnień [8]. W przypadku urządzeń końcowych dostęp zależy od stanu zdrowia, zgodności i ryzyka urządzenia [8]. NIST wyjaśnia też, że aplikacje i usługi mają własne tożsamości: kontrola nie opiera się już tylko na adresach IP, podsieciach i obwodzie, lecz także na tych tożsamościach [9].

## Co robić

- Odpowiadać na prośbę o MFA. Gdy użytkownik pojawia się na nowym urządzeniu lub z nowego miejsca, odpowiedź na wyzwanie MFA jest według Microsoftu jednym z najbardziej bezpośrednich sposobów, by zasygnalizować, że to urządzenie lub miejsce jest mu znane [3].
- Przejść na logowanie bez hasła, gdy jest proponowane. Microsoft przywołuje FIDO 2.0 i logowanie bez hasła przez telefon, by zmniejszyć ryzyko phishingu i ataków na hasła, zwłaszcza w przypadku użytkowników wrażliwych lub uprzywilejowanych [3].
- Korzystać z jednokrotnego logowania (SSO). Pozwala ono nie zostawiać kopii swoich danych logowania w wielu aplikacjach i pomaga uniknąć phishingu oraz „zmęczenia MFA” wynikającego z nadmiaru próśb [3].
- Wiedzieć, że urządzenie waży przy decyzji o dostępie. Według Microsoftu im lepiej organizacja zna urządzenie, tym łatwiej może uzasadnić zablokowanie lub zezwolenie na dostęp [3].
- Nie udostępniać swoich danych logowania. Microsoft wymienia udostępnianie danych logowania i brak higieny bezpieczeństwa wśród zachowań, które narażają organizację i które wykorzystują atakujący [1].
- Korzystać z przewidzianej ścieżki, by poprosić o dostęp. Microsoft opisuje wnioski, zatwierdzenia i ponowne certyfikacje, które zostawiają ślad tego, dlaczego dana osoba ma swoje uprawnienia [3].
- Zastanowić się, zanim wyrazi się zgodę dla aplikacji. Microsoft zaleca ograniczenie zgody użytkowników i zarządzanie prośbami o zgodę, by niepotrzebnie nie narażać danych organizacji [3].

## Pułapki

- Widzieć w tym produkt do kupienia. Google mówi o sposobie myślenia, a nie o narzędziu [4]. Microsoft zachęca do myślenia w kategoriach filarów, a nie pojedynczych produktów czy funkcji [8].
- Zostawiać odziedziczone wyjątki. Starsze systemy opierają się często na „zaufaniu domyślnym”: dostęp jest tam oceniany rzadko, na podstawie stałych atrybutów, co stoi w sprzeczności z adaptacyjną oceną zaufania [7]. NCSC zaleca wczesne wskazanie usług odziedziczonych, które nie obsługują Zero Trust [5]. Microsoft prosi o zablokowanie uwierzytelniania odziedziczonego, ponieważ skradzione lub odtworzone dane logowania są tam używane wobec protokołów takich jak SMTP, które nie potrafią odpowiadać na nowoczesne kontrole [3].
- Utrzymywać dwa systemy zarządzania tożsamościami. Microsoft wskazuje, że to dublowanie zmniejsza liczbę dostępnych sygnałów i pozwala złośliwym podmiotom ukrywać się między dwoma silnikami [3].
- Zaniedbywać konta uprzywilejowane. Microsoft precyzuje, że dostęp uprzywilejowany nie ogranicza się do dostępu administracyjnego: obejmuje dostęp aplikacji lub programistów, który może zmienić działanie i przetwarzanie danych krytycznych aplikacji [3]. Zaleca Privileged Identity Management do zabezpieczenia tych tożsamości [3].
- Liczyć na złożone hasła. Microsoft pisze, że klasyczne polityki złożonych haseł nie zapobiegają najpowszechniejszym atakom, takim jak rozpylanie haseł i odtwarzanie haseł po wycieku [3].
- Sądzić, że zwykłe zabezpieczenia idą za tym. Architektura Zero Trust zmienia sposób wdrażania zabezpieczeń takich jak filtrowanie złośliwych stron i ochrona przed phishingiem, a mogą one pochodzić z innych rozwiązań [5].

## Rzeczywiste przypadki

### Google, BeyondCorp od 2011 roku

Google datuje misję BeyondCorp od 2011 roku do dziś: umożliwić każdemu pracownikowi pracę z niezaufanych sieci, bez VPN [4]. Google podaje, że większość jego pracowników korzysta z niego codziennie do uwierzytelniania i autoryzacji opartych na użytkowniku i urządzeniu, dla infrastruktury centralnej i zasobów firmy [4]. Google dodaje, że BeyondCorp można teraz włączyć w niemal każdej organizacji dzięki Chrome Enterprise Premium [4].

### Amerykańskie agencje federalne, 2021 do 2024

Dekret 14028, opublikowany w Federal Register 17 maja 2021 roku, wymaga, by cywilne agencje federalne Stanów Zjednoczonych opracowały plan wdrożenia architektury Zero Trust [7]. Memorandum OMB M-22-09, opublikowane w styczniu 2022 roku, wymaga od agencji osiągnięcia celów w zakresie cyberbezpieczeństwa przed końcem roku budżetowego 2024 [7]. W dziedzinie tożsamości teksty te przewidują scentralizowane zarządzanie tożsamościami, MFA odporne na phishing i co najmniej jeden sygnał właściwy dla urządzenia w decyzjach o autoryzacji [3]. CISA opublikowała wersję 2.0 swojego modelu dojrzałości w kwietniu 2023 roku [7]. Strona prezentująca model znajduje się dziś w zarchiwizowanych treściach CISA, które mogą już nie odzwierciedlać obowiązującej polityki [6].

### NIST, 19 przykładowych wdrożeń, czerwiec 2025

W czerwcu 2025 roku NIST opublikował wersję ostateczną swojego przewodnika SP 1800-35 [10]. Centrum NCCoE pracowało nad nim z 24 współpracownikami, by zintegrować technologie dostępne na rynku i zbudować 19 przykładowych wdrożeń architektury Zero Trust [10]. Przewodnik dotyczy autoryzowanego dostępu do zasobów rozproszonych między lokalizacjami wewnętrznymi i kilkoma chmurami, dla pracowników hybrydowych i partnerów łączących się z dowolnego miejsca, o dowolnej porze i z dowolnego urządzenia [10].

## Źródła

1. Microsoft, „Zero Trust as a security foundation”. https://learn.microsoft.com/en-us/security/zero-trust/zero-trust-overview (dostęp 10 listopada 2026)
2. NIST, „SP 800-207, Zero Trust Architecture”, 11 sierpnia 2020. https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/207/final (dostęp 10 listopada 2026)
3. Microsoft, „Securing identity with Zero Trust”. https://learn.microsoft.com/en-us/security/zero-trust/deploy/identity (dostęp 10 listopada 2026)
4. Google, „BeyondCorp Zero Trust Enterprise Security”. https://cloud.google.com/beyondcorp (dostęp 10 listopada 2026)
5. NCSC (Royaume-Uni), „Zero trust architecture design principles”. https://www.ncsc.gov.uk/collection/zero-trust/architecture-design-principles (dostęp 10 listopada 2026)
6. CISA, „Zero Trust Maturity Model”. https://www.cisa.gov/zero-trust-maturity-model (dostęp 10 listopada 2026)
7. CISA, „Zero Trust Maturity Model Version 2.0”. https://www.cisa.gov/sites/default/files/2023-04/zero_trust_maturity_model_v2_508.pdf (dostęp 10 listopada 2026)
8. Microsoft, „Overview - Technology pillars”. https://learn.microsoft.com/en-us/security/zero-trust/deploy/overview (dostęp 10 listopada 2026)
9. NIST, „SP 800-207A, A Zero Trust Architecture Model for Access Control in Cloud-Native Applications in Multi-Cloud Environments”, 13 września 2023. https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/207/a/final (dostęp 10 listopada 2026)
10. NIST, „Implementing a Zero Trust Architecture: High-Level Document”, 10 czerwca 2025. https://csrc.nist.gov/pubs/sp/1800/35/final (dostęp 10 listopada 2026)

---

Źródło oryginalne: Cyberpedia, publiczna encyklopedia cyberbezpieczeństwa i AI wydawana przez Brain. Wersja kanoniczna: https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/zero-trust-ztna-koniec-twierdzy/
Możesz swobodnie wykorzystywać ten tekst na licencji CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/), pod warunkiem podania „Brain, Cyberpedia” wraz z odnośnikiem do powyższego adresu.
