---
id: CP-449
slug: autopsja-oprogramowania-wymuszajacego-okup-wastedlocker
lang: pl
title: Autopsja oprogramowania wymuszającego okup WastedLocker
description: "WastedLocker, oprogramowanie wymuszające okup przypisywane Indrik Spider (Evil Corp): co robi, co widzą ofiary i jakie są odruchy pracownika."
canonical_url: https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/autopsja-oprogramowania-wymuszajacego-okup-wastedlocker/
markdown_url: https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/autopsja-oprogramowania-wymuszajacego-okup-wastedlocker.md
publisher: Brain (https://startbrain.io)
license: CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)
cite_as: Brain, „Autopsja oprogramowania wymuszającego okup WastedLocker”, Cyberpedia, 2026. https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/autopsja-oprogramowania-wymuszajacego-okup-wastedlocker/ (CC BY 4.0)
wing: 2
theme: understand_hacking
reflex: cr-049
schema: G4
updated: "2026-11-10"
translations:
  pl: https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/autopsja-oprogramowania-wymuszajacego-okup-wastedlocker/
  fr: https://startbrain.io/cyberpedia/fr/articles/autopsie-garmin-wastedlocker/
  en: https://startbrain.io/cyberpedia/en/articles/garmin-wastedlocker-ransomware-autopsy/
  de: https://startbrain.io/cyberpedia/de/articles/wastedlocker-ransomware-fallanalyse/
  es: https://startbrain.io/cyberpedia/es/articles/autopsia-ransomware-wastedlocker/
  it: https://startbrain.io/cyberpedia/it/articles/autopsia-wastedlocker-ransomware/
  nl: https://startbrain.io/cyberpedia/nl/articles/autopsie-wastedlocker-ransomware/
  pt: https://startbrain.io/cyberpedia/pt/articles/autopsia-ransomware-wastedlocker/
  ja: https://startbrain.io/cyberpedia/ja/articles/wastedlocker-ransomware-kensho/
sources:
  - "n": 1
    title: WastedLocker, Software S0612 | MITRE ATT&CK®
    publisher: MITRE ATT&CK
    url: https://attack.mitre.org/software/S0612/
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 2
    title: Indrik Spider, Evil Corp, Manatee Tempest, DEV-0243, UNC2165, Group G0119 | MITRE ATT&CK®
    publisher: MITRE ATT&CK
    url: https://attack.mitre.org/groups/G0119/
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 3
    title: Data Encrypted for Impact, Technique T1486 - Enterprise | MITRE ATT&CK®
    publisher: MITRE ATT&CK
    url: https://attack.mitre.org/techniques/T1486/
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 4
    title: "DarkSide Ransomware: Best Practices for Preventing Business Disruption from Ransomware Attacks | CISA"
    publisher: CISA
    url: https://www.cisa.gov/news-events/cybersecurity-advisories/aa21-131a
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 5
    title: Drive-by Compromise, Technique T1189 - Enterprise | MITRE ATT&CK®
    publisher: MITRE ATT&CK
    url: https://attack.mitre.org/techniques/T1189/
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 6
    title: Mitigating malware and ransomware attacks
    publisher: NCSC (Royaume-Uni)
    url: https://www.ncsc.gov.uk/guidance/mitigating-malware-and-ransomware-attacks
    published: "2020-02-13"
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 7
    title: Inhibit System Recovery, Technique T1490 - Enterprise | MITRE ATT&CK®
    publisher: MITRE ATT&CK
    url: https://attack.mitre.org/techniques/T1490/
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 8
    title: Ransomware Impacting Pipeline Operations | CISA
    publisher: CISA
    url: https://www.cisa.gov/news-events/cybersecurity-advisories/aa20-049a
    accessed: "2026-11-10"
  - "n": 9
    title: État de la menace rançongiciels à l'encontre des entreprises et institutions - CERT-FR
    publisher: CERT-FR (ANSSI)
    url: https://cert.cyber.gouv.fr/cti/CERTFR-2021-CTI-001/
    published: "2021-02-05"
    accessed: "2026-11-10"
---

# Autopsja oprogramowania wymuszającego okup WastedLocker

WastedLocker to oprogramowanie wymuszające okup, czyli program, który szyfruje pliki organizacji, aby żądać pieniędzy. MITRE ATT&CK wiąże go z Indrik Spider, grupą znaną także jako Evil Corp, i odnotowuje, że jest używany od co najmniej maja 2020 roku, przeciwko różnym sektorom, takim jak przemysł, informatyka i media [1].

Ten artykuł opisuje, co robi to oprogramowanie, co widzą ofiary i jakie są odruchy pracownika.

## W 30 sekund

- Gdzie to się zdarza: w systemach Windows, po włamaniu do sieci organizacji [1][2].
- Czego chce atakujący: zaszyfrować dane, usunąć możliwości odtworzenia, a następnie uzyskać okup [1][3].
- Odruch: odłączyć komputer od sieci i nie płacić, ponieważ CISA i FBI nie zalecają płacenia [4]. Nieczytelny plik lub notatkę z żądaniem okupu zgłasza się zespołowi informatycznemu, zgodnie z procedurą swojej organizacji.
- Jeśli już się stało: odłączyć urządzenie od wszystkich sieci i wyłączyć jego Wi-Fi oraz Bluetooth [4].

## Pytania wprost

### Czym jest WastedLocker?

To rodzina oprogramowania wymuszającego okup, które działa w systemie Windows. Może szyfrować dane i zostawiać notatkę z żądaniem okupu [1].

### Kto za tym stoi?

MITRE ATT&CK przypisuje je Indrik Spider, grupie cyberprzestępczej z siedzibą w Rosji, aktywnej od co najmniej 2014 roku. Zaczęła od bankowego konia trojańskiego Dridex, a od 2017 roku prowadziła operacje z użyciem oprogramowania wymuszającego okup: BitPaymer, WastedLocker i Hades [2]. Po amerykańskich sankcjach i postawieniu zarzutów w 2019 roku grupa zmieniła taktykę i zróżnicowała narzędzia [2].

### Czy pracownik może go uruchomić nieświadomie?

Możliwych jest kilka dróg wejścia. Indrik Spider używał fałszywych aktualizacji Flash Player i Google Chrome jako początkowych wektorów infekcji i podawał fałszywe aktualizacje z legalnych, przejętych witryn [2]. Starał się też skłonić użytkowników do kliknięcia złośliwego pliku zip [2]. Ogólniej, odwiedzenie legalnej, ale podstawionej witryny może wystarczyć, by dać atakującemu dostęp, jeśli nie zatrzyma go żadne inne zabezpieczenie [5].

### Co robi pracownik?

Nie klika się fałszywej aktualizacji przeglądarki ani niespodziewanego pliku zip [2]. W razie podejrzenia infekcji odłącza się urządzenie od sieci i wyłącza jego Wi-Fi oraz Bluetooth [4]. Gdy plik stał się nieczytelny lub pojawiła się notatka z żądaniem okupu, powiadamia się zespół informatyczny, zgodnie z procedurą swojej organizacji. Jeśli organizacja prosi o przechowywanie kopii zapasowych ważnych plików, powinny one pozostać offline: atakujący starają się zniszczyć te, które pozostają połączone [6].

### Czy należy płacić?

CISA i FBI tego nie zalecają: zapłata może zachęcić do kolejnych ataków i nie gwarantuje odzyskania plików [4]. Brytyjskie NCSC dodaje, że komputer pozostaje zainfekowany po zapłacie, a ofiara ma większe szanse, że znów zostanie wybrana na cel [6].

### Co powinno zrobić kierownictwo?

NCSC zaleca przetestowane kopie zapasowe, przechowywane offline i w innym miejscu [6]. Prosi też o zidentyfikowanie systemów krytycznych, przygotowanie planu komunikacji i przećwiczenie planu zarządzania incydentami [6]. CISA i FBI zalecają wymagać uwierzytelniania wieloskładnikowego przy dostępie zdalnym, ograniczyć protokół pulpitu zdalnego (RDP) i ograniczyć uprawnienia kont [4].

## W skórze atakującego

Indrik Spider używał kilku sposobów, by wejść do sieci i w niej pozostać. Kupował dostępy do sieci VPN ofiar, używał ważnych kont, by wejść i przemieszczać się, i utrzymywał dostęp przez infrastrukturę VPN [2]. Tworzył konta lokalne dodawane do grup uprzywilejowanych [2], wydobywał hasła z menedżerów haseł [2] i używał RDP, by przechodzić z jednego komputera na drugi [2].

Przed szyfrowaniem grupa wyprowadzała też dane za pomocą Rclone lub MEGASync [2], zatrzymywała usługi za pomocą PsExec [2] i wyłączała lub resetowała programy antywirusowe [2]. Tworzyła adresy e-mail do rozmów z ofiarami, w tym do przekazywania instrukcji płatności i odszyfrowania [2].

## Co widać na ekranie

WastedLocker może zostawić notatkę z żądaniem okupu [1]. Oto zwykłe oznaki szyfrowania przez oprogramowanie wymuszające okup.

- Zwykłe pliki (dokumenty Office, PDF, obrazy, filmy, kod źródłowy) są zaszyfrowane, często ze zmienioną nazwą lub oznaczone znacznikiem właściwym dla atakującego [3].
- Niektóre programy wymuszające okup zmieniają tapetę lub wysyłają notatki z żądaniem okupu do podłączonych drukarek [3].
- Ofiara jest proszona o kontakt z atakującym przez anonimowy adres e-mail lub anonimową stronę internetową, a płatność jest żądana w kryptowalucie [6].
- Systemy informatyczne nie nadają się do użytku, a według NCSC wznowienie pracy może trwać kilka tygodni [6].

## Pod maską

- Podniesienie uprawnień: WastedLocker może obejść kontrolę konta użytkownika (UAC), jeśli nie został uruchomiony z uprawnieniami administratora [1].
- Dyskrecja: kopiuje plik z folderu System32 systemu Windows do folderu %APPDATA% pod inną, ukrytą nazwą [1]. Może zapisywać i uruchamiać pliki w alternatywnym strumieniu danych NTFS [1]. Jego kod zawiera zbędny kod, który maskuje kod właściwy, a narzędzie pakujące CryptOne odszyfrowuje ładunek za pomocą algorytmu opartego na XOR [1].
- Wykonanie: tworzy usługę, która działa do końca szyfrowania [1].
- Rozpoznanie: tuż przed szyfrowaniem wylicza pliki, katalogi, dostępne dyski sieciowe i dyski wymienne [1].
- Uprawnienia do plików: może przejąć własność pliku i zresetować jego uprawnienia za pomocą polecenia takeown.exe [1].
- Usuwanie kopii zapasowych: może usuwać kopie shadow woluminów [1]. MITRE ATT&CK opisuje tę technikę jako usuwanie lub wyłączanie funkcji przywracania systemu, by wzmocnić skutek szyfrowania [7]. Kopie zapasowe online, połączone z siecią, mogą też zostać usunięte [7].
- Szyfrowanie: szyfruje dane i zostawia notatkę z żądaniem okupu [1]. Oprogramowanie szyfrujące może też rozprzestrzeniać się jak robak, za pomocą ważnych kont lub udziałów Windows [3].

## Analizy incydentów

### Obiekt sprężania gazu, 2020

Alert CISA AA20-049A, opublikowany w wersji początkowej 18 lutego 2020 roku i zmieniony 24 października 2020 roku, opisuje przypadek, w którym nie podaje nazwy oprogramowania wymuszającego okup: mowa o oprogramowaniu dostępnym na rynku. Złośliwy podmiot użył linku phishingowego, by wejść do sieci informatycznej instalacji sprężania gazu ziemnego, a następnie przeszedł do jej sieci przemysłowej [8]. Oprogramowanie zaszyfrowało systemy obu sieci, w tym interfejsy człowiek-maszyna [8]. Sterowniki nie zostały dotknięte, a ofiara nigdy nie utraciła kontroli nad operacjami [8]. Mimo to zdecydowała o kontrolowanym wyłączeniu, trwającym około dwóch dni dla całego rurociągu [8]. Jej plan awaryjny nie obejmował cyberataków [8]. CISA odnotowuje niewystarczającą segmentację między sieciami informatyczną i przemysłową [8].

### Colonial Pipeline, maj 2021

CISA i FBI opublikowały 11 maja 2021 roku komunikat o ataku na amerykańskiego operatora rurociągu: oprogramowanie wymuszające okup DarkSide zostało wymierzone w jego sieć informatyczną [4]. Przedsiębiorstwo oświadczyło, że z ostrożności odłączyło niektóre systemy przemysłowe, a komunikat nie wskazuje na żadne przemieszczenie się atakującego do nich [4]. DarkSide działa jako oprogramowanie wymuszające okup w modelu usługi: twórcy otrzymują część zysków od podmiotów afiliowanych, które je wdrażają [4]. Atakujący szyfrują i kradną dane, a następnie grożą ich opublikowaniem, jeśli okup nie zostanie zapłacony [4].

### Wzrost odnotowany we Francji w 2020 roku

CERT-FR z ANSSI odnotowuje w 2020 roku wzrost o 255 % liczby zgłoszeń ataków z użyciem oprogramowania wymuszającego okup w swoim zakresie działania w porównaniu z 2019 rokiem [9]. Wskazuje trzy zjawiska: Big Game Hunting, oprogramowanie wymuszające okup jako usługę i podwójne wymuszenie [9].

## Źródła

1. MITRE ATT&CK, „WastedLocker, Software S0612 | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/software/S0612/ (dostęp 10 listopada 2026)
2. MITRE ATT&CK, „Indrik Spider, Evil Corp, Manatee Tempest, DEV-0243, UNC2165, Group G0119 | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/groups/G0119/ (dostęp 10 listopada 2026)
3. MITRE ATT&CK, „Data Encrypted for Impact, Technique T1486 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1486/ (dostęp 10 listopada 2026)
4. CISA, „DarkSide Ransomware: Best Practices for Preventing Business Disruption from Ransomware Attacks | CISA”. https://www.cisa.gov/news-events/cybersecurity-advisories/aa21-131a (dostęp 10 listopada 2026)
5. MITRE ATT&CK, „Drive-by Compromise, Technique T1189 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1189/ (dostęp 10 listopada 2026)
6. NCSC (Royaume-Uni), „Mitigating malware and ransomware attacks”, 13 lutego 2020. https://www.ncsc.gov.uk/guidance/mitigating-malware-and-ransomware-attacks (dostęp 10 listopada 2026)
7. MITRE ATT&CK, „Inhibit System Recovery, Technique T1490 - Enterprise | MITRE ATT&CK®”. https://attack.mitre.org/techniques/T1490/ (dostęp 10 listopada 2026)
8. CISA, „Ransomware Impacting Pipeline Operations | CISA”. https://www.cisa.gov/news-events/cybersecurity-advisories/aa20-049a (dostęp 10 listopada 2026)
9. CERT-FR (ANSSI), „État de la menace rançongiciels à l'encontre des entreprises et institutions - CERT-FR”, 5 lutego 2021. https://cert.cyber.gouv.fr/cti/CERTFR-2021-CTI-001/ (dostęp 10 listopada 2026)

---

Źródło oryginalne: Cyberpedia, publiczna encyklopedia cyberbezpieczeństwa i AI wydawana przez Brain. Wersja kanoniczna: https://startbrain.io/cyberpedia/pl/articles/autopsja-oprogramowania-wymuszajacego-okup-wastedlocker/
Możesz swobodnie wykorzystywać ten tekst na licencji CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/), pod warunkiem podania „Brain, Cyberpedia” wraz z odnośnikiem do powyższego adresu.
