---
id: CP-040
slug: tablice-teczowe-solenie-hasel
lang: pl
title: Tablice tęczowe i solenie haseł
description: Jak atakujący odzyskuje hasła z wykradzionych skrótów, czym jest tablica tęczowa i co zmienia solenie haseł.
canonical_url: https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/tablice-teczowe-solenie-hasel/
markdown_url: https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/tablice-teczowe-solenie-hasel.md
publisher: Brain (https://startbrain.io)
license: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)
cite_as: Brain, „Tablice tęczowe i solenie haseł”, Cyberpedia, 2026. https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/tablice-teczowe-solenie-hasel/ (CC BY 4.0)
wing: 1
theme: master_passwords
reflex: cr-022
schema: G3
updated: "2026-11-10"
translations:
  pl: https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/tablice-teczowe-solenie-hasel/
  fr: https://startbrain.io/cyberpedia/fr/articles/tables-arc-en-ciel-salage-mots-de-passe/
  en: https://startbrain.io/cyberpedia/en/articles/rainbow-tables-password-salting/
  de: https://startbrain.io/cyberpedia/de/articles/regenbogentabellen-salzen-passwoerter/
  es: https://startbrain.io/cyberpedia/es/articles/tablas-arcoiris-salado-contrasenas/
  it: https://startbrain.io/cyberpedia/it/articles/tabelle-arcobaleno-salatura-password/
  nl: https://startbrain.io/cyberpedia/nl/articles/rainbow-tables-salting-wachtwoorden/
  pt: https://startbrain.io/cyberpedia/pt/articles/tabelas-arco-iris-salga-palavras-passe/
  ja: https://startbrain.io/cyberpedia/ja/articles/reinbo-teburu-soruto-pasuwado/
sources:
  - "n": 1
    title: Password Storage - OWASP Cheat Sheet Series
    publisher: OWASP
    url: https://cheatsheetseries.owasp.org/cheatsheets/Password_Storage_Cheat_Sheet.html
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 2
    title: "Brute Force: Password Cracking, Sub-technique T1110.002 - Enterprise | MITRE ATT&CK®"
    publisher: MITRE ATT&CK
    url: https://attack.mitre.org/techniques/T1110/002/
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 3
    title: "OS Credential Dumping: Security Account Manager, Sub-technique T1003.002 - Enterprise | MITRE ATT&CK®"
    publisher: MITRE ATT&CK
    url: https://attack.mitre.org/techniques/T1003/002/
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 4
    title: "OS Credential Dumping: NTDS, Sub-technique T1003.003 - Enterprise | MITRE ATT&CK®"
    publisher: MITRE ATT&CK
    url: https://attack.mitre.org/techniques/T1003/003/
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 5
    title: NIST Special Publication 800-63B
    publisher: NIST
    url: https://pages.nist.gov/800-63-4/sp800-63b.html
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 6
    title: Russian State-Sponsored Cyber Actors Gain Network Access by Exploiting Default Multifactor Authentication Protocols and “PrintNightmare” Vulnerability
    publisher: CISA
    url: https://www.cisa.gov/news-events/cybersecurity-advisories/aa22-074a
    published: "2022-03-15"
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 7
    title: "Mots de passe : recommandations pour maîtriser sa sécurité"
    publisher: CNIL
    url: https://www.cnil.fr/fr/mots-de-passe-recommandations-pour-maitriser-sa-securite
    published: "2022-10-14"
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 8
    title: Brute Force, Technique T1110 - Enterprise | MITRE ATT&CK®
    publisher: MITRE ATT&CK
    url: https://attack.mitre.org/techniques/T1110/
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 9
    title: Password administration for system owners
    publisher: NCSC (Royaume-Uni)
    url: https://www.ncsc.gov.uk/collection/passwords
    published: "2018-11-19"
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 10
    title: Mimikatz, Software S0002 | MITRE ATT&CK®
    publisher: MITRE ATT&CK
    url: https://attack.mitre.org/software/S0002/
    accessed: "2026-11-10"
---

# Tablice tęczowe i solenie haseł

Usługa online nie powinna przechowywać Pana/Pani hasła w niezmienionej postaci. Zachowuje jego skrót, obliczony przez funkcję skrótu, którego nie da się cofnąć: nawet mając skrót, atakujący nie może go użyć bezpośrednio, by zalogować się w imieniu Pana/Pani [1]. Pozostaje mu jedna metoda: wybrać prawdopodobne hasło, obliczyć jego skrót i porównać go z tym, który wykradł. Jeśli skróty się zgadzają, atakujący zna Pana/Pani hasło [1].

Tablica tęczowa pozwala nie powtarzać tych obliczeń za każdym razem: to wstępnie obliczona tablica skrótów, którą MITRE wymienia wśród sposobów łamania skrótów [2]. Solenie, czyli losowa wartość właściwa dla każdego użytkownika i dodawana do hasła przed obliczeniem skrótu, sprawia, że takie wstępnie obliczone tablice przestają być przydatne [1]. Ten artykuł opisuje mechanizm, to, co może zobaczyć ofiara, oraz działania, które mają znaczenie dla pracownika.

## W 30 sekund

- Gdzie to się zdarza: po kradzieży bazy kont [1] albo po wyodrębnieniu skrótów ze stanowiska z Windows lub z katalogu firmowego [3][4].
- Czego chce atakujący: zamienić skróty na czytelne hasła, a następnie zalogować się do systemów i usług, do których konto daje dostęp [2].
- Odruch: długie, inne hasło do każdej usługi, przechowywane w menedżerze haseł, oraz uwierzytelnianie dwuskładnikowe wszędzie tam, gdzie jest dostępne [5][6].
- Jeśli już się stało: zmienić hasło, którego to dotyczy, a następnie hasło do każdej innej usługi, w której zostało użyte ponownie [7].

## Pytania wprost

### Czym jest skrót hasła?

To wynik funkcji jednokierunkowej: skrótu nie da się „odszyfrować”, by odzyskać tekst pierwotny, ale można sprawdzić, czy wpisane hasło daje ten sam skrót [1]. Haseł nie wolno nigdy przechowywać jawnym tekstem [7].

### Czym jest tablica tęczowa?

To tablica skrótów obliczonych z góry. Atakujący korzysta z niej zamiast obliczać, hasło po haśle, skrót każdego kandydata [1][2].

### Czym jest solenie?

Sól to losowy ciąg znaków, unikalny dla każdego użytkownika, dodawany do hasła podczas obliczania skrótu [1]. Według OWASP wynikają z tego trzy skutki. Atakujący musi łamać skróty jeden po drugim, razem z ich solą, zamiast raz obliczyć skrót i porównać go ze wszystkimi skrótami w bazie. Wstępnie obliczone tablice przestają być przydatne. Nie można też stwierdzić, że dwóch użytkowników ma to samo hasło, bez złamania ich skrótów, ponieważ różne sole dają różne skróty [1].

### Czy solenie wystarcza?

Nie. Nie czyni ono słabego hasła mocnym. Atakujący może nadal wypróbowywać listy haseł pochodzących z innych zaatakowanych serwisów, słowniki popularnych haseł albo testować wszystko atakiem siłowym [1]. Dzięki procesorom graficznym i serwerom wynajmowanym w chmurze koszt takich prób pozostaje stosunkowo niski, zwłaszcza gdy nie są przestrzegane dobre praktyki haszowania [1].

### Jakie hasło jest najbardziej odporne?

CNIL zauważa, że wybieranie haseł „łatwych do zapamiętania” ułatwia ataki słownikowe, które testują słowa, imiona i ich klasyczne pochodne: ze słowa „kangourou” sprawdza się na przykład „k4ng0urou”, „kangourou01” lub „KaNgOuRoU” [7]. Dla hasła bez innej ochrony CNIL ustala minimum 80 bitów entropii i podaje trzy równoważne przykłady: 12 znaków łączących wielkie litery, małe litery, cyfry i znaki specjalne, 14 znaków bez obowiązkowego znaku specjalnego albo fraza hasłowa złożona z co najmniej 7 słów [7]. NIST wymaga od usług minimum 15 znaków dla hasła używanego samodzielnie i zaleca, by dopuszczać co najmniej 64 znaki [5].

### Co robić, gdy usługa ogłasza wyciek?

Według CNIL usługa musi wymusić zmianę hasła przy następnym logowaniu i zalecić zmianę haseł do innych usług, jeśli były używane ponownie [7]. MITRE zaleca proaktywne resetowanie kont, o których wiadomo, że należą do danych logowania pochodzących z wycieku, natychmiast albo po wykryciu prób ataku siłowego [8]. Uwierzytelnianie dwuskładnikowe należy do środków, które MITRE wymienia w odniesieniu do takich ataków [8].

### Czy hasła mają zniknąć?

Brytyjskie NCSC wskazuje, że klucze dostępu (passkeys) są bezpieczniejszą i prostszą metodą logowania oraz że powinny być domyślną opcją uwierzytelniania dla ogółu użytkowników [9]. Dopóki usługa wymaga hasła, obowiązują powyższe zasady.

## W skórze atakującego

Atakujący zaczyna od zdobycia skrótów. Na stanowisku z Windows baza SAM zawiera konta lokalne, a jej wyodrębnienie wymaga dostępu na poziomie SYSTEM [3]. W firmie może wymierzyć w plik katalogu Active Directory, znajdujący się domyślnie na kontrolerze domeny, albo szukać kopii zapasowych zawierających te same informacje [4]. MITRE zalicza do narzędzi tego rodzaju Mimikatz, który potrafi uzyskać dane logowania Windows w postaci jawnej [10]. W przypadku strony internetowej źródłem jest baza danych, na przykład po wykorzystaniu luki typu wstrzyknięcie SQL albo po kradzieży kopii zapasowej [1].

Potem następują obliczenia. Według MITRE łamanie skrótów odbywa się zazwyczaj na systemach kontrolowanych przez atakującego, poza siecią ofiary [2]. Istnieją techniki systematycznego zgadywania haseł, które dały te skróty, a atakujący może też sięgnąć po tablicę tęczową [2]. Odzyskane hasło służy następnie do logowania się do systemów, zasobów i usług, do których konto ma dostęp [2].

Jeśli baza jest solona, wstępnie obliczona tablica nie przydaje się do niczego: atakujący musi łamać skróty jeden po drugim, razem z ich solą [1].

## Co widać na ekranie

Użytkownik na ogół nie widzi niczego z łamania, które odbywa się najczęściej na systemach atakującego, poza siecią ofiary [2].

Oznaki pojawiają się później. MITRE opisuje, od strony zespołów obrony, nagłe prawidłowe logowania na konta, których dane logowania zostały wyodrębnione, a które wcześniej nie uwierzytelniły się pomyślnie, oraz udane logowania na routery lub przełączniki z kont, których skróty zostały wyodrębnione, co sugeruje łamanie offline [2].

Drugim sygnałem jest powiadomienie od usługi. Po naruszeniu bezpieczeństwa musi ona wymusić zmianę hasła przy następnym logowaniu i zachęcić do zmiany haseł do innych kont, na których było użyte ponownie [7]. Ten komunikat jest powodem, by zmienić swoje hasła bez zwłoki.

## Pod maską

Szybkie haszowanie pomaga atakującemu. OWASP podkreśla, że MD5 i SHA-1 zaprojektowano jako szybkie, podczas gdy algorytm przechowywania haseł musi być powolny, z regulowanym współczynnikiem pracy [1]. Zaleca Argon2id, bcrypt lub PBKDF2 i wskazuje, że szybkie algorytmy, takie jak SHA-256, nie nadają się, ponieważ pozwalają bardzo szybko testować dużą liczbę kandydatów [1]. CNIL wymienia scrypt i Argon2 wśród wyspecjalizowanych funkcji, o których wspomina ANSSI, i wymaga funkcji nieodwracalnej, uwzględniającej sól lub klucz [7].

NIST ustala zasady po stronie usługi. Według NIST hasła muszą być solone i haszowane za pomocą odpowiedniego schematu, sól musi mieć co najmniej 32 bity i być dobrana tak, by ograniczać kolizje między solami zapisanych skrótów, a zarówno sól, jak i skrót muszą być przechowywane dla każdego hasła [5]. NIST zaleca też dodatkową operację z użyciem tajnego klucza, przechowywanego oddzielnie od skrótów, co sprawia, że łamanie jest niepraktyczne, dopóki ten klucz pozostaje tajny [5]. OWASP nazywa tę ochronę pieprzem, wspólnym dla wszystkich haseł, w odróżnieniu od soli [1].

Stare bazy stwarzają szczególny problem. Aplikacje, które używają MD5 lub SHA-1, mogą przejść na nowoczesny algorytm, ale ich dawne skróty pozostają zapisane, dopóki użytkownik nie zaloguje się ponownie [1].

## Analizy incydentów

### Maj 2021: organizacja pozarządowa i przewidywalne hasło

Ten przypadek nie dotyczy tablicy tęczowej, ale pokazuje cenę prostego hasła. We wspólnym komunikacie z marca 2022 roku FBI i CISA podają, że już w maju 2021 roku rosyjscy aktorzy wspierani przez państwo przeniknęli do sieci organizacji pozarządowej [6]. Uzyskali dane logowania przez atak polegający na zgadywaniu hasła na koncie z prostym i przewidywalnym hasłem [6]. To konto zostało po długiej bezczynności wyłączone z uwierzytelniania dwuskładnikowego Duo, ale nie zostało dezaktywowane w Active Directory [6]. Ponieważ domyślna konfiguracja Duo pozwalała zarejestrować nowe urządzenie dla uśpionego konta, atakujący zarejestrowali takie urządzenie i uzyskali dostęp [6]. Następnie dotarli do magazynu w chmurze i poczty ofiary [6]. Wspólny komunikat zaleca wymuszenie uwierzytelniania dwuskładnikowego dla wszystkich, dezaktywowanie nieaktywnych kont wszędzie oraz wymaganie silnych, unikalnych haseł, nieużywanych ponownie na różnych kontach [6].

### 2025: ataki niszczące w Polsce

MITRE podaje, że podczas ataków typu „wiper” w 2025 roku w Polsce przeciwnicy próbowali łamać hasła użytkowników [2]. MITRE wskazuje też, że FIN6 wyodrębniła skróty z ntds.dit, by łamać je offline [2].

## Źródła

1. OWASP, „Password Storage - OWASP Cheat Sheet Series”. https://cheatsheetseries.owasp.org/cheatsheets/Password_Storage_Cheat_Sheet.html (dostęp 10 listopada 2026)
2. MITRE ATT&CK, „Brute Force: Password Cracking, Sub-technique T1110.002 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1110/002/ (dostęp 10 listopada 2026)
3. MITRE ATT&CK, „OS Credential Dumping: Security Account Manager, Sub-technique T1003.002 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1003/002/ (dostęp 10 listopada 2026)
4. MITRE ATT&CK, „OS Credential Dumping: NTDS, Sub-technique T1003.003 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1003/003/ (dostęp 10 listopada 2026)
5. NIST, „NIST Special Publication 800-63B”. https://pages.nist.gov/800-63-4/sp800-63b.html (dostęp 10 listopada 2026)
6. CISA, „Russian State-Sponsored Cyber Actors Gain Network Access by Exploiting Default Multifactor Authentication Protocols and “PrintNightmare” Vulnerability”, 15 marca 2022. https://www.cisa.gov/news-events/cybersecurity-advisories/aa22-074a (dostęp 10 listopada 2026)
7. CNIL, „Mots de passe : recommandations pour maîtriser sa sécurité”, 14 października 2022. https://www.cnil.fr/fr/mots-de-passe-recommandations-pour-maitriser-sa-securite (dostęp 10 listopada 2026)
8. MITRE ATT&CK, „Brute Force, Technique T1110 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1110/ (dostęp 10 listopada 2026)
9. NCSC (Royaume-Uni), „Password administration for system owners”, 19 listopada 2018. https://www.ncsc.gov.uk/collection/passwords (dostęp 10 listopada 2026)
10. MITRE ATT&CK, „Mimikatz, Software S0002 | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/software/S0002/ (dostęp 10 listopada 2026)

---

Źródło oryginalne: Cyberpedia, publiczna encyklopedia cyberbezpieczeństwa i AI wydawana przez Brain. Wersja kanoniczna: https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/tablice-teczowe-solenie-hasel/
Możesz swobodnie wykorzystywać ten tekst na licencji CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/), pod warunkiem podania „Brain, Cyberpedia” wraz z odnośnikiem do powyższego adresu.
